فوتبال را از چشم داور ببین!
همه نوآوریهای فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) در این جام جهانی با استقبال فوری هواداران روبهرو نشدند، اما در میان انبوه تغییرات روز نخست مسابقات، دستکم یک موفقیت به چشم آمد: نمای جدید و بهبودیافته «دوربین داور».
به گزارش 24 آنلاین، فناوری دوربین داور در مسابقات ابتدایی بیشتر بر نمایش صحنههای تکراری گلها از زاویهای منحصربه فرد متمرکز بوده و به بینندگان امکان داده است بازی را با عمق و درکی بیشتر تماشا کنند.
به نقل از گاردین، به عنوان بخشی از تجهیزات روز مسابقه، یک دوربین کوچک، باکیفیت و «تثبیتشده» روی هدست داور نصب میشود. هوش مصنوعی نیز به روانسازی تصاویر کمک میکند تا تاری ناشی از دویدن سریع داور باعث کاهش کیفیت تصاویر نشود. پیش از آغاز رقابتها، پیرلوئیجی کولینا، داور سرشناس ایتالیایی و رئیس کمیته داوران فیفا، گفته بود: ما فکر میکنیم این فرصت خوبی است تا تجربهای جدید به بینندگان ارائه کنیم؛ تجربهای از زاویه دیدی که پیش از این هرگز در اختیار آنها قرار نگرفته بود.
فیفا نسخهای ابتداییتر و دستوپاگیرتر از این فناوری را سال گذشته در FIFA Club World Cup به کار گرفته بود و لیگ برتر فوتبال انگلستان نیز گهگاه آن را آزمایش کرده است. با این حال، استفاده از آن در فوتبال انگلیس معمولا به نمایش صحنههای درگیری و اعتراض بازیکنان محدود میشد؛ برای مثال تصاویری از برونو فرناندز، هافبک منچستریونایتد که به سمت داور میرفت و در حالی که دستش را روی دهانش گذاشته بود تا حرفهایش قابل لبخوانی نباشد، نسبت به تصمیمی جزئی اعتراض میکرد.
اما استفاده از این فناوری در پوشش جام جهانی متفاوت بوده است. در دو مسابقه ابتدایی، دوربین داور برای نمایش تکرار گلها از زاویهای منحصربهفرد به کار گرفته شد و تجربه تماشای بازی از خانه را عمیقتر و جذابتر کرد.
گل رائول خیمنز برای مکزیک مقابل تیم ملی آفریقای جنوبی از دیدگاه داور مسابقه، به نمایش درآمد. این تصاویر نشان میداد که او چگونه باید خود را با سرعت بالای حرکت بازیکنان در سطح حرفهای هماهنگ کند و در همان حال مسیر یک سانتر زیبا را نیز دنبال کند. این زاویه دید تأکید میکرد که چه مقدار از اتفاقات مهم بازی در چنین لحظاتی پشت سر داور یا خارج از میدان دید محیطی او رخ میدهد.
بازپخش موقعیتهای از دسترفته نیز مانند ضربه مکزیک به تیر دروازه در اواخر نیمه نخست ورزشگاه به خوبی نشان داد که داوران تا چه اندازه باید به صحنه نزدیک باشند و چگونه جزئیترین اختلافها و حاشیههای تصمیمگیری در بازی نقش دارند.
گل نخست لادیسلاو کریچی برای جمهوری چک، آنگونه که از طریق دوربین داور دیده شد، نشان داد داور مسابقه، باید چه حجم عظیمی از اطلاعات بصری را در کسری از ثانیه پردازش کند. در آن صحنه، بازیکنان در لبه محوطه ششقدم به سمت توپ هجوم آوردند و داوران باید فوراً تشخیص میدادند آیا بازیکنی که در موقعیت آفساید قرار دارد، دید دروازهبان کره جنوبی را مختل کرده است یا نه.
البته سیستم کمکداور ویدئویی (VAR) در پسزمینه حضور دارد، اما دوربین داور به خوبی نشان میدهد فوتبال در بالاترین سطح با چه سرعتی جریان دارد؛ موضوعی که از طریق دوربینهای مرتفع تلویزیونی یا حتی از روی سکوهای ورزشگاه همیشه به طور کامل قابل درک نیست.
اینکه آیا این زاویه دید تازه باعث خواهد شد بینندگان تلویزیونی درک و همدلی بیشتری نسبت به فشار عظیمی که روی دوش داوران است پیدا کنند یا خیر، هنوز مشخص نیست. تاکنون اشتباه داوری فاحشی رخ نداده، اما با توجه به اینکه هنوز ۱۰۲ مسابقه دیگر در این قالب باقی مانده است، احتمال اینکه هیچ اشتباه بزرگی تا پایان رقابتها رخ ندهد، بسیار اندک به نظر میرسد.
با این حال چیزی که روشن است، این است که این فناوری نمونه دیگری از تأثیر صنعت بازیهای ویدئویی بر نحوه ارائه فوتبال در تلویزیون محسوب میشود.
نکته جالب اینجاست که طراحان گرافیک و بخشهای تعاملی جام جهانی ۲۰۲۶ آشکارا از الگوهای رایج در دنیای بازیهای ویدئویی الهام گرفتهاند. گرافیکهای براق معرفی ترکیب تیمها که بازیکنان را در قالب تصاویر دیجیتالی و فوقواقعگرایانه نمایش میدهند و همچنین لایههای اطلاعاتی گستردهای که روی صفحه ظاهر میشوند، بسیار شبیه صفحات بارگذاری و منوهای رابط کاربری بازیهای ویدئویی هستند.
البته دوربین داور هنوز بینقص نیست و فناوری تثبیت تصویر آن همچنان جای پیشرفت دارد. اما تا اینجا، این فناوری راهی جذاب و متفاوت را برای تجربه حضور در قلب اتفاقات یکی از بزرگترین رویدادهای ورزشی جهان در اختیار تماشاگران قرار داده است. در میان تمام آزمون و خطاهای اخیر فیفا، شاید همین فناوری باشد که تصویری از آینده پخش تلویزیونی فوتبال را به ما نشان میدهد.
