عربستان کارخانه موشکی خود را برای تولید موشک‌های بزرگ‌تر و دوربردتر گسترش می‌دهد
بر اساس مطالعه‌ای تازه بر پایه تصاویر ماهواره‌ای، عربستان در حال گسترش مجموعه موشکی الدوادمی است تا موشک‌های سوخت جامد بزرگ‌تری بسازد که برد بیشتر یا محموله سنگین‌تری دارند؛ تحولی که می‌تواند موازنه بازدارندگی در منطقه را تغییر دهد.
به گزارش ۲۴ به نقل از رویترز، عربستان سعودی در حال گسترش کارخانه موشک‌های بالستیک خود است تا موشک‌های سوخت جامد بزرگ‌تری تولید کند که می‌توانند برد بیشتری داشته باشند یا محموله سنگین‌تری حمل کنند. این نتیجه‌گیری دو پژوهشگر آمریکایی، سم لیر و مایکل دویتسمن از مؤسسه پژوهش سیاست خارجی در فیلادلفیا است که بیش از یک سال تصاویر ماهواره‌ای تجاری شرکت پلنت لبز آمریکا از مجموعه الدوادمی، در حدود ۲۰۰ کیلومتری غرب ریاض، را در فاصله آوریل ۲۰۲۵ تا سپتامبر ۲۰۲۶ بررسی کرده‌اند.
تصاویر، ساختمانی تازه را نشان می‌دهند که گودال‌های ریخته‌گری را در خود جای می‌دهد؛ چاه‌هایی که مواد سوخت در آن‌ها درون بدنه موتور موشک ریخته می‌شود و تا سخت شدن باقی می‌ماند. این ساختمان با دیوارهایی احاطه شده است که سازه‌های نزدیک را از انفجارهای احتمالی محافظت می‌کنند و دست‌کم دو برابر بزرگ‌تر از ساختمانی است که گمان می‌رود گودال‌های ریخته‌گری کنونی کارخانه در آن قرار دارد. ساختمان تازه دیگری نیز ممکن است مواد سوخت یا قطعات آماده موشک را ذخیره کند.
پژوهشگران نوشته‌اند که تصاویر نشان می‌دهد عربستان در حال گسترش زیرساخت‌های مجموعه تولید موشک است، احتمالاً برای ساخت موشک‌های بزرگ‌تر با محموله بزرگ‌تر یا برد بیشتر. موشک‌های سوخت جامد را می‌توان برای مدت طولانی ذخیره کرد و سریع‌تر از سامانه‌های سوخت مایع پرتاب کرد.
موشک‌های توانمندتر می‌توانند به ریاض کمک کنند تا در برابر حمله‌های ایران بازدارندگی ایجاد کند، به خودکفایی بیشتری برسد و جایگاه خود را در برابر جنگجویان حوثی یمن، که از حمایت تهران برخوردارند، تقویت کند. اما این موشک‌ها خطر دامن زدن به رقابت موشکی منطقه‌ای و تشدید مخالفت کنگره آمریکا با توافق هسته‌ای غیرنظامی آمریکا و عربستان را به همراه دارند؛ توافقی که بر اساس آن آمریکا در تولید برق به غنی‌سازی اورانیوم کمک می‌کند و پیش‌تر نیز نگرانی‌های اشاعه‌ای را برانگیخته است. مخالفان می‌گویند این توافق فاقد ضمانت‌های کافی در برابر ساخت مخفیانه سلاح هسته‌ای است؛ اتهامی که ریاض آن را رد می‌کند.
پژوهشگران و کارشناسان مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی در لندن و مرکز تحلیل‌های دریایی به رویترز گفته‌اند که ترکیب نیروی موشکی عربستان نشان می‌دهد الدوادمی به فناوری چینی متکی است، شبیه کارخانه‌های موشکی چین. عربستان در سال ۱۹۸۷ به‌طور مخفیانه حدود ۴۰ موشک بالستیک سوخت مایع دی‌اف-۳ را از چین خریداری کرد؛ موضوعی که بر اساس برآورد از طبقه‌بندی خارج‌شده سازمان سیا در سال ۱۹۹۱ ثبت شده است و دو فروند از آن‌ها در رژه نظامی آوریل ۲۰۱۴ به نمایش درآمد. مؤسسه پژوهش سیاست خارجی همچنین بر اساس ویدیوها و عکس‌های شبکه‌های اجتماعی، بقایایی در یمن را شناسایی کرده است که ارزیابی می‌کند لاشه موشک دی‌اف-۱۵ با طراحی چینی و شلیک‌شده از سوی عربستان بوده است. لیر گفته است که ریاض ممکن است اکنون در حال تولید موشک سوخت جامد دی‌اف-۱۵ باشد و گسترش الدوادمی احتمالاً برای موشک دوربردتر دی‌اف-۲۱ یا موشکی مشابه آن است. باور بر این است که ریاض به چین روی آورده است، زیرا واشنگتن مدت‌ها صادرات سامانه‌های موشکی دوربردتر را محدود کرده بود.
ساشا بروخمان، پژوهشگر مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی، گفته است که موشک‌های دوربردتر به عربستان امکان می‌دهند بدون به خطر انداختن جنگنده‌های اف-۱۵ آمریکایی خود در برابر پدافند هوایی ایران، به ایران حمله کند؛ ایران از این نظر پیش است، زیرا موشک‌ها و پهپادهایش می‌توانند هر نقطه‌ای از عربستان را هدف قرار دهند و سعودی‌ها می‌توانند این فاصله را اندکی کم کنند. مؤسسه جینز که در حوزه اطلاعات دفاعی فعالیت می‌کند، پس از بررسی تصاویر گفته است که ساختمان‌ها ممکن است نشان‌دهنده گسترش توان تولید یا توسعه موشک‌های دوربردتر باشند. دکر ایولث، تحلیلگر مرکز تحلیل‌های دریایی که ساخت‌وساز را با تصاویر ماهواره‌ای دنبال کرده و با این ارزیابی موافق است، گفته است که همین روند در امارات متحده عربی و ترکیه نیز در جریان است: «این روند در سراسر خاورمیانه در حال تکرار شدن است.»
گسترش از آوریل ۲۰۲۵ با پاک‌سازی زمین و حفاری برای ساختمان مشکوک به انبار آغاز شد و کار بر ساختمان مشکوک به گودال‌های ریخته‌گری نیز در اواخر همان ماه یا اوایل مه شروع شد. عکسی در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۵ دو گودال عمیق را درون ساختمان بدون سقف نشان داد و عکسی در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که سقف هنوز تا حدی ناتمام است و دیوارهای سنگین منحرف‌کننده انفجار در دو سوی ساختمان قرار دارند. تکمیل سقف‌ها زمان زیادی نمی‌برد، اما نصب تجهیزات ریخته‌گری ممکن است چند ماه طول بکشد و این تأسیسات می‌تواند تا پایان سال آماده آغاز تولید موشک شود.
سفارت و وزارت اطلاع‌رسانی عربستان، سفارت و وزارت دفاع چین و کاخ سفید به درخواست اظهارنظر پاسخ ندادند و سازمان سیا از اظهارنظر خودداری کرد.
