فوتبال ابزاری برای اتحاد است

به گزارش 24 آنلاین، مانی که نلسون ماندلا در سال ۱۹۹۴ ریاست جمهوری آفریقای جنوبی را بر عهده گرفت، این کشور هنوز تلاش می‌کرد از دهه‌ها تبعیض نژادی، خشونت سیاسی و انزوای بین‌المللی خارج شود. تنها چهار سال پیش از آن بود که او پس از ۲۷ سال زندان به دلیل مبارزه با آپارتاید (سیستمی که از ۱۹۴۸ سفیدپوستان و سیاهپوستان را جدا می‌کرد) آزاد شده بود.

فوتبال نیز از این واقعیت مستثنی نبود. این کشور آفریقایی از سال ۱۹۶۱ توسط فیفا از مسابقات بین‌المللی کنار گذاشته شده و به طور رسمی از سال ۱۹۷۶ به دلیل حفظ ساختارهای جداگانه فوتبال (برای نژادهای مختلف) تعلیق شده بود. بازگشت آفریقای جنوبی به فیفا در سال ۱۹۹۲ و پس از سال‌ها اصرار فیفا برای ایجاد یک فدراسیون چندنژادی، واحد و فراگیر رخ داد.

دوره گذار بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۴ یکی از پرتنش‌ترین مراحل تاریخ این کشور بود. رئیس‌جمهور وقت یعنی اف. دبلیو. دکلرک، کنگره ملی آفریقا را قانونی، ماندلا را آزاد و مذاکرات را برای برچیدن آپارتاید آغاز کرد. اولین انتخابات دموکراتیک در آوریل ۱۹۹۴ برگزار شد که به میلیون‌ها شهروند سیاه‌پوست برای اولین بار اجازه رأی داد و با به قدرت رسیدن نلسون ماندلا در ۱۰ مه ۱۹۹۴ به پایان رسید.

ماندلا چیزی را درک کرده بود که بعدها در جمله‌ای نمادین خلاصه کرد: «ورزش، قدرت تغییر جهان را دارد. قدرت الهام بخشیدن و متحد کردن مردم را دارد.»

جام ملت‌های آفریقا ۱۹۹۶: نقطه عطف طلایی

این مسابقات حتی قرار نبود در آفریقای جنوبی برگزار شود اما کنیا به دلیل مشکلات اقتصادی انصراف داد و این کشور به عنوان جایگزین انتخاب شد.

نتایج درخشان آفریقای جنوبی

مرحله گروهی: پیروزی ۳-۰ مقابل کامرون

یک‌چهارم نهایی: حذف الجزایر با گل دیرهنگام جان موشوئو

نیمه نهایی: پیروزی قاطع ۳-۰ مقابل غنا

فینال: پیروزی ۲-۰ مقابل تونس در ورزشگاه ساکر سیتی با حضور ۸۰,۰۰۰ تماشاگر

ماندلا با پیراهن آفریقای جنوبی در فینال حاضر شد و جام را اهدا کرد.

لوکاس رادبه (اسطوره آن نسل و بازیکن لیدز یونایتد) گفت: وقتی ماندلا برای دیدن ما به اردو آمد، جادوی مادیبا ظاهر شد. او هاله‌ای باورنکردنی داشت. آن روز، اگر مقابل برزیل بازی می‌کردیم، آنها را شکست می‌دادیم.

نیل توفی، کاپیتان آن تیم هم گفت: «با صعود ما در تورنمنت، کشور زنده شد. من فقط صدای مردم داخل ورزشگاه را نمی‌شنیدم، بلکه صدای مردم بیرون را هم می‌شنیدم که فریاد می‌زدند و گریه می‌کردند. فکر می‌کنم این قهرمانی افتخار یک ملت بود.»

تأثیر اجتماعی: فراتر از یک جام

تأثیر اجتماعی آن قهرمانی، موانعی را شکست که چند سال پیش غیرممکن به نظر می‌رسیدند.

هواداران سفیدپوست شروع به پر کردن ورزشگاه‌ها برای دیدن فوتبال و گرفتن امضای بازیکنان سیاه‌پوست کردند.

رادبه گفت شنیدن جملاتی چون «تو قهرمان منی» از افراد سفیدپوست، پس از همه اتفاقاتی که در دوران آپارتاید رخ داده بود، بسیار تأثیرگذار بود.

تأیید موفقیت: نایب قهرمانی آفریقا و حضور در جام جهانی

این قهرمانی با حضور در جام جهانی ۹۸ همراه شد.

نسلی از فوتبالیست‌ها مانند رادبه، فیل ماسینگا، مارک فیش و شاون بارتلت آفریقای جنوبی را به یک قدرت نوظهور در قاره آفریقا تبدیل کردند. عصر طلایی فوتبال آفریقای جنوبی مصادف بود با دوره‌ای از بالاترین سطح خوش‌بینی پیرامون دموکراسی جدیدی که ماندلا ترویج می‌کرد.

جمع‌بندی: میراث ماندلا در فوتبال

نلسون ماندلا هرگز تاکتیکی طراحی نکرد، بازی‌ای را نبرد یا تیم قهرمانی از نظر فنی نساخت. نفوذ او از جنبه‌ای مهم‌تر حاصل شد؛ او بستر سیاسی را برای وجود آن نسل از بازیکنان ساخت، آفریقای جنوبی را به جهان بازگرداند و ورزش را به نماد غرور ملی تبدیل کرد.