ایرانیها در چین غایباند
پس از سالها حضور چشمگیر سینمای ایران در یکی از جشنوارههای مهم آسیایی، امسال هیچ فیلم و فیلمساز ایرانی در بیستوهشتمین دوره جشنواره شانگهای در کشور چین حضور ندارد و به نظر میرسد این آغاز یک دوره تازه برای سینمای ایران باشد.
به گزارش 24 آنلاین، جشنواره بینالمللی فیلم شانگهای که از معتبرترین جشنوارههای سینمایی آسیاست، از اولین دوره برگزاریاش در سال ۱۳۷۲ تا سال گذشته میزبان حدود ۱۵۰ فیلم از فیلمسازان ایرانی بوده است ولی امسال در این رویداد که از سه روز قبل در چین آغاز شده و تا ۳۱ خردادماه ادامه دارد، نه از سینمای رسمی، نه از سینمای زیرزمینی و نه حتی از سینماگران مهاجر ایرانی هیچ فیلمی حضور ندارد، بجز «باشو غریبه کوچک» اثر بهرام بیضایی که در بخش فیلمهای کلاسیک ترمیم شده به نمایش در خواهد آمد.
جشنواره فیلم شانگهای در کنار جشنوارههای بوسان، توکیو و پکن در میان چهار جشنواره برتر قاره کهن قرار دارد و اگرچه در استراتژی بسیاری از پخشکنندههای بینالمللی بخش خصوصی، در جایگاهی نیست که نمایش اول بینالمللی فیلمی را به خود اختصاص دهد اما به هر حال با توجه به سابقه حضور فیلمسازان ایرانی و جوایز متعددی که در این رویداد کسب کردهاند، غیبت سینمای ایران در این رویداد قابل تأمل است.
البته این جشنواره در برخی دورهها بدون نمایش فیلمی از ایران برگزار شده است اما غیبت امسال سینمای ایران در آن، زمانی معنادارتر میشود که بدانیم در جشنواره فیلم پکن هم - که فروردین امسال برگزار شد- برخلاف دورههای قبلی، هیچ فیلم ایرانی حضور نداشت.
این حضور در شرایطی کمرنگتر میشود که در سالهای اخیر هشدارهایی از سوی کارشناسان مطرح شده بود و حالا در شرایطی که سینما هم در بخش تولید و هم اکران از وضعیت جامعه تحتتأثیر قرار گرفته، جای خالی فیلمها و فیلمسازان ایرانی را در رویدادهای خارجی باید جدی گرفت.
در ادامه این گزارش، حضور سینمای ایران در طول ۳۳ سال برگزاری جشنواره شانگهای همزمان با برپایی بیستوهمشتین دوره این رویداد مرور میشود که تاریخچه این حضور توسط محمد اطبایی- کارشناس بینالمللی سینما - گرداوری شده و در اختیار ایسنا قرار گرفته است.
نگاهی به اسامی فیلمها و فیلمسازان، ارزیابی کیفی و کمّی قابل تأملی را از روند حضور سینمای ایران در این رویداد ارائه میکند.
