ارستر چیست و چه نقشی در حفاظت از تجهیزات الکتریکی دارد؟
ارستر یا سرج ارستر یکی از تجهیزات الکترونیکی صنعتی است. این محصول که با عنوان فارسی برقگیر یا محافظ اضافه ولتاژ نیز شناخته میشود، نقش مهمی در حفاظت از یک سیستم در برابر اضافه ولتاژ دارد. به عبارت دیگر این محصول یکی از انواع تجهیزات حفاظتی است که برای پیشگیری از آسیب به یک سیستم در آن نصب میشود.
عوامل مختلفی میتوانند با تحمیل ولتاژ بالاتر از نیاز یک سیستم الکترونیکی به آن آسیب وارد سازند. صاعقه مثال ملموس تحمیل جریان ناگهانی با ولتاژ بالا به یک سیستم است که احتمال رخداد آن در هر مکانی وجود دارد.
بنابراین امروزه خرید سرج ارستر برای پروژههای مختلف، ضروری است. اگر نمیدانید انواع سرج ارستر چیست؟ نقش ارستر در حفاظت از تجهیزات به چه صورت است؟ و یا بهترین برند سرج ارستر چیست؟ با ما تا پایان این مطلب همراه باشید.
ارستر چیست؟
ارستر یا به عبارت دقیق Surge Arrester قطعهای است که نقش یک محافظ در برابر ولتاژ اضافه را در یک سیستم ایفا میکند. این محصول برای انواع سیستمهای الکترونیکی، رادیویی، مخابراتی و خورشیدی کارایی دارد. به طور کلی هر سیستم الکترونیکی با یک ولتاژ مشخص و از پیش تعیین شده کارایی مطلوبی دارد. ورود ولتاژ اضافه به یک سیستم، آسیب جدی به دنبال دارد. نصب سرج ارستر یا برقگیر مانع از این آسیب میشود. به عبارت سادهتر این محصول، قطعهای است که از یک آسیب شدید و محتمل برای تجهیزات برقی جلوگیری میکند.
تفاوت ارستر و سرج ارستر چیست؟
ارستر و سرج ارستر در بازار تجهیزات الکترونیکی معنای یکسانی دارند. در واقع به خاطر سهولت در گفتار، قطعه تخصصی سرج ارستر با عنوان ارستر نیز شناخته میشود. البته در اصل، انواع دیگر Arrester نیز وجود دارد که کاربرد تخصصی دارند.

انواع ارستر
انواع محافظ اضافه ولتاژ را میتوان بر اساس عوامل مختلف اعم از استانداردهای بینالمللی، کاربرد، نوع سیستم و سازنده بررسی نمود.
انواع ارستر بر اساس استاندارد IEC
انواع سرج ارستر در استاندارد بینالمللی IEC بر اساس نوع امپالسی که تحمل میکنند به سه دسته زیر تقسیم میشوند.
- نوع یک یا class I : نصب در ورودی، کمترین سطح حفاظت
- نوع دو یا class II : نصب در تابلوهای توزیع اصلی و فرعی داخل مجموعه
- نوع سه یا class III : نصب در مجاورت تجهیزات حساس
- نوع ترکیبی : دارای عملکرد ترکیبی، بالاترین سطح حفاظت
انواع ارستر بر اساس کاربرد
انواع محافظ اضافه ولتاژ بر اساس نوع کاربرد و محیط عملیاتی مورد نظر به دو گروه زیر تقسیم میشوند:
- سرج ارسترهای AC : برای سیستمهایی با جریان متناوب مثل شبکههای برق شهری و صنعتی
- سرج ارسترهای DC : برای سیستمهای با جریان مستقیم مثل سیستمهای ذخیره انرژی، باتریها، سیستمهای خورشیدی
انواع ارستر بر اساس نوع سیستم
انواع سرج ارستر برای تجهیزات خاص نیز به طور انحصاری تولید میشوند. رایجترین محصولات در این حوزه عبارتند از:
- مخابراتی
- خورشیدی
- دوربینی
انواع ارستر بر اساس شرکت سازنده
انواع سرج ارستر بر اساس شرکت سازنده را در دو گروه ایرانی و خارجی بررسی میکنیم.
