از پرده‌های بزرگ تا صفحه موبایل؛ سینما هم عمودی می‌شود؟
سینما روزی در سالن‌های تاریک و روی پرده‌های بزرگ متولد شد، اما حالا بخش مهمی از تماشای تصویر به صفحه کوچک موبایل‌ها منتقل شده است؛ تغییری که می‌تواند شکل آشنای قاب سینمایی را هم به چالش بکشد.
به گزارش 24 آنلاین، احتمالا همۀ شما حین چرخیدن یا به اصطلاح اسکرول کردن صفحۀ اینستاگرام خود، دست‌کم یک بار به فیلم‌های دنباله‌داری برخورد کرده‌اید که در چند اسلاید ورق می‌خورند و اغلب، قصه‌هایی از عشق و خیانت را روایت می‌کنند.
این نوع محتواهای تصویری که به سریال‌های اینستاگرامی معروف هستند و با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، رونق بیشتری پیدا کرده‌اند، مدتی است با شکل و شمایل و ساختاری حرفه‌ای‌تر تولید می‌شوند؛ یعنی مثل سریال‌های مرسوم یا فیلم‌های تقطیع شده در چند قسمت نیستند که برای تماشای آن‌ها مجبور به چرخاندن موبایل شوید. این آثار با اسم VERTICAL SERIES یا سریال عمودی، مخصوص ابعاد صفحۀ موبایل ساخته می‌شوند.
ماجرای این مدل سرگرمی، طبق اطلاعات منتشر شده در رسانه‌های خارجی، از اواخر سال ۲۰۱۰ میلادی در چین شروع شده، اما بعدها سرگرمی‌سازان امریکایی متوجه شدند که بازار بزرگی پشت این نوع محتوا وجود دارد. با جلب توجهِ بازارهای جهانی، رشد آن کم‌کم آغاز شد تا جایی که شرکت‌های بزرگ سریال‌سازی نیز وارد تولید درام‌های عمودی شدند و هالیوود هم در دو، سه سال اخیر این جریان را جدی گرفته است.
در این سال‌ها نه تنها پلتفرم‌های مخصوص به این نوع آثار راه‌اندازی شده، بلکه نسل جدیدی از کارگردان و تهیه‌کننده وارد بازار تولید سریال عمودی شده‌اند و به تدریج کیفیت داستان‌های ساخته شده افزایش پیدا کرده است؛ به این ترتیب سریال‌های عمودی از یک سرگرمی اینستاگرامی به یک صنعت تصویری جدید تبدیل شده‌اند.
اما آنچه این جریان را جدی‌تر و متفاوت‌تر می‌کند، ورود فیلمسازان و دست‌اندکاران حرفه‌ای سینما است تا از این پس تلفن‌های همراه به یکی از منابع مهم پخش فیلم تبدیل شوند و هم اینک یک زبان روایی تازه در سینما شکل بگیرد.
البته همین الان هم امکان تماشای فیلم‌های سینمایی با بهترین کیفیت در موبایل وجود دارد، ولی این فیلم‌ها در قاب افقی ساخته شده‌اند و آنچه در حال رخ دادن است، تغییر فرمت افقی سینما به فرمت عمومی (۹:۱۶) است تا از این پس قصه‌ها به شکل عمودی روایت شوند. گرچه این تغییرات بسیار گسترده‌تر است و فقط به تغییر اندازه تصویر و نحوه فیلمبرداری محدود نمی‌شود بلکه تقریبا در تمام وجوه ساخت یک فیلم از جمله بازیگری هم اثرگذار است.
این اتفاق برای سینمایی که در دهه‌های اخیر و بخصوص پس از دوران پاندمی، تحت تأثیر نفوذ پلتفرم‌های اینترنتی در میان مخاطبان قرار گرفته، می‌تواند دوران تازه‌ای را رقم بزند، بخصوص آنکه برخی جشنواره‌های سینمایی هم بخش ویژه‌ای را برای این نوع آثار درنظر گرفته‌اند.
در ایران هم که فعلا حتی بحث تأثیر هوش مصنوعی در سینما بیشتر در حد ابراز نگرانی و طرح دغدغه باقی مانده، خبر رسیده که پلتفرم ویژه آثار تصویری عمودی از سوی یکی از تهیه‌کنندگان سینما که اخیرا سامانه بلیت‌فروشی هم تأسیس کرده، راه‌اندازی می‌شود. همچنین چند ماهی است که یکی دیگر از پلتفرم‌های نمایش خانگی جشنواره‌ای را برای سریال‌های عمودی تدارک دیده است.
این صنعت جدید در حالی در کشور ما جریانی جدی پیدا کرده که ورود این فرم از تولید، بستری تازه برای فعالیت فیلمسازان مستقل، جوان و خلاق فراهم می‌کند ولی در کنار آن، وضعیت تولید و پخش فیلم در سالن‌های سینما همچنان دغدغه‌ای مهم است. در این بین، با توجه به کاهش استقبال مردم از دیدن فیلم در سینما در سال‌های اخیر و نیز با نبود فیلم‌های متنوع، نبود سالن‌های مجهز به ابزار پخش استاندارد و به‌روز برای پخش فیلم‌های ایرانی و خارجی و محدودیت‌های ناشی از ممیزی و ... باید دید آیا فیلمسازان حرفه‌ای و تجربی ایران وارد عرصه سینمای عمودی می‌شوند؟ آیا این فرم به جریانی پررنگ در سینمای ایران تبدیل می‌شود و مخاطبان از آن استقبال می‌کنند؟