دوره اول/ ۱۵ تا ۲۲ مهر ۱۳۷۲
«خانه خلوت» به کارگردانی مهدی صباغزاده
«بایسیکل ران» به کارگردانی محسن مخملباف
«کشتی آنجلیکا» به کارگردانی محمد بزرگنیا
دوره دوم/ ۶ تا ۲۱ آبان ۱۳۷۴
بدون فیلم ایرانی
دوره سوم/ ۲ تا ۱۱ آبان ۱۳۷۶
«پدر» به کارگردانی مجید مجیدی
«لیلی با من است» به کارگردانی کمال تبریزی
«موشک کاغذی» به کارگردانی فرهاد مهرانفر
دوره چهارم/ ۳۰ مهر تا ۸ آبان ۱۳۷۸
«ابر و آفتاب» به کارگردانی محمود کلاری
«بودن یا نبودن» به کارگردانی کیانوش عیاری
دوره پنجم/ ۱۹ تا ۲۷ خرداد ۱۳۸۰
«کودک و سرباز» به کارگردانی رضا میر کریمی
«بید و باد» به کارگردانی محمدعلی طالبی
دوره ششم/ ۱۸ تا ۲۶ خرداد ۱۳۸۱
بدون فیلم ایرانی
دوره هفتم/ ۱۶ تا ۲۴ خرداد ۱۳۸۳
«رسم عاشق کشی» به کارگردانی خسرو معصومی: دریافت جایزه بهترین فیلم بخش مسابقه اصلی جشنواره
«بلوغ» به کارگردانی مسعود جعفریجوزانی
دوره هشتم/ ۲۱ تا ۲۹ خرداد ۱۳۸۴
«داستان ناتمام» به کارگردانی حسن یکتاپناه:: دریافت جایزه بهترین کارگردان بخش استعدادهای جدید آسیا
دوره نهم/ ۲۷ خرداد تا ۴ تیر ۱۳۸۵
«کافه ستاره» به کارگردانی سامان مقدم- بخش مسابقه اصلی
«دم صبح» به کارگردانی حمید رحمانیان- بخش مسابقه استعدادهای جدید آسیا
«صفر درجه» به کارگردانی علی قویتن
«جزیره آهنی» به کارگردانی محمد رسولاف- بخش پانوراما
«نگاه» به کارگردانی سپیده فارسی
دوره دهم/ ۲۶ خرداد تا ۳ تیر ۱۳۸۶
«سفر به هیدالو» به کارگردانی مجتبی راعی
دوره یازدهم / ۲۵ خرداد تا ۲ تیر ۱۳۸۷
بدون فیلم ایرانی
دوره دوازدهم/ ۲۳ تا ۳۱ خرداد ۱۳۸۸
«آرام باش و تا هفت بشمار» به کارگردانی رامتین لوافی: دریافت جایزه ویژه هیات داوران بخش استعدادهای جدید آسیا
«صندلی» به کارگردانی فاطیما یثربی- انیمیشن کوتاه
دوره سیزدهم/ ۲۲ تا ۳۰ خرداد ۱۳۸۹
«تسویه حساب» به کارگردانی تهمینه میلانی- بخش مسابقه اصلی
«وقتی لیموها زرد شدند» به کارگردانی محمدرضا وطندوست
«ملک سلیمان» به کارگردانی شهریار بحرانی
«سیانوزه» به کارگردانی رخساره قائم مقامی- مستند
دوره چهاردهم/ ۲۱ تا ۲۹ خرداد ۱۳۹۰
«شبانه روز» به کارگردانی امید بنکدار و کیوان علیمحمدی- بخش مسابقه اصلی
دوره پانزدهم/ ۲۷ خرداد تا ۴ تیر ۱۳۹۱
رخشان بنی اعتماد عضو هیات داوران بخش مسابقه اصلی/ امیر نادری رییس هیات داوران بخش مسابقه استعدادهای جدید آسیا
«خرس» به کارگردانی خسرو معصومی: جایزه بهترین فیلم بخش مسابقه اصلی
«گیلانه» رخشان بنی اعتماد
«پذیرایی ساده» به کارگردانی مانی حقیقی
«اینجا بدون من» به کارگردانی بهرام توکلی
«چهل سالگی» به کارگردانی علیرضا رییسیان- بخش فوکوس ایران
«فرشته و کودک» به کارگردانی مسعود نقاشزاده- بخش فوکوس ایران
«راه آبی ابریشم» به کارگردانی محمد بزرگنیا- بخش فوکوس ایران
«ارتباط خانوادگی» به کارگردانی نادر مقدس- بخش فوکوس ایران