- سرج ارستر ایرانی
محافظ اضافه ولتاژ از جمله قطعات الکتریکی است که هماهنگی آن با شبکه برق محل نصب، اهمیت زیادی دارد. طراحی این قطعه بر اساس ولتاژ رایج و سیستم زمینبندی (Earthing) بر کارایی آن اثرگذار است. ضمن اینکه تعمیر و تأمین قطعات یدکی، یکی از نکات مهم در انتخاب و خرید تجهیزات الکترونیکی است. بر این اساس، انواع محصولات ایرانی بازار بسیار خوبی دارند و در جلب رضایت مشتریان توفیق قابل توجهی کسب کردند.
- سرج ارستر خارجی
انواع محافظ اضافه ولتاژ خارجی نیز کمابیش در بازار موجود است. چالش مهم در خرید محصولات خارجی، قیمت بالا و در دسترس نبودن قطعات آن است. ضمن اینکه انتخاب محصول هماهنگ با سایر تجهیزات یک مجموعه نیز چالش برانگیز است.
برند تری سان
یکی از بهترین انواع ارستر برای پنل خورشیدی محصولات برند تریسان است. انواع محافظ Treesun برای محافظت از سیستمهای خورشیدی و تجهیزات حوزه انرژیهای تجدیدپذیر در این شرکت معتبر تولید میشود. کیفیت محصولات تری سان با دریافت استانداردهای معتبر در این حوزه اثبات شده است.

لذا محصولات این شرکت با یک سال گارانتی و ده سال خدمات پس از فروش عرض میشوند. مهمترین مزایای محصولات تریسان عبارتند از:
- تأییدیه CE و استاندارد EN 61643-31
- گواهینامه epil
- تنوع محصولات
- قیمت مقرون به صرفه
- در دسترس بودن قطعات
- ساختار پلاگین (plug in) (باعث سهولت تعویض قطعات و در نتیجه کاهش هزینه تعمیر و نگهداری قطعه میشود.)
انواع ارستر تری سان
انواع سرج ارستر TREESUN برای محافظت از تجهیزات مختلف اعم از پنلهای خورشیدی، اینورتر خورشیدی، سلولهای خورشیدی و ... به بازار عرضه شده است. از آنجایی که در پروژههای خورشیدی، حفاظت AC و DC هر دو لازم است محصولات تری سان در هر دو گروه تولید میشوند. مهمترین محصولات تری سان عبارتند از:
انواع سرج ارستر AC
- مدل ۲۷۵ ولت دو پل کلاس C
- مدل ۴۲۰ ولت
انواع سرچ ارستر DC
- مدل ۶۰۰ ولت دو پل
- مدل ۶۰۰ ولت سه پل
جمعبندی
سرج ارستر، محافظ اضافه ولتاژ یا برقگیر صنعتی یکی از تجهیزات محافظتی برای سیستمهای الکتریکی است. انواع سرج ارستر برای ممانعت از آسیب دیدن تجهیزات برقی طراحی و تولید میشوند. ولتاژ اضافه یکی از مواردی است که میتواند آسیب جدی به تجهیزات الکترونیکی وارد سازد. مثال ملموس اضافه ولتاژ، برخورد صاعقه به تجهیزات است.
این قطعه با انتقال ولتاژ اضافی به زمین از ورود آن به سیستم جلوگیری میکند. برای خرید سرج ارستر علاوه بر کیفیت محصول، هماهنگی آن با سایر تجهیزات و امکان تعمیر و تأمین قطعات آن در آینده اهمیت زیادی دارد. لذا امروزه در بازار، انواع ارسترها به خوبی توانستهاند رضایت مشتریان را جلب نمایند.
تری سان یکی از برندهای معتبر با قیمت بسیار پایین است که با دریافت استانداردها و گواهینامههای معتبر بینالمللی (مانند EPIL) کیفیت خود را اثبات نموده است. محصولات این شرکت به خاطر کیفیت مطلوب، قیمت مناسب، عرضه مستمر و خدمات پس از فروش،مشتریان فراوانی دارند.