با ترندهای هنری ۲۰۲۵ آشنا شوید
سال ۲۰۲۵ برای دنیای هنر، سال عبور از مرزها بود؛ مرز میان دیجیتال و دستی، سنت و فناوری، فردی و جمعی. از ورود جدی هوش مصنوعی به فرایند خلق اثر گرفته تا بازگشت هنر دستساز، هنر خیابانی در مقیاس شهری و توجه پررنگ به محیطزیست و سلامت روان، ترندهای هنری این سال نشان دادند که هنر بیش از همیشه زنده، اجتماعی و تأثیرگذار شده است.
به گزارش 24 آنلاین، در دنیای هنر همیشه چیزی در حال تغییر است. هنر مدام تحت تأثیر ابزارهای جدید، ایدههای نو و فرهنگهای مختلف قرار میگیرد؛ هم در شیوهی خلق آثار هنری و هم در نحوهی تجربهی آنها. صحنهی هنر امروز زنده، پویا و پرجنبوجوش است.
امروزه هنرمندان مسیر طولانیای را طی کردهاند و هم آثار دیجیتال خلق میکنند و هم آثار دستی. آنها از هنر دیجیتال آیندهنگرانه تا آثار دستساز و زمینی را تجربه میکنند و به سراغ همهی این فضاها میروند.
هوش مصنوعی به دستیار هنرمند تبدیل شد
استفاده از هوش مصنوعی یکی از داغترین ترندهای هنری سال ۲۰۲۵ بود. با کمک هوش مصنوعی، هنرمندان از آن برای ایدهپردازی، طراحی اولیه و حتی تکمیل آثار خود استفاده میکنند.
برخی هنرمندان نتیجهی تولیدشده توسط هوش مصنوعی را همانطور که هست ارائه میدهند و برخی دیگر از آن بهعنوان نقطهی شروع کارشان بهره میبرند. این روند، ترکیبی منحصربهفرد از خلاقیت انسان و ماشین را به وجود آورده است.
جذابترین بخش ماجرا این است که هوش مصنوعی پرسشهای تازهای را مطرح کرده است: مالک اثر هنری چه کسی است؟ خود هوش مصنوعی، هنرمند، یا برنامهنویس؟ همین بحثها باعث شده هنر مبتنی بر هوش مصنوعی به جریانی عمیق و بسیار قابلتأمل برای دنبالکردن تبدیل شود.
غلبهی هنر ترکیبی
سال گذشتهی میلادی هنرمندان بیش از هر زمان دیگری در حال ترکیب مواد مختلف بودند. برخی آثار، رنگ، چوب، فلز، پارچه و حتی صدا یا نور را در قالب یک اثر واحد کنار هم میآوردند.
این فقط دربارهی ظاهر اثر نیست، بلکه دربارهی حسی است که منتقل میکند. مخاطب را وارد یک تجربهی کامل میسازد. ممکن است یک مجسمه بخشهایی درخشان داشته باشد یا در یک نقاشی از برگهای واقعی یا شن استفاده شده باشد.
هنر ترکیبی یا میکسمدیا مخاطب را به لمس کردن، تعامل و حرکت در فضا دعوت میکند. در این رویکرد، ارتباط میان اثر هنری و تماشاگر بسیار قوی است؛ به همین دلیل این شیوه در سراسر جهان توجه زیادی را به خود جلب کرده است.
وقتی هنر اقلیمی با صدای بلند حرف زد
در سال ۲۰۲۵، موضوعات محیطزیستی همهجا دیده میشد. بسیاری از هنرمندان از آثار خود برای بیان نگرانی دربارهی تغییرات اقلیمی استفاده میکردند. آثار آنها فقط روی دیوارها نبود؛ بلکه از مواد بازیافتی، رنگهای طبیعی، خاک و حتی آب ساخته میشدند.
برخی هنرمندان قدمی فراتر میگذاشتند و آثاری خلق میکردند که بهمرور زمان از بین میروند. بعضی دیگر، کاشت درخت یا پاکسازی اقیانوسها را بخشی از فرایند هنری خود قرار میدادند. هدف اصلی این جریان، افزایش آگاهی و واداشتن مردم به فکر کردن دربارهی سیارهی زمین بود.
