فوتبال در فشار اقتصادی گم شده است/ احتمال ایجاد فضای پرتنش آمریکاییها برای تیم ملی
پیشکسوت فوتبال ایران با اشاره به کاهش محسوس توجه عمومی به فوتبال در آستانه رویدادهای بزرگ بینالمللی گفت: شرایط اقتصادی، تنشهای اجتماعی، افت کیفیت مسابقات و تغییر ساختار جام جهانی از عوامل اصلی این وضعیت هستند؛ ضمن اینکه فوتبال امروز ایران و جهان با گذشته تفاوتهای بنیادین دارد
به گزارش 24 آنلاین، با آغاز رقابتهای جام جهانی ۲۰۲۶ و حضور تیمها در نخستین روزهای برگزاری این رویداد، فضای فوتبال بینالمللی بار دیگر در کانون توجه افکار عمومی قرار گرفته است. در شرایطی که انتظار میرفت تب این رقابتها همزمان با شروع مسابقات در جوامع مختلف افزایش یابد، برخی تحولات اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی در کشورهای مختلف بر میزان توجه عمومی به این رویداد اثرگذار بوده و تغییر الگوی استقبال مخاطبان نسبت به دورههای گذشته به وضوح قابل مشاهده است.
در همین چارچوب، موضوعاتی همچون کیفیت تیمهای حاضر، تغییر ساختار جام جهانی، افزایش تعداد تیمها، شرایط آمادهسازی ملیپوشان و همچنین نقش زیرساختها و فضای میزبانی، ازجمله محورهای اصلی پیرامون جام جهانی به شمار میرود. همزمان، وضعیت آمادهسازی برخی تیمها و چالشهای مرتبط با تدارکات، سفر و هماهنگیهای بینالمللی نیز بهعنوان عوامل تأثیرگذار بر کیفیت مسابقات مورد توجه قرار گرفته است.
بههمین بهانه، رسول کربکندی، دروازهبان اسبق تیم ملی در جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین و پیشکسوت فوتبال ایران، در گفتوگویی تفصیلی با ایسنا به بررسی وضعیت تیم ملی، روند جوانگرایی، میزان آمادگی ملیپوشان، موانع موجود در مسیر آمادهسازی و سایر مباحث پرداخته که مشروح بخش نخست آنرا در ادامه میخوانید:
ارزیابی شما از میزان اقبال عمومی به فوتبال در شرایط فعلی چیست؟
با توجه به مشکلاتی که در جامعه وجود دارد، برخلاف دورههای گذشته، هنوز تب فوتبال در میان مردم به سطح بالایی نرسیده و توجه و تمرکز عمومی بر این رشته ورزشی در وضعیت مطلوب قرار ندارد. احتمال دارد با آغاز نخستین مسابقات و آغاز رسمی رویدادها، بهتدریج شاهد افزایش توجه عمومی به فوتبال باشیم، اما در مقایسه با دورههای گذشته، این میزان توجه بهطور محسوسی کاهش یافته است. در هیچ دورهای به اندازه دوره فعلی، چنین سطح پایینی از تمرکز عمومی بر فوتبال مشاهده نشده است.
از نگاه جامعهشناختی، علت اصلی گرایش گسترده مردم به فوتبال در سالهای گذشته چه بوده است؟
اگر از منظر جامعهشناسی به موضوع نگاه کنیم، باید گفت یکی از عوامل اصلی، میزان بالای سرمایهگذاری و پوشش رسانهای فوتبال است. هر زمان که تلویزیون روشن میشود، بخش عمدهای از محتوای آن به فوتبال اختصاص دارد. همچنین رسانهها و فضای مجازی نیز بهطور مستمر پیرامون فوتبال فعالیت میکنند. این امر باعث شده است که حتی کودکان از سنین پایین، بهصورت طبیعی با فوتبال در ارتباط باشند و به آن علاقهمند شوند. عامل مهم دیگر، حجم بالای تبلیغات مرتبط با فوتبال است. وقتی یک موضوع بهصورت مکرر از رسانهها پخش میشود، بهصورت ناخودآگاه بر ذهن مخاطب اثر میگذارد. بهعنوان نمونه، همانگونه که مشاهده مکرر یک کالا در تبلیغات تلویزیونی باعث گرایش افراد به خرید آن میشود، فوتبال نیز از همین سازوکار بهرهمند شده است.
از سوی دیگر، مردم برای پر کردن اوقات فراغت خود با محدودیتهایی مواجه هستند و تماشای فوتبال یکی از مهمترین ابزارهای سرگرمی محسوب میشود. به همین دلیل، تکرار و استمرار پخش مسابقات داخلی و بینالمللی باعث شده است که گرایش عمومی به فوتبال افزایش یابد. در طول سال، تقریباً تمامی شبکههای تلویزیونی بهنوعی درگیر پوشش فوتبال هستند و همین مسئله موجب جذب گسترده مخاطب شده است، همچنین در صورت تغییر پوشش رسانهای سایر رشتهها مانند والیبال یا کشتی، بهطور طبیعی گرایش مخاطبان نیز به آن رشتهها تغییر میکند، اما از آنجا که فوتبال بهصورت دائمی در جریان است، بیشترین سهم از توجه عمومی را به خود اختصاص داده است.
آیا این میزان علاقه به فوتبال در حال کاهش است؟
سطح علاقه بهتدریج در حال کاهش است. علت اصلی این موضوع، تغییر نگاه مردم و افزایش سطح آگاهی آنها نسبت به فوتبال است. در گذشته، فوتبال بیشتر بهعنوان یک سرگرمی ساده تلقی میشد، اما امروز شرایط متفاوت شده است. از طرف دیگر، کیفیت فوتبال داخلی نیز در سالهای اخیر کاهش یافته است. بهعنوان مثال، در گذشته حتی مسابقات باشگاهی شهر اصفهان با حضور ۱۵ تا ۲۰ هزار تماشاگر برگزار میشد، اما امروز در برخی مسابقات، تعداد تماشاگران حتی به هزار نفر نیز نمیرسد؛ با وجود آنکه امکاناتی مانند سرویس رفتوبرگشت و پذیرایی رایگان نیز فراهم میشود.
یکی از دلایل مهم این کاهش استقبال، نبود رضایت مخاطبان از کیفیت فوتبال داخلی است. مردم زمانی جذب میشوند که کیفیت بازیها در سطح مطلوب باشد، اما در شرایط فعلی، فاصله فوتبال داخلی با سطح اول فوتبال جهان بسیار زیاد است. به همین دلیل، وقتی مخاطب شبانه مسابقات سطح بالای فوتبال جهان را مشاهده میکند، دیگر از تماشای فوتبال داخلی رضایت کافی ندارد. علاوهبر این، مسائل اقتصادی، اجتماعی و حواشی متعدد نیز در کاهش اقبال عمومی نقش داشتهاند. فوتبال در ایران تا حدی با مسائل سیاسی و اقتصادی درهم تنیده شده و همین موضوع باعث شده است که فضای آن از حالت ورزشی خارج شود.
وضعیت نگاه عمومی به فوتبال در سایر کشورها چگونه است؟
در بسیاری از کشورهای دیگر، حتی تیمهایی که در رتبههای دهم یا پانزدهم جدول ردهبندی جهانی قرار دارند، با ورزشگاههای مملو از جمعیت مواجه هستند، زیرا مردم فوتبال را صرفاً بهعنوان یک تفریح و سرگرمی میپذیرند، اما در ایران، فضای فوتبال بیشتر به یک فضای تنشزا تبدیل شده است؛ فضایی که در آن درگیری، جدل و تنشهای رسانهای و غیررسانهای مشاