«نازا» در نیویورک؛ پاسخ فیلمسازان به تهدیدها
مستند «نازا» پس از موفقیت در جشنواره ونیز، نخستین نمایش آمریکای شمالی خود را در نیویورک تجربه کرد و سازندگانش به تهدیدها و اعتراضهای مطرحشده علیه فیلم واکنش نشان دادند.
به گزارش 24 آنلاین، به نقل از گاردین، سازندگان فیلم «نازا»، مستند تحسینشده و برنده جایزهای که درباره کشتار گسترده و سیستماتیک فلسطینیان در غزه توسط اسرائیل است، شنبه در نخستین نمایش آمریکای شمالی این فیلم در نیویورک از یافتههای خود دفاع کردند. این اتفاق در حالی رخ داد که در اسرائیل اعتراضهایی علیه آنها شکل گرفته و تهدید مقامهای اسرائیلی برای سلب تابعیتشان شدت گرفته است.
این فیلم که با تحسین منتقدان روبهرو شده، به کارگردانی یووال آبراهام و راشل زور، فیلمسازان برنده اسکار، ساخته شده و گاردین تهیهکنندگی آن را بر عهده داشته است. «نازا» شامل شهادت ۲۴ سرباز و افسر اطلاعاتی اسرائیلی است که هویتشان ناشناس نگه داشته شده و در نظارت و کشتار از راه دور غیرنظامیان فلسطینی در غزه مشارکت داشتهاند. این افراد درباره سامانههای مجهز به هوش مصنوعی که برای انتخاب اهداف مورد استفاده قرار میگیرند، توضیح میدهند.
نام فیلم از سرواژهای گرفته شده که بنا بر گزارش فیلم، دستگاه اطلاعاتی اسرائیل به شکل کنایهآمیز از آن برای نشان دادن تعداد غیرنظامیانی استفاده میکند که انتظار دارد در یک حمله هوایی کشته شوند. این حملات اغلب شبها و در خانههای شخصی انجام میشوند و در بسیاری موارد اعضای یک خانواده، از جمله کودکان، همزمان کشته میشوند.
راشل زور در نشست پرسش و پاسخ پس از نمایش فیلم در جشنواره فیلم نیویورک گفت: «کشور ما تلاش زیادی میکند تا این سامانهها را پنهان کند. این جهانی نیست که حتی برای مردم اسرائیل هم آشکار باشد.»
یووال آبراهام نیز گفت: «جنایتهایی که در فیلم دیدید همچنان ادامه دارند. آنها ادامه دارند چون این کاری است که کشور ما انجام میدهد و همچنین به دلیل کاری که کشور شما از آن حمایت و آن را تأمین مالی میکند.»
مستند ۸۰ دقیقهای «نازا» به صورت مخفیانه و در پشتبامهایی در تلآویو فیلمبرداری شده و بر گزارشهایی استوار است که گاردین، نشریه اسرائیلی ـ فلسطینی «مجله ۹۷۲+» و رسانه عبریزبان «لوکال کال» بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ منتشر کردهاند.
این فیلم اوایل ماه جاری میلادی برای نخستین بار در جهان در جشنواره فیلم ونیز به نمایش درآمد و در آنجا با تشویق ایستاده ۲۵ دقیقهای تماشاگران روبهرو شد؛ تشویقی که رکوردی برای این جشنواره محسوب میشود. «نازا» در ادامه جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره ونیز را نیز دریافت کرد.
این فیلم در حالی با واکنشهای تند مقامهای اسرائیلی و تهدید علیه سازندگانش روبهرو شده که اسرائیل در آستانه انتخاباتی پرتنش قرار دارد و موضوع اصلی این انتخابات تا حد زیادی به ادامه عملیات بنیامین نتانیاهو در غزه مربوط میشود. بنا بر آمار مورد استناد گاردین، در این جنگ تاکنون بیش از ۷۳ هزار فلسطینی کشته شدهاند و چندین نهاد بینالمللی، از جمله سازمان ملل متحد، این اقدامات را نسلکشی اعلام کردهاند.
شنبه بعدازظهر، حدود چند ده معترض در بیرون محل نمایش فیلم در مرکز لینکلن تجمع کردند. آنها پرچمهای اسرائیل و پلاکاردهایی در دست داشتند که از تماشاگران میخواستند درباره حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به غیرنظامیان اسرائیلی «واقعیتها را بیاموزند». دستکم یک کامیون مجهز به نمایشگرهای الایدی نیز در اطراف سالن میچرخید که روی آن «نازا» به عنوان «تبلیغاتی در لباس مستند» معرفی شده بود.
نمایش «نازا» در نیویورک تنها یک روز پس از آن برگزار شد که نخستوزیر اسرائیل در فاصلهای نهچندان دور از مرکز لینکلن و در مجمع عمومی سازمان ملل، با لحنی تند از استفاده اسرائیل از نیروی مرگبار در غزه دفاع کرد.
در حالی که صدها معترض بیرون ساختمان تجمع کرده بودند و دهها دیپلمات حاضر در داخل سالن نیز در همبستگی با فلسطینیان جلسه را ترک کردند، نتانیاهو جنگ اسرائیل در غزه را «برعکس نسلکشی» خواند و منتقدان اسرائیل را مورد حمله قرار داد.
نتانیاهو پیشتر در واکنش به فیلم «نازا» گفته بود به دنبال تصویب قوانین جدیدی برای سلب تابعیت افرادی خواهد بود که به گفته او «به سربازان اسرائیلی افترا میزنند».
