لیگ ۱۸ تیمی با سهمیههای جدید باعث تورم نقل و انتقالات میشود؟
تصمیم هیاترئیسه فدراسیون فوتبال برای افزایش تعداد تیمهای لیگ برتر از ۱۶ به ۱۸ تیم، تنها به اضافه شدن چهار هفته به فصل آینده محدود نشد. همزمان با این تغییر، مجموعهای از اصلاحات در سهمیه بازیکنان نیز به باشگاهها ابلاغ شد؛ مصوباتی که اگرچه در ظاهر با هدف مدیریت فصل طولانیتر و حمایت از فوتبال پایه تدوین شدهاند، اما میتوانند پیامدهای مهمی برای فوتبال ایران داشته باشد.
به گزارش 24 آنلاین، با ۱۸ تیمی شدن لیگ برتر، تعداد مسابقات هر تیم از ۳۰ به ۳۴ بازی افزایش پیدا میکند؛ تغییری که فشار بیشتری را از نظر بدنی و ذهنی به بازیکنان وارد خواهد کرد. افزایش احتمال مصدومیت خصوصا با توجه به مشکلات چمن، محرومیت و افت آمادگی در طول فصل، باشگاهها را ناچار میکند از ترکیب عمیقتری استفاده کنند.
در چنین شرایطی، افزایش ظرفیت فهرست بازیکنان تصمیمی منطقی به نظر میرسد؛ چرا که تجربه لیگهای معتبر نیز نشان میدهد هرچه تعداد مسابقات بیشتر میشود، اهمیت عمق ترکیب و انعطاف در ثبت بازیکنان نیز افزایش پیدا میکند.
مهمترین تغییر در تعداد سهمیه بازیکنان
شاید مهمترین بخش مصوبات جدید، افزایش سهمیه بازیکنان زیر ۲۵ سال باشد. بر اساس مقررات جدید، باشگاهها علاوه بر دو سهمیه قبلی، یک سهمیه دیگر نیز در اختیار خواهند داشت که الزام ندارد بازیکن در فصل گذشته عضو همان باشگاه بوده باشد و مهمتر اینکه جزو سهمیه لیگ برتری نیز محسوب نمیشود.
این تغییر میتواند بازار نقلوانتقالات بازیکنان جوان را داغتر کند، چرا که باشگاهها بدون مصرف یکی از سهمیههای لیگ برتری، امکان جذب استعدادهای سایر تیمها را خواهند داشت.
فرصت جدید برای جوانگرایی
افزایش سهمیه بازیکنان زیر ۲۳ سال از ۸ به ۱۰ نفر نیز در نگاه نخست اقدامی در راستای حمایت از فوتبال پایه است. اگر باشگاهها از این ظرفیت بهدرستی استفاده کنند، بازیکنان بیشتری میتوانند از آکادمیها به تیم بزرگسالان راه پیدا کنند و فاصله میان فوتبال پایه و لیگ برتر کاهش یابد.
همچنین تغییر ترکیب نیمکت ذخیرهها و افزایش سقف سنی بازیکنان حاضر روی نیمکت از زیر ۲۱ سال به زیر ۲۳ سال، انعطاف بیشتری در اختیار کادرهای فنی قرار میدهد؛ چرا که بازیکنان ۲۲ و ۲۳ ساله معمولا آمادگی فنی و بدنی بیشتری برای حضور در مسابقات لیگ برتر دارند.
مهمترین ابهام درباره سهمیه بازیکنان
با وجود این تغییرات، یک پرسش اساسی همچنان باقی است؛ آیا افزایش سهمیهها واقعا به جوانگرایی منجر خواهد شد؟
تجربه سالهای گذشته نشان داده بسیاری از باشگاهها صرفا برای تکمیل فهرست خود از بازیکنان جوان استفاده میکنند، اما در طول فصل فرصت بازی چندانی به آنها نمیدهند. به همین دلیل، تفاوت قابل توجهی میان «ثبت بازیکن جوان» و «اعتماد به بازیکن جوان» وجود دارد؛ موضوعی که موفقیت یا شکست این سیاست را مشخص خواهد کرد.