دوره شانردهم/ ۲۵ خرداد تا ۲ تیر ۱۳۹۲
خسرو معصومی عضو هیات داوران بخش مسابقه اصلی
«اشیا از آنچه در آیینه میبینید به شما نزدیکترند» به کارگردانی نرگس آبیار- بخش مسابقه استعدادهای جدید آسیا
«آفتاب لبههای بام» به کارگردانی علی صداقتکریمی- بخش مسابقه استعدادهای جدید آسیا
«نارنجی پوش» به کارگردانی داریوش مهرجویی
«زمستان آخر» به کارگردانی سالم صلواتی
«آرزوها در اعماق» به کارگردانی آرمین ایثاریان- کوتاه: دریافت جایزه بهترین فیلم و بهترین فیلمنامه بخش موبایل
دوره هفدهم/ ۲۴ خرداد تا ۱ تیر ۱۳۹۳
پیمان معادی به عنوان داور بخش مسابقه اصلی
«عصبانی نیستم» به کارگردانی رضا درمیشیان: دریافت جایزه بهترین فیلم، بهترین کارگردانی و جایزه وینسنت وارد بخش مسابقه استعداهای جدید آسیا
«برف روی کاجها» به کارگردانی پیمان معادی
«حوض نقاشی» به کارگردانی مازیار میری
«فرشتهها با هم میآیند» به کارگردانی حامد محمدی
«برف» به کارگردانی مهدی رحمانی
دوره هجدهم/ ۲۳ تا ۳۱ خرداد ۱۳۹۴
«سیزده» به کارگردانی هومن سیدی: دریافت جایزه بهترین فیلم و بهترین فیلمبرداری (علی تبریزی) در بخش مسابقه استعدادهای جدید آسیا
بخش ویژه دهکده جهانی: ایران
«قصهها» به کارگردانی رخشان بنی اعتماد
«جامهدران» به کارگردانی حمیدرضا قطبی
«ملبورن» به کارگردانی نیما جاویدی
«در دنیای تو ساعت چند است؟» به کارگردانی صفی یزدانیان
«پریدن از ارتفاع کم» به کارگردانی حامد رجبی
«پایان خدمت» به کارگردانی حمید زرگرنژاد
«دختر مادر دختر» به کارگردانی پناهبرخدا رضایی
دوره نوزدهم/ ۲۲ تا ۳۰ خرداد ۱۳۹۵
«خشم و هیاهو» به کارگردانی هومن سیدی- بخش مسابقه اصلی
«لانتوری» به کارگردانی رضا درمیشیان
«مردی که اسب شد» به کارگردانی امیرحسین ثقفی
«سویوق» به کارگردانی بهرام ارک و بهمن ارک
«ممیرو» به کارگردانی سیدهادی محقق
«من دیگو مارادونا هستم» به کارگردانی بهرام توکلی
«ناهید» به کارگردانی آیدا پناهنده
«اژدها وارد می شود!» به کارگردانی مانی حقیقی
دوره بیستم/ ۲۷ خرداد تا ۵ تیر ۱۳۹۶
بخش بزرگداشت عباس کیارستمی
«زرد» به کارگردانی مصطفی تقیزاده- دریافت جایزه ویژه هیات داوران و جایزه بهترین بازیگر زن (ساره بیات) بخش مسابقه اصلی
«سگ و دیوانه عاشق» به کارگردانی علی محمد قاسمی- بخش مسابقه استعدادهای جوان آسیا
«دختر» به کارگردانی رضا میرکریمی
«به دنیا آمدن» به کارگردانی محسن عبدالوهاب
«آااادت نمیکنیم» به کارگردانی ابراهیم ابراهیمیان
«تمارض» به کارگردانی عبد آبست
«مالاریا»به کارگردانی پرویز شهبازی
«دوئت» به کارگردانی نوید دانش
«رفتن» به کارگردانی نوید محمودی
«کپی برابر اصل» به کارگردانی عباس کیارستمی- محصول ایتالیا/فرانسه
«زیر درختان زیتون» به کارگردانی عباس کیارستمی
«کلوزآپ» به کارگردانی عباس کیارستمی
«طعم گیلاس» به کارگردانی عباس کیارستمی
