سقوط ناگهانی تراکتور؛ از صدرنشینی تا زنگ خطر برای نکونام

به گزارش 24 آنلاین، تراکتور در نخستین دیدار خود در لیگ نخبگان آسیا برابر شباب‌الاهلی امارات قرار گرفت و در ورزشگاه راشد دبی با یک گل شکست خورد؛ نتیجه‌ای که پس از باخت غیرمنتظره برابر استقلال خوزستان، نگرانی‌ها درباره شرایط فعلی تیم جواد نکونام را افزایش داده است.

تراکتور در این مسابقه برخلاف هفته‌های ابتدایی فصل، تیمی کم‌خطر و محتاط نشان داد و اگرچه در نیمه دوم چند فرصت مناسب برای جبران نتیجه داشت، در مجموع نتوانست فشار لازم را برای تغییر جریان بازی ایجاد کند.

تک گل مسابقه در دقیقه ۲۲ به ثمر رسید؛ جایی که سردار آزمون با حضور در محوطه جریمه و فراهم کردن موقعیت برای هم‌تیمی‌اش، زمینه‌ساز گل یوری سزار شد. اشتباه خط دفاعی تراکتور نیز در شکل‌گیری این گل بی‌تأثیر نبود.

دو تصویر متفاوت از تراکتور

شاید از نظر نتیجه، شکست برابر استقلال خوزستان و شباب‌الاهلی شباهت زیادی داشته باشند و هر دو روی یک گل رقم خورده باشند اما تراکتور در این دو مسابقه شرایط متفاوتی داشت.

برابر استقلال خوزستان، تراکتور تیم برتر میدان بود و حریف با اتخاذ رویکردی دفاعی و تکیه بر ضدحمله توانست به گل برسد. شاگردان امیر خلیفه‌اصل پس از گل نیز توانستند انسجام دفاعی خود را حفظ کنند و اجازه ندهند تیم پرمهره تراکتور به گل تساوی برسد.

اما در دبی، این تراکتور بود که با رویکردی محتاطانه‌تر بازی را آغاز کرد و همین مساله باعث شد بخش قابل توجهی از مسابقه بدون فشار جدی روی دروازه شباب‌الاهلی سپری شود.

گل حریف نیز در شرایطی به ثمر رسید که اشتباه خط دفاعی تراکتور کار را برای اماراتی‌ها آسان کرد. شجاع خلیل‌زاده در صحنه گل نتوانست توپ را به شکل مناسبی دفع کند و یوری سزار از این اشتباه نهایت استفاده را برد.

تراکتور در نیمه دوم بهتر شد و با تغییرات ایجادشده، به‌ویژه ورود مهدی شیری، چند موقعیت جدی به دست آورد، اما مشکل اصلی این بود که فشار سرخ‌پوشان استمرار لازم را نداشت. در دقایق پایانی که تراکتور بیش از هر زمان دیگری به گل نیاز داشت، حملات این تیم به اندازه‌ای نبود که بتواند شباب‌الاهلی را برای حفظ برتری تحت فشار واقعی قرار دهد.

تیمی که ناگهان از مسیر خارج شد

شرایط فعلی تراکتور زمانی بیشتر به چشم می‌آید که آن را با شروع فصل مقایسه کنیم.

نکونام که به طور ناگهانی هدایت تراکتور را برعهده گرفت، خیلی زود توانست تیمش را به شرایط ایده‌آل برساند. تراکتور در چهار مسابقه ابتدایی برابر پیکان، سپاهان، پرسپولیس و چادرملو به چهار پیروزی متوالی رسید و ۱۲ امتیاز کسب کرد.

نکته مهم‌تر اینکه علیرضا بیرانوند در این چهار مسابقه حتی یک بار هم دروازه‌اش را بازشده ندید. تراکتور در ادامه نیز برابر شمس‌آذر به تساوی بدون گل رسید و سپس گل‌گهر را شکست داد تا روند شکست‌ناپذیری‌اش ادامه پیدا کند.

اما هفته هفتم نقطه تغییر بود. تراکتور برابر استقلال خوزستان برای نخستین بار در فصل جدید گل خورد و در نهایت با شکست از زمین خارج شد. چند روز بعد نیز همین اتفاق در آسیا تکرار شد تا تیمی که در هفته‌های ابتدایی یکی از باثبات‌ترین تیم‌های لیگ بود، اکنون با دو شکست متوالی مواجه باشد.