چالش بزرگ در راه است
۱۸ تیمی شدن لیگ به معنای افزایش تقاضا برای بازیکنان لیگ برتری است. از سوی دیگر، افزایش سهمیه لیگ برتری از ۷ به ۸ نفر و تسهیل جذب بازیکنان زیر ۲۵ سال، رقابت باشگاهها برای جذب استعدادهای داخلی را افزایش خواهد داد.
نتیجه طبیعی چنین شرایطی در کنار کاهش سهمیه بازیکنان خارجی از ۸ به ۴، رشد ارزش بازیکنان ایرانی، افزایش مبلغ قراردادها، بالا رفتن هزینه رضایتنامهها و قدرت بیشتر مدیران برنامه در مذاکرات خواهد بود؛ روندی که میتواند فشار مالی بیشتری به باشگاهها وارد کند.
سود بیشتر برای تیمهای متمول
این تغییرات احتمالا بیش از همه به سود باشگاههایی خواهد بود که از توان مالی بالاتری برخوردارند. تیمهایی مانند استقلال (در صورت باز شدن پنجره نقل و انتقالاتی)، پرسپولیس، تراکتور و گلگهر آسانتر میتوانند سهمیههای جدید را با بازیکنان باکیفیت پر کنند، اما باشگاههای کمبودجه ناچار خواهند بود بیش از گذشته به آکادمی یا بازیکنان کمتجربه تکیه کنند.
اگرچه این موضوع در بلندمدت میتواند به رشد فوتبال پایه برخی باشگاهها کمک کند، اما در کوتاهمدت احتمال افزایش شکاف فنی میان تیمهای متمول و سایر تیمها وجود دارد.
حبس استعدادها!
یکی دیگر از پیامدهای احتمالی این مصوبات، افزایش پدیده احتکار بازیکن است. وقتی ظرفیت ثبت بازیکن افزایش پیدا میکند، برخی باشگاهها ممکن است استعدادهای جوان را تنها برای جلوگیری از حضور آنها در تیمهای رقیب جذب کنند، بدون آنکه فرصت کافی برای بازی در اختیارشان قرار دهند؛ اتفاقی که میتواند روند پیشرفت بسیاری از بازیکنان مستعد را متوقف کند.
افزایش کیفیت لیگ با ظهور استعدادها؟
افزایش تعداد تیمها همواره این پرسش را مطرح میکند که آیا کیفیت لیگ کاهش خواهد یافت یا خیر. پاسخ این سؤال بیش از هر چیز به توان فوتبال ایران در تولید بازیکن بستگی دارد.
اگر آکادمیها بتوانند بازیکنان آماده لیگ برتر تربیت کنند، افزایش تعداد تیمها فرصت بیشتری برای رشد استعدادها ایجاد خواهد کرد. اما اگر تولید بازیکن متناسب با افزایش ظرفیت لیگ نباشد، باشگاهها ناچار خواهند شد از بازیکنان متوسط بیشتری استفاده کنند؛ موضوعی که میتواند بر کیفیت فنی مسابقات تأثیر منفی بگذارد.
آزمون واقعی در پایان فصل
مصوبات جدید فدراسیون در مجموع واکنشی منطقی به ۱۸ تیمی شدن لیگ برتر به نظر میرسد و از نظر مدیریت یک فصل طولانیتر، قابل دفاع است. با این حال، موفقیت این سیاستها تنها به متن آییننامه وابسته نیست.
اگر افزایش سهمیهها با توسعه آکادمیها، نظارت بر هزینههای باشگاهها و ایجاد فرصت واقعی برای بازی بازیکنان جوان همراه نشود، این اصلاحات ممکن است بیش از آنکه به رشد فوتبال ایران کمک کند، به تورم بازار نقلوانتقالات و افزایش هزینه باشگاهها منجر شود.
آزمون اصلی این تصمیمها نه در آغاز فصل، بلکه در پایان لیگ مشخص خواهد شد؛ زمانی که میتوان قضاوت کرد آیا سهمیههای جدید به ظهور نسل تازهای از فوتبالیستهای ایرانی کمک کردهاند یا فقط فهرست تیمها را بزرگتر کردهاند.
