چرا پوشش رسانه‌ای اعتراضات فرانسه با ایران متفاوت است؟
امیدعلی مسعودی، استاد ارتباطات، مهم‌ترین تفاوت اعتراضات فرانسه با ایران را ماهیت صنفی و قانونی اعتراضات در فرانسه در مقابل خروج اعتراضات داخلی از مسیر اصلی به دلیل فقدان تشکل‌های مستقل دانست و با این حال درباره نحوه پوشش این اعتراضات تأکید کرد که رسانه‌های بیگانه با پنهان‌کردن برخوردهای قانونی پلیس فرانسه، اخبار را به نفع خود مصادره می‌کنند.
به گزارش ۲۴ آنلاین،
دکتر مسعودی در تحلیل خود از اعتراضات فرانسه، به ریشه‌های ساختاری تفاوت این اعتراضات با نمونه‌های داخلی اشاره کرد. وی یادآور شد که نظام سرمایه‌داری غرب با پذیرش حق اعتصاب برای اصناف و تشکل‌ها، این انتقاد سوسیالیست‌ها را حل کرده است.
رییس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره در گفت‌وگویی با ایسنا، درباره قوانین حاکم بر فرانسه و ماهیت اعتراضات اخیر گفت: «می‌دانید که در قوانین حاکم بر کشور فرانسه به نوعی لیبرالیزم اعتقاد دارند، لذا در برابر انتقادهایی که سوسیالیست‌ها به نظام سرمایه‌داری داشتند که این آزادی نیست و شما اجازه نمی‌دهید کارگران در برابر سرمایه‌داران اعتراض کنند و باید حق اعتصاب داشته باشند، نظام سرمایه‌داری آمد و این انتقاد را به این شکل حل کرد که اصناف و تشکل‌هایی که در سطح جامعه هستند می‌توانند حق اعتصاب و اعتراض داشته باشند.»
وی افزود: «برای حل این قضیه هم آن تشکل‌ها یک هیات مدیره یا شورایی دارند که با دولت وارد گفت‌وگو می‌شود و معمولاً هم اگر در چارچوب قانون باشد، به طور طبیعی صورت می‌گیرد. ولی اخیراً ما شاهد هستیم که به دلیل مشکلاتی که دولت فرانسه دارد، اعتراضات به خشونت کشیده می‌شود و این‌طور هم نیست که کسانی به امکانات شهری و سرمایه‌های جامعه ضرر و زیان بزنند و با این‌ها برخورد قانونی نشود.»
روایت رسانه‌های غربی از برخورد پلیس فرانسه
مسعودی درباره پوشش رسانه‌ای برخورد پلیس فرانسه با معترضان اظهار کرد: رسانه‌های غرب، به‌ویژه رسانه‌های اروپایی و خود فرانسه، معمولاً صحنه‌هایی را به نمایش می‌گذارند که پلیس با معترضان بسیار آرام و مداراگرایانه برخورد می‌کند؛ اما واقعیت ماجرا این نیست و قطعاً برخورد قانونی صورت می‌گیرد. با این حال، تفاوت میان اعتراضات کنونی فرانسه در این است که اکنون دانش‌آموزانی در این کشور دست به اعتراض زده‌اند و اعتراضشان بیشتر صنفی است، نه سیاسی؛ آنان در پی براندازی حکومت نیستند.
او درباره تفاوت اعتراضات ایران و فرانسه چنین مطرح کرد: «آنچه در کشورهایی مانند کشور ما رخ می‌دهد، به سبب همین فقدان تشکل‌ها، در واقع خواسته‌های مردم تجمیع می‌شود و سپس، متأسفانه، گروه‌هایی که اساساً در این ماجرا منافعی ندارند وارد صحنه می‌شوند و آن اعتراضات و اشکالاتی را که بخشی از جامعه نسبت به حاکمیت دارد، در حقیقت رهبری می‌کنند و در نتیجه آن اعتراضات از مسیر اصلی خود خارج می‌شود.»