این تغییر وضعیت برای تیمی که مدعی قهرمانی در لیگ برتر و حضور موفق در آسیاست، نمی‌تواند صرفاً یک اتفاق مقطعی با ساده تلقی شود.

حاشیه‌ها، مصدومیت‌ها و یک غیبت تعیین‌کننده

البته نمی‌توان شرایط تراکتور را بدون توجه به مشکلاتی که طی هفته‌های اخیر گریبان این تیم را گرفته، تحلیل کرد.

تراکتور در هفته‌های گذشته با اتفاقات مختلفی مواجه شده و ماجراهای مربوط به دیدار با گل‌گهر و پس از آن وضعیت علیرضا بیرانوند، فضای اطراف تیم را تحت تأثیر قرار داده است. نبود بیرانوند نیز در شرایطی اتفاق افتاد که تراکتور باید همزمان در رقابت‌های داخلی و آسیایی حضور داشته باشد و امکان میزبانی از حریفان آسیایی در ایران را هم ندارد.

از طرف دیگر، مصدومیت بازیکنانی مانند مهدی ترابی و مهدی هاشم‌نژاد نیز دست نکونام را برای استفاده از تمام ظرفیت تیم بسته است.

با این حال، تمام مشکلات تراکتور را نمی‌توان به مصدومیت‌ها و اتفاقات بیرونی نسبت داد. تیمی با این میزان از بازیکنان باتجربه و مدعی، در دو مسابقه اخیر باید واکنش فنی بهتری نسبت به عقب افتادن از حریف نشان می‌داد.

نکونام پس از شکست برابر شباب‌الاهلی معتقد بود تراکتور مستحق شکست نبوده و تساوی می‌توانست نتیجه عادلانه‌تری باشد. سرمربی تراکتور همچنین در نشست خبری از آرزوی رسیدن تعطیلات زمستانی صحبت کرد؛ اظهارنظری که بیش از هر چیز نشان می‌دهد شرایط فعلی تیم، حتی برای سرمربی آن نیز دور از وضعیت مطلوب است.

تعطیلات؛ فرصت یا یک مُسکن؟

از یک زاویه، تعطیلی لیگ برتر می‌تواند به سود تراکتور تمام شود. نکونام فرصت دارد تیمش را دوباره سازماندهی کند، بازیکنان مصدوم را به چرخه بازی برگرداند و برای نیم‌فصل پیش‌رو نقاط ضعف موجود در ترکیب را برطرف کند.

بازگشت مهدی هاشم‌نژاد نیز می‌تواند بخشی از مشکلات خط حمله و ترکیب تیم را کاهش دهد.

اما تعطیلات به خودی خود مشکل تراکتور را حل نخواهد کرد. این تیم پس از بازگشت از تعطیلات با برنامه‌ای دشوار مواجه است و باید برابر استقلال قرار بگیرد؛ تیمی که دیشب با سه گل السد را در هم کوبید.

پس از آن نیز الشمال در عمان، ملوان، صنعت‌نفت و العین در مسیر تراکتور قرار دارند؛ مجموعه‌ای از بازی‌های حساس که فرصت چندانی برای آزمون و خطا در اختیار نکونام قرار نمی‌دهد.

نکونام باید سریع‌تر واکنش نشان دهد

البته تراکتور هنوز در ابتدای فصل قرار دارد و دو شکست متوالی به معنای از دست رفتن شانس این تیم در هیچ‌یک از رقابت‌ها نیست. با این حال، نمی‌توان از کنار نشانه‌های هشداردهنده موجود نیز به سادگی عبور کرد.

تیم نکونام در شروع فصل نشان داد که توانایی ارائه فوتبال منسجم و نتیجه‌گرا را دارد، اما در دو مسابقه اخیر هم در خلق موقعیت و هم در واکنش به گل خورده، فاصله محسوسی با همان تراکتور هفته‌های ابتدایی داشته است.

اکنون تعطیلات می‌تواند یک فرصت مهم برای سرمربی تراکتور باشد؛ فرصتی برای بازسازی تیم، بازگرداندن مصدومان، حل مشکلات ترکیب و البته پیدا کردن راهی برای خروج از روندی که با دو شکست پیاپی آغاز شده است.