خریداران آثار هنری نیز بیش از گذشته به روشهای سازگار با محیطزیست علاقهمند شدهاند. حالا مردم به دنبال چیزهای زیبایی هستند که در عین حال تأثیر مثبتی هم داشته باشند؛ به همین دلیل، هنر محیطزیستی بدون شک یکی از تأثیرگذارترین ترندهای هنری سال گذشتهی میلادی و امروز به شمار میرود؛ چرا که زیبایی را با هدف و معنا در هم میآمیزد.
قدرت کلکسیونهای دیجیتال
تب NFTها را یادتان هست؟ این جریان هنوز ادامه دارد، اما شکلش تغییر کرده است. تا پایان سال ۲۰۲۵، هنر دیجیتال پختهتر و جدیتر شد.
هنرمندان همچنین از NFTها برای ارتباط مستقیم با مخاطبان خود استفاده میکنند. آنها میتوانند فروش آثارشان را پیگیری کنند و به لطف قراردادهای هوشمند، دستمزد منصفانهای دریافت کنند. به همین دلیل، حتی بعد از فروکشکردن هیجان اولیه، این ترند همچنان در حال رشد است.
بازگشت سبکهای رترو
قدیمی دوباره جدید شده بود! گالریها و شبکههای اجتماعی پر شده بودند از سبکهای رترو دهههای ۷۰، ۸۰ و ۹۰ میلادی؛ با رنگهای جسورانه، فونتهای نوستالژیک و فرمهای خاص.
البته این آثار کپی دقیق گذشته نیستند، بلکه بازآفرینی سبکهای قدیمی با نگاهی مدرناند. ممکن است کارتونهای دههی ۹۰ را با افکتهای دیجیتال و گلیچ ببینید یا پوسترهای قدیمی را با پیامهای فرهنگی تازه.
مردم عاشق نوستالژی هستند؛ چون آنها را به خاطرات و زندگیهای سادهتر گذشته میبرد. این طراحیهای شاد و پررنگ در روزهای سخت، حس خوبی ایجاد میکنند؛ به همین دلیل، هنر رترو در سال ۲۰۲۵ ترند بود و همچنان باقی خواهد ماند؛ چون پیوند عاطفی قدرتمندی با مخاطب دارد.
واقعیت مجازی و واقعیت افزوده
اینها آیندهی نمایشگاههای هنری هستند. چیزی که قبلاً شما را به موزه میکشاند، حالا میتواند فقط با یک هدست و در حال قدمزدن در یک گالری مجازی تجربه شود.
واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR) به هنر جان میبخشند و این حس را ایجاد میکنند که درون اثر هنری قرار دارید. برخی هنرمندان جهانهای دیجیتال کاملی میسازند که مخاطب میتواند در آنها گشتوگذار کند.
بعضی دیگر، دنیای فیزیکی و دیجیتال را با هم ترکیب میکنند. ممکن است لایهای از واقعیت افزوده زیر یک نقاشی پنهان شده باشد که با اسکنکردن، موسیقی پخش کند یا داستانی را روایت کند. این ابزارهای هیجانانگیز، شیوههای تازهای برای خلق و لذتبردن از هنر به وجود آوردهاند.
هنر از دل همهی فرهنگها (هنر فرهنگی)
در سال ۲۰۲۵، هنرمندان با افتخار فرهنگها را در آثارشان درهم آمیختند. آنها از نقشها، نمادها و روایتهای نقاط مختلف جهان الهام گرفتند، اما برداشت و نگاه شخصی خود را به آن اضافه کردند.
این فقط یک ترند نیست؛ یک جنبش است. هنرمندان ریشههای خود را جشن میگیرند و دیگران را هم به همین کار دعوت میکنند. ممکن است یک هنرمند مکزیکی از پارچههای آفریقایی استفاده کند یا یک هنرمند کرهی جنوبی در گرجستان، فرانسه یا جایی دیگر نقاشی کند و به سینمای فرانسه بپردازد.
برخلاف آثار گذشته، این کارها سرشار از رنگ، معنا و عمق هستند. آنها میان آدمها پل میسازند و داستانهایی عمیق دربارهی تاریخ، آینده و هویت روایت میکنند؛ به همین دلیل، تلفیق فرهنگی یکی از هیجانانگیزترین گرایشهای هنری این روزهاست.
هنر خیابانی در مقیاس بزرگ
هنر خیابانی دیگر در کوچهها و فضاهای پنهان محدود نمیشود. امروز این هنر با رنگهایی جسورانه بر روی ساختمانهای بلند گسترده شده و در عین حال با خلاقیت خود به گالریهای مدرن هم جان تازهای میبخشد.