مسعودی ادامه داد: «به همین سبب، معمولاً اعتراض‌های ما بسیار زود از یک اعتراض صنفی به سمت یک اعتراض سیاسی می‌رود و در هر حال، مردم خسارت می‌بینند، دولت خسارت می‌بیند و طبیعی است که انعکاس این اخبار میان رسانه، مثلاً، ملی ما با تلویزیون فرانسه تفاوت ماهوی داشته باشد. آنجا اعتراض گروه‌ها مجوز قانونی دارد و نیازی هم نیست که مراجعه کنند؛ ولی در قانون ما، در قانون اساسی و قانونی که در مجلس تصویب شده، تشکل‌ها باید بروند و از وزارت کشور مجوز بگیرند.»
خلأ مجوز قانونی برای اعتراضات در ایران
وی تصریح کرد: «در کشور ما، متأسفانه، این اعتراض‌هایی که رخ می‌دهد بدون مجوز است و به‌طور طبیعی هیچ‌کس مسئول نیست که این اعتراضات را هدایت کند و با دولت گفت‌وگو کند و به تفاهمی برسد. این‌ها معمولاً همان نیازها و مسائلی است که انباشته می‌شود. بنابراین، ما نمی‌توانیم وضعیت قانون اساسی خودمان را با قوانین اروپا و مثلاً فرانسه مقایسه کنیم. اینجاست که ما تفاوت‌های محسوسی را در انتشار اخبار می‌بینیم.»
مصادره اخبار توسط رسانه‌های بیگانه
مسعودی درباره نحوه پوشش متفاوت رسانه‌های فارسی‌زبان مطرح کرد: «اکنون رسانه‌های غیرایرانی، یا به تعبیری رسانه‌های بیگانه، از این فرصت به نفع خودشان موضوع را مصادره می‌کنند؛ یعنی باز هم می‌گویند ببینید آزادی هست و با این‌ها برخورد نمی‌شود. اولاً که برخورد می‌شود، هرچند نوع برخورد فرق می‌کند، ولی این‌گونه نیست که عده ای بیایند داخل شهر و به اموال عمومی آسیب برسانند و دولت فرانسه هم با آن‌ها کاری نداشته باشد.»
وی افزود: «قطعاً اگر این اعتراضات به درگیری با پلیس بکشد، خب برخورد می‌کند، ولی این صحنه را شما نمی‌بینید. کار رسانه‌ها هم همین است که آن واقعیت را به نفع خودشان مطرح می‌کنند؛ یعنی نکته مهمی است که باید به آن توجه کنیم. به همین خاطر این تفاوت‌ها وجود دارد؛ یعنی آن‌ها اخبار و تحلیل‌ها را به نفع خودشان مصادره می‌کنند و آن را در زیرمجموعه برخوردهایی می‌آورند که غرب با جمهوری اسلامی ایران دارد؛ وگرنه شاید اگر این جنگ تحمیلی نبود، اساساً این خوراک تبلیغی برای آن‌ها فراهم نمی‌شد.»
ضرورت تصویب قانون اعتراضات
این استاد دانشگاه با اشاره به خلأ قانونی برگزاری اعتراضات در کشورمان نیز یادآور شد: «یادم می‌آید یک روز خدمت شهید نائینی، از سرداران سپاه و سخنگوی سپاه پاسداران، بودم. به ایشان عرض کردم که خب، مردم بالاخره باید حق اعتراض داشته باشند و شما چه فکری برای این موضوع کرده‌اید. ایشان گفتند یک طرح یا لایحه‌ای را دولت یا مجلس دارد که برای تصویب معطل مانده است. خود ایشان هم مطرح می‌کردند که اگر مجلس این طرح را تصویب کند خیلی خوب است؛ حداقل اینکه ما مثلاً میدان‌هایی داشته باشیم که مردم به جای اینکه داخل خیابان بیایند و تجمعات اعتراضی را به صورت منطقی و مسالمت‌آمیز برگزار کنند و از طرف دولت هم بیایند و پاسخگو باشند؛ اگر می‌توانند، حل کنند و اگر نمی‌توانند، توضیح بدهند که علتش چیست که نمی‌توانند مردم را قانع کنند.»
مسعودی در پایان خاطرنشان کرد: «امیدوارم این قانون تصویب بشود و یکی از معضلاتی که متأسفانه به دلیل بحران‌های متعددی که وجود داشت، مجلس نتوانست این طرح یا لایحه را تصویب بکند، ان‌شاءالله تصویب کند و این خلأ قانونی پر شود.»