اگر این تغییرات در هفته‌های آینده اتفاق نیفتد، فاصله میان تراکتور فعلی و تیمی که هوادارانش در ابتدای فصل به آن امیدوار شده بودند، می‌تواند بیشتر شود. برای نکونام اما زمان چندانی برای جبران وجود ندارد؛ چرا که مسابقات دشوار بعدی از راه خواهند رسید و در آن مقطع دیگر نمی‌توان همه چیز را به حواشی، مصدومیت‌ها یا شرایط خارج از زمین نسبت داد.

تراکتور از افراط در حمله به افراط در احتیاط رسیده است

سجاد حسین‌زاده، کارشناس فوتبال در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به تغییر ساختار بازی تراکتور نسبت به فصل گذشته، بیان کرد: تغییری که در ساختار بازی تراکتور نسبت به سال گذشته ایجاد شده، این است که تراکتور در سال‌های قبل بازی‌های بسیار هجومی انجام می‌داد. بخشی از این موضوع منطقی بود اما در آن زیاده‌روی شد. امسال نیز به نظر می‌رسد در محتاط بازی کردن افراط می‌کند.

او اضافه کرد: در سال‌های گذشته یکی از مشکلات تراکتور این بود که با تعداد زیادی از بازیکنان به سمت دروازه حریف حمله می‌کرد. زمانی که با بیشترین تعداد بازیکن حمله می‌کرد، فشردگی زیادی در محوطه جریمه حریف شکل می‌گرفت و همین فشردگی باعث می‌شد نتواند تأثیرگذاری لازم را داشته باشد و موقعیت‌های مناسبی ایجاد کند.

حسین‌زاده ادامه داد: امسال اما در جهت مخالف حرکت کرده‌ و در محتاط بازی کردن افراط کرده‌ است. به عقیده من، تلفیقی از این دو روش می‌توانست نسخه مناسبی برای تراکتور باشد؛ یعنی نه فشردگی و حملات پرتعداد سال گذشته و نه این شیوه محتاطانه و بازی کردن در نیمه خودی.

او با اشاره به نتایج تراکتور در هفته‌های اخیر گفت: اگر شانس‌هایی را که تراکتور در این فصل داشته از این تیم بگیریم، واقعاً کار برای تراکتور بسیار سخت‌تر می‌شد. تراکتور در طول این چند بازی، بیشتر از اشتباه حریفان استفاده کرده‌ و به گل رسیده‌ تا اینکه بر اساس تاکتیک و عملکرد خودش به گل برسد.

این کارشناس فوتبال افزود: در دیدار برابر پرسپولیس، اشتباه دانیال ایری باعث شد تراکتور به گل برسد. در بازی با سپاهان نیز اشتباه خط دفاعی این تیم باعث شد تراکتور گل دوم را به ثمر برساند. امیرحسین حسین‌زاده نیز با توجه به اینکه خط دفاعی سپاهان او را رها کرده بود، توانست از فضای ایجادشده استفاده کند.

او تصریح کرد: در بسیاری از بازی‌هایی که تراکتور انجام داده، بیشتر از اشتباه حریفان به گل رسیده‌ تا اینکه عملکرد خودش عامل اصلی ایجاد موقعیت و گل باشد.

حسین‌زاده یکی دیگر از مشکلات تراکتور را عملکرد خط میانی این تیم دانست و گفت: متاسفانه هافبک‌های تراکتور نمی‌توانند ارتباط منطقی را بین سه خط برقرار کنند. هافبک‌ها پل ارتباطی میان خطوط هستند اما اگر بازی تراکتور را بررسی کنیم، بیشتر توپ‌هایی که به مهاجمان و وینگرهای رسید، به صورت مستقیم از سوی شجاع خلیل‌زاده یا علیرضا بیرانوند ارسال شد و بعضاً سایر مدافعان نیز همین کار را انجام می‌دادند.