چه چیزی تغییر کرده است؟ هنر خیابانی حالا ترکیبی است از مهارتهای شخصی گرافیتی و جدیدترین ابزارها؛ از جمله نقشهبرداری دیجیتال فضا، شابلونها و پروجکشنهای نوری.
هنرمندان خیابانی به موضوعات جسورانهای مثل نژاد، جنسیت و عدالت میپردازند. آثارشان گفتوگو ایجاد میکند، به شهرها رنگ میبخشد و صدای کسانی میشود که کمتر شنیده میشوند.
امروزه شهرها این هنر را پذیرفتهاند و افراد بیشتری به عمق و زیبایی آن پی میبرند. صدا، جادوی ظریف جزئیات و ریتم نهفته در این آثار، همگی خام، واقعی و زنده هستند.
بازگشت به هنر دستساز
با اینکه هنر دیجیتال جایگاه بزرگی پیدا کرده، هنر دستساز هم به همان اندازه اهمیت دارد. تا سال ۲۰۲۵، افراد بیشتری دوباره به سراغ گل، نخ، مرکب و چوب رفتند و با دستان خود دوختند، تراشیدند، بافتند و نقاشی کردند.
چرا؟ چون مردم تشنهی چیزهایی هستند که حس واقعیبودن بدهد. آنها دوست دارند رد قلممو، اثر انگشت انسان و زحمتی را که برای خلق اثر کشیده شده، ببینند.
امروزه هنرمندان به دنیای هنر دستساز بازگشتهاند، چون این نوع هنر فقط مهارت فنی نیست؛ بلکه بیانگر تجربههای شخصی زندگی است. هنرمندان با سرعتی آرامتر کار میکنند تا احساسات و روایتهای عمیقتری را منتقل کنند. آثار نهایی این سبک، گرم، طبیعی و سرشار از روح هستند.
همین انرژی خام و اصیل، علاقهمندان هنر را جذب میکند. این آثار چیزی نیستند که ماشینها بتوانند کپی کنند؛ به همین دلیل، هنر دستساز به یکی از جریانهای مهم در ترندهای هنر معاصر تبدیل شده است.
التیام از مسیر هنر
در سال ۲۰۲۵، توجه جدیای به سلامت روان وجود داشت. افراد بیشتری دربارهی احساسات، تروما و مراقبت از خود صحبت کردند و بسیاری برای کنار آمدن با درد و اندوهشان به هنر پناه بردند.
برخی هنرمندان این مسیر را از طریق شعر یا نقاشی طی میکنند و برخی دیگر، محصولها و فضاهایی خلق میکنند که به آرامش و دروننگری کمک میکند. کتابهای رنگآمیزی و حتی طراحی ساده حالا به ابزارهایی برای کاهش استرس تبدیل شدهاند.
علاوه بر این، مدرسهها، کلینیکها و محلهای کار هم به سمت هنردرمانی رفتهاند. در این فضاها، هنر به یک راه خلاقانه و آرامشبخش برای بیان احساسات تبدیل میشود؛ بدون نیاز به کلمات. این فرایند بهمرور اعتمادبهنفس را افزایش میدهد و از همه مهمتر، ارتباط عمیقتری با دنیای درون ما برقرار میکند.
جمعبندی
ترندهای هنری سال ۲۰۲۵ نشان میدهند که خلاقیت تا چه اندازه میتواند قدرتمند باشد. هنر دیگر محدود به گالریها یا موزهها نیست؛ هنر حالا در تلفنهای همراه ما، در خیابانها و حتی در قلبهای ما حضور دارد.
هنرمندان فناوری را با سنت در هم میآمیزند، فرهنگها، احساسات و مواد مختلف را ترکیب میکنند و آثاری میآفرینند که فقط برای شگفتزدهکردن نیستند؛ بلکه برای بیان، ارتباطگرفتن و تغییر جهان خلق میشوند.
چه هنرمند باشید، چه مجموعهدار و چه صرفاً علاقهمند به هنر، اکنون زمان بسیار خوبی برای کشف دنیای هنر است. چیز تازهای را امتحان کنید، از یک نمایشگاه مجازی بازدید کنید، از یک هنرمند محلی حمایت کنید یا حتی خودتان دست به خلق یک اثر بزنید.