«باد ما را خواهد برد» به کارگردانی عباس کیارستمی
«منو به خونه ببر» به کارگردانی عباس کیارستمی- کوتاه
«۷۶ دقیقه و ۱۵ ثانیه با عباس کیارستمی» به کارگردانی سیفالله صمدیان- مستند
«ریچارد لک لک» به کارگردانی رضا معماری- انیمیشن بلند- محصول آلمان/بلژیگ/نروژ/لوگزامبورگ
«حضور» به کارگردانی خشایار مصطفوی- محصول آلمان
«مهاجر» به کارگردانی آرمان ریاحی- محصول آلمان و اتریش
دوره بیستویکم/ ۲۶ خرداد تا ۴ تیر ۱۳۹۷
«هت تریک» به کارگردانی رامتین لوافیپور- بخش مسابقه اصلی جشنواره
«درساژ» به کارگردانی پویا بادکوبه- بخش مسابقه استعدادهای جدید آسیا
«هجوم» به کارگردانی شهرام مکری
«لِرد» به کارگردانی محمد رسولاف
«دلربا» به کارگردانی میلاد اعلمی- محصول سوئد و دانمارک
«آیههای فراموشی» به کارگردانی علیرضا خاتمی- محصول فرانسه/آلمان/شیلی/هلند
«در جستجوی امکلثوم» به کارگردانی شیرین نشاط- محصول آلمان/اتریش/ایتالیا/مراکش/لبنان
«وقتی زندگی میکنیم» مهدی آواز- محصول دانمارک
«رهایی از بهشت» علی نوری اسکویی - بخش انیمیشن
«آپاندیس» به کارگردانی حسین نمازی - بخش هفته فیلم جاده ابریشم
«آنسوی ابرها» به کارگردانی مجید مجیدی- محصول هند- بخش هفته فیلم هند
«مثل بچه آدم» به کارگردانی آرین وزیر دفتری- در بخش کوتاه
«نگاه» به کارگردانی فرنوش صمدی- در بخش کوتاه
دوره بیستودوم/ ۲۵ خرداد تا ۳ تیر ۱۳۹۸
کامیار محسنین عضو هیات داوران رسانهای بخش راه جدید ابریشم
«قصر شیرین» به کارگردانی رضا میرکریمی: دریافت جایزه بهترین فیلم، جایزه بهترین کارگردان و جایزه بهترین بازیگر مرد (حامد بهداد)
«همچنان که میمردم» به کارگردانی مصطفی سیاری- بخش استعدادهای جدید آسیا
«۳ رخ» به کارگردانی جعفر پناهی
«مغزهای کوچک زنگزده» به کارگردانی هومن سیدی
«درون ماهی» به کارگردانی بهزاد وزیری
«سال دوم دانشکده من» به کارگردانی رسول صدرعاملی
«عرق سرد» به کارگردانی سهیل بیرقی
«اتاق تاریک» به کارگردانی روحالله حجازی
«ماهی قرمز» به کارگردانی علیرضا گلافشان- محصول آلمان
«تشریح» به کارگردانی سیاوش شهابی- کوتاه
دوره بیستوسوم/ ۴ تا ۱۲ مرداد ۱۳۹۹
«گورکن» به کارگردانی کاظم مولایی- بخش استعدادهای جدید آسیا
«نجیبه» به کارگردانی مصصطفی گندمکار - بخش استعدادهای جدید آسیا
«متری شیشونیم به کارگردانی سعید روستایی
«من اینجا نیستم» به کارگردانی عباس امینی
«پیرمردها نمیمیرند» به کارگردانی رضا جمالی
«ملکوت» به کارگردانی فرنوش عابدی- انیمیشن کوتاه- بخش انیمیشن
«خرچنگ» به کارگردانی شیوا صادق اسدی- انیمیشن کوتاه- بخش انیمیشن
دوره بیستوچهارم/ ۲۱ تا ۳۰ خرداد ۱۴۰۰
«مسیر معکوس» به کارگردانی ابوالفضل جلیلی: جایزه بهترین کارگردان و جایزه بهترین بازیگر مرد (پویان شکاری) در بخش مسابقه اصلی
«شنای پروانه» به کارگردانی محمد کارت- بخش هفته فیلم کمربند و جاده