او ادامه داد: کمتر شاهد این هستیم که بازی‌سازها و هافبک‌های تراکتور به بازیکنان خط حمله نزدیک شوند، برتری عددی ایجاد کنند و زمینه ایجاد موقعیت گل را فراهم کنند. این مشکلی است که در تمام بازی‌ها وجود داشته و تنها مربوط به دیدار برابر استقلال خوزستان نیست. (اینجا بخوانید)

تراکتور از هماهنگی فصل گذشته فاصله گرفته است

سیدمهدی سیدصالحی، مهاجم سابق تراکتور درباره شرایط این تیم برای ادامه فصل به ایسنا گفت: ساختار تیم تراکتور نسبت به سال گذشته تغییر کرده و نبود بازیکنانی مانند مهدی هاشم‌نژاد و مهدی ترابی این تیم را اذیت می‌کند. مقداری از هماهنگی و هارمونی تیم که در سال‌های گذشته به دلیل بازی کردن بازیکنان در کنار یکدیگر ایجاد شده بود، از بین رفته و طبیعتاً بازگشت این هماهنگی زمان می‌برد.

او گفت: تراکتور در طراحی و خلق موقعیت تا حدودی با مشکل مواجه شده است. در این بازی البته با حضور هالیلوویچ در میانه زمین و استفاده از سیدمهدی حسینی، طراحی بازی تراکتور مقداری بهتر شده بود.

پیشکسوت تراکتور ادامه داد: در سال‌های گذشته هاشم‌نژاد، ترابی و امیرحسین حسین‌زاده باعث می‌شدند بازیکنان خط حمله یکدیگر را خیلی خوب پیدا کنند و در خلق موقعیت موفق باشند. در فصل گذشته از چهار بازیکنی که در خط حمله تراکتور حضور داشتند، سه بازیکن یعنی حسین‌زاده، ترابی و هاشم‌نژاد بازیکنانی رونده بودند و می‌توانستند در موقعیت‌های یک در مقابل یک بازیکن حریف را از پیش رو بردارند و برای تیم موقعیت‌سازی کنند.

او درباره شرایط فعلی تراکتور در خط حمله گفت: امسال به جز حسین‌زاده، تراکتور در سمت چپ و راست بازیکنی که بتواند همان خصوصیات را داشته باشد و با حرکت و پا به توپ بودن در موقعیت یک در مقابل یک از حریف عبور کند، کمتر دارد. این موضوع یکی از معضلاتی است که جواد نکونام با آن دست و پنجه نرم می‌کند.

این کارشناس فوتبال افزود: حسین‌زاده اکنون به عنوان پشت مهاجم استفاده می‌شود. نبود بازیکنی مانند هاشم‌نژاد که یک وینگر بود و می‌توانست به‌خوبی در فضاها حرکت کند، در ساختار تهاجمی تراکتور احساس می‌شود.

او درباره به‌کارگیری مسعود زائرکاظمینی نیز گفت: مسعود زائرکاظمینی در سمت راست استفاده می‌شود. او از جمله بازیکنانی است که در فضا بسیار خوب عمل می‌کند و با توپ هم حرکت خوبی دارد، اما لزوماً نمی‌تواند به اندازه کافی خلق موقعیت کند. کاظمینی بازیکنی است که به دلیل سرعت بالایش می‌تواند پشت مدافعان قرار بگیرد، خط دفاع حریف را پشت سر بگذارد و موقعیت‌سازی کند.

سیدصالحی خاطرنشان کرد: تراکتور در سمت راست و چپ نیاز دارد که بازیکنانش بتوانند از کناره‌ها به داخل بزنند و در فضاهای مرکزی حضور پیدا کنند. امیدوارم جواد نکونام بتواند از بازیکنان موجود و همچنین بازیکنان جوانی که در اختیار دارد، استفاده کند و خلاقیت بیشتری در این بخش از بازی تیم ایجاد شود.

بازیکن سابق تراکتور در پایان گفت: تعطیلات لیگ می‌تواند فرصت خوبی برای تراکتور باشد تا این معضلات را تا حدودی برطرف کند. این تیم از نظر بدنی، ساختاری و همچنین تغییرات و جابه‌جایی بازیکنان به زمان نیاز دارد و امیدوارم جواد نکونام بتواند از این فرصت استفاده کند تا شرایط تراکتور بهتر شود. (اینجا بخوانید)

مسئله فقط شکست نیست؛ تراکتور از خودش فاصله گرفته است

شاید مهم‌ترین نکته در واکنش هواداران تراکتور به دو شکست اخیر، صرفاً از دست رفتن امتیازات نباشد. بخش قابل توجهی از نارضایتی‌ها به کیفیت فوتبالی بازمی‌گردد که تیم جواد نکونام ارائه می‌دهد؛ فوتبالی که در مقایسه با آنچه هواداران تراکتور طی سال‌های گذشته از تیم محبوبشان انتظار داشته‌اند، تفاوت محسوسی دارد.