او پنجشنبه گفت: «بنابراین خطاب به همه کسانی که این دروغها را درباره کشور من و سربازان شجاع ما منتشر میکنند، چه در این سالن نشسته باشند و چه در دفتر شهردار یهودستیز نیویورک، میگویم: شرم بر شما!»
نتانیاهو روز جمعه نیز طرح خود برای پیشبرد قانونی به منظور سلب تابعیت یووال آبراهام و راشل زور را تکرار کرد. این دو، دو نفر از چهار فیلمساز مستند «سرزمین دیگری نیستند» هستند؛ فیلمی درباره کرانه باختری تحت اشغال اسرائیل که در سال ۲۰۲۵ جایزه اسکار بهترین مستند را دریافت کرد.
نتانیاهو در گفتوگویی با رسانه محافظهکار اسرائیلی «ماکور ریشون»، فیلم «نازا» را به «پرتاب دهها موشک بالستیک به سوی اسرائیل» تشبیه کرد.
آبراهام در نشست پرسش و پاسخ پس از نمایش فیلم، مستقیماً به این اظهارنظر پاسخ داد و چنین توصیفی را «جرمانگاری روزنامهنگاری و این نوع فعالیت» دانست.
او همچنین از استفاده فیلم از منابع ناشناس دفاع کرد و گفت این کار برای افشای سامانههای کشتار جمعی که دولت اسرائیل آنها را پنهان میکند، ضروری بوده است.
آبراهام گفت: «در طول تاریخ روزنامهنگاری تحقیقی، اغلب محرمانه نگه داشتن هویت منابع، وسیلهای برای رسیدن به حقیقت بوده است. این فیلم به هیچ شکل دیگری نمیتوانست ساخته شود و چون این جنایتها همچنان ادامه دارند، احساس کردیم ساخت آن اهمیت دارد.»
در کنار نتانیاهو، میکی زوهار، وزیر فرهنگ اسرائیل، نیز خواستار سلب تابعیت سازندگان فیلم شده و آنها را به «خیانت به کشور» متهم کرده است.
ایال زامیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، نیز گفت ارتش «اجازه نخواهد داد سربازان ارتش اسرائیل از طریق دروغ و افتراهای خونین به هدف تبدیل شوند» و اعلام کرد از «تمام ابزارهای در اختیار» خود علیه این فیلم استفاده خواهد کرد.
فعالان راستگرا حتی پا را فراتر گذاشته و خواستار خشونت علیه این دو فیلمساز شدهاند. اوایل ماه جاری میلادی، دهها معترض خانه والدین راشل زور را در مرکز اسرائیل محاصره کردند و یکی از معترضان خواستار «مجازات اعدام برای خائنان» شد.
بیش از هزار و ۵۰۰ نفر از فعالان حرفهای سینمای اسرائیل، ۴۳ سازمان حقوق بشری اسرائیلی و مدیران جشنوارههای بزرگ بینالمللی از آبراهام و زور حمایت کردهاند. شماری از سازمانهای بینالمللی مدافع آزادی مطبوعات نیز از این دو فیلمساز حمایت کردهاند.
قرار است این فیلم ماه آینده در سینماهای ۵۵ کشور اکران شود و پس از آن، در ماه نوامبر، نسخه دیجیتال آن به صورت رایگان و در سراسر جهان از وبسایت گاردین منتشر خواهد شد؛ اقدامی که در چارچوب تعهد این رسانه به انتشار روزنامهنگاری مستقل انجام میشود.
با این حال، نمایش فیلم در نیویورک اهمیت ویژهای داشت؛ چرا که آمریکا سالانه ۳.۸ میلیارد دلار کمک نظامی در اختیار اسرائیل قرار میدهد؛ ارتباطی که سازندگان فیلم نیز در صحبتهای خود برای تماشاگران نیویورکی به آن اشاره کردند.
آبراهام گفت: «این سربازان درباره کاری صحبت میکنند که با پول مالیاتدهندگانی که اینجا نشستهاند انجام شده است.»
او همچنین به معترضانی که بیرون سالن تجمع کرده بودند و به حملات ۷ اکتبر اشاره میکردند، پاسخ داد.
آبراهام درباره کشتار ۷ اکتبر که به گفته او ۱۲۰۰ اسرائیلی، عمدتاً غیرنظامی، در آن کشته شدند، گفت: «این موضوع در فیلم وجود دارد و کاملاً غیرقابل توجیه است. اما این مسئله نمیتواند آنچه را که در فیلم دیدهاید توجیه کند. این اتفاق نمیتواند کشتار این تعداد غیرنظامی در غزه را توجیه کند.»
او در ادامه گفت: «نمیخواهم در جهانی زندگی کنم که همدلی بهحق با قربانیان اسرائیلی توسط رهبرانی مانند نتانیاهو ــ آدمهای بدبین و منفعتطلبی که چیزی جز اشغال و جنگ دائمی وعده نمیدهند ــ به ابزاری سیاسی تبدیل شود. این همدلی به ابزاری تبدیل شده تا به معنای نداشتن همدلی با فلسطینیان و ادامه کشتار و قتل مردم باشد. فکر نمیکنم بخواهیم در چنین جهانی زندگی کنیم. فکر میکنم همه ما باید از بازی حاصلجمع صفر خودداری کنیم.»