«روباه در یک سوراخ» به کارگردانی آرش ریاحی- محصول اتریش در بخش هفته فیلم کمربند و جاده
«دشت خاموش» به کارگردانی احمد بهرامی
«درخت گردو» به کارگردانی محمدحسین مهدویان
«مجبوریم» به کارگردانی رضا درمیشیان
«بی سر» به کارگردانی کاوه سجادیحسینی
«داستان دستانداز» به کارگردانی کمال تبریزی
«خورشید» به کارگردانی مجید مجیدی
«پسران دریا» به کارگردانی افشین هاشمی
«باریکه» به کارگردانی عبدالرضا کاهانی- محصول کانادا
«نهنگ سفید» به کارگردانی امیر مهران- انیمیشن در بخش فیلمهای کوتاه
«مایا» به کارگردانی جمشید مجددی و آنسون هارتفورد- مستند محصول ایران و انگلستان
دوره بیستوپنجم/ ۲۰ تا ۲۹ خرداد ۱۴۰۱
جشنواره لغو شد
دوره بیستوپنجم/ ۱۹ تا ۲۸ خرداد ۱۴۰۲
«آزردگان» به کارگردانی مهدی فردقادری- بخش مسابقه اصلی
«۵/۱ قوه اسب» به کارگردانی رسول کاهانی: جایزه بهترین بازیگر زن (سرور پیروانی) بخش استعدادهای جدید آسیا
«علت مرگ: نامعلوم» به کارگردانی علی زرنگار: جایزه بهترین فیلمبرداری (داود ملک حسینی) بخش استعدادهای جدید آسیا
«پسر دلفینی» به کارگردانی محمد خیر اندیش- محصول ایران و ترکیه- بخش انیمیشن
«مصائب محمود» به کارگردانی داود عبدالملکی- بخش مستند
«سرنوشت» به کارگردانی یاسر طالبی - بخش مستند
«برادران لیلا» به کارگردانی سعید روستایی
«خرس نیست» به کارگردانی جعفر پناهی
«جنگ جهانی سوم» به کارگردانی هومن سیدی
«ِدرب» به کارگردانی سیدمهدی محقق
«شطرنج باد» به کارگردانی محمدرضا اصلانی - بخش کلاسیکهای ترمیم شده
«زالاوا» به کارگردانی ارسلان امیری- بخش فانتزی نیمه شب
دوره بیستوششم/ ۲۵ خرداد تا ۳ تیر ۱۴۰۳
«مرد خاموش» به کارگردانی احمد بهرامی: جایزه دستاورد هنری بخش مسابقه اصلی
«سه روز و سه قاتل» به کارگردانی مسعود امینیتیرانی- بخش مسابقه استعدادهای جدید آسیا
«مرثیهای برای یک ایل» به کارگردانی مرجان خسروی -بخش مسابقه مستند
«آبزی» به کارگردانی شیوا صادق اسدی- انیمیشن در بخش مسابقه کوتاه
«عصبانی نیستم» به کارگردانی رضا درمیشیان: دریافت جایزه بخش ویژه بیست سال استعدادهای جدید آسیا
«انقراض» به کارگردانی بهنود نکویی. محصول مالزی - بخش مسابقه انیمیشن
«روایت ناتمام سیما» به کارگردانی علیرضا صمدی- بخش هفته فیلم کمربند و جاده
«تورهای خالی» به کارگردانی بهروز کرمزاده- محصول ایران و آلمان- بخش هفته فیلم آلمان
دوره بیستوهفتم/ ۲۲ تا ۳۱ خرداد ۱۴۰۴
«دختر» به کارگردانی پوریا کاکاوند- بخش استعدادهای جدید آسیا
«یک وجب خاک خدا» به کارگردانی نیما مهدویان- بخش مسابقه مستند
«قصه یک خواهر» به کارگردانی لیلا امینی- محصول ایران/آلمان/سوییس- بخش مسابقه مستند
«مرگاب به کارگردانی لیلا حکمتنیا- بخش مسابقه فیلمهای کوتاه
دوره بیستوهشتم/ ۲۲ تا ۳۱ خرداد ۱۴۰۵
«باشو غریبه کوچک» به کارگردانی بهرام بیضایی- بخش کلاسیکهای ترمیم شده