هواداران تراکتور سال‌هاست با شعارها و آواهای مخصوص خود در ورزشگاه، علاقه‌شان به تیمی هجومی، پرتحرک و جنگنده را نشان داده‌اند. برای بخش بزرگی از تی‌تی‌ها، فوتبال تراکتور فقط به جدول و جام خلاصه نمی‌شود. آنها می‌خواهند تیمشان برای بردن تلاش کند، موقعیت بسازد و حتی در صورت شکست، احساس کنند بازیکنان تا آخرین لحظه برای تغییر نتیجه جنگیده‌اند.

تیم‌های فوتبال نیز تا حدی شبیه افراد هستند که برای خود سبک و شخصیت مشخصی پیدا می‌کنند. تراکتور هم در سال‌های اخیر صاحب تصویری از یک تیم بی‌محابا و تهاجمی شده است؛ تیمی که حتی در برابر رقبای قدرتمند، از حمله کردن و ریسک کردن هراس نداشت. طبیعی است که فاصله گرفتن محسوس از این ویژگی‌ها، حتی در صورت کسب نتیجه، بخشی از هواداران را ناراضی کند؛ چه رسد به اینکه این تغییر سبک همزمان با دو شکست متوالی اتفاق افتاده باشد.

فلسفه «عیبی یوخ» نیز در همین نقطه معنا پیدا می‌کرد؛ پذیرش شکست در شرایطی که تیم تمام توانش را برای پیروزی به کار گرفته باشد، برای هوادار قابل قبول‌تر از باختی است که در آن تیم بدون ریسک و جسارت لازم، مسابقه را واگذار کرده باشد.

تراکتور در دو دیدار اخیر اما در بخش‌هایی از بازی، فاقد همان جسارت همیشگی بود. برابر استقلال خوزستان، تیمی که مدعی قهرمانی است، در برابر دفاع فشرده حریف راهکار موثری برای تغییر نتیجه پیدا نکرد و مقابل شباب‌الاهلی نیز در دقایقی که به گل نیاز داشت، فشار هجومی تراکتور آنقدر ادامه‌دار نبود که بتواند جریان بازی را به سود این تیم تغییر دهد.

البته نمی‌توان از سرمربی تراکتور انتظار داشت بدون توجه به شرایط مسابقه و توانایی حریف، صرفاً برای جلب رضایت هواداران، بازی کاملاً تهاجمی ارائه کند. فوتبال حرفه‌ای به نتیجه هم وابسته است و نکونام نیز پیش از هر چیز باید برای کسب امتیاز تلاش کند. با این حال، میان نتیجه‌گرا بودن و از دست دادن سبک و سیاق فاصله‌ای وجود دارد که تراکتور در هفته‌های اخیر باید مراقب آن باشد.

نکونام در شروع فصل نشان داد که می‌تواند از تراکتور تیمی منظم و نتیجه‌گرا بسازد، اما حالا چالش بزرگ‌تری پیش روی او قرار گرفته است؛ اینکه در کنار بازگرداندن ثبات و نتیجه‌گیری، بخشی از ویژگی‌هایی را که این تیم را برای هوادارانش جذاب کرده، دوباره به زمین مسابقه برگرداند.

هوادار تراکتور برد می‌خواهد، اما تنها برد نمی‌خواهد. او می‌خواهد تیمش را در حال جنگیدن، حمله کردن و تلاش برای تغییر نتیجه ببیند. شاید به همین دلیل باشد که در شرایط فعلی، اعتراض به سبک بازی تراکتور حتی از اعتراض به دو شکست اخیر نیز پررنگ‌تر شده است.

به گزارش ایسنا، اکنون توپ در زمین نکونام است؛ سرمربی تراکتور باید در فرصت تعطیلات پیش‌رو هم برای ترمیم نقاط ضعف فنی تیم برنامه داشته باشد و هم پاسخ مناسبی برای این پرسش پیدا کند که تراکتور او قرار است چه فوتبالی بازی کند. اگر قرار است این تیم در ادامه فصل برای قهرمانی در لیگ برتر و موفقیت در آسیا بجنگد، نتیجه‌گرایی و سبک فوتبالی مطابق با فلسفه تراکتور نباید در تقابل با یکدیگر قرار بگیرند.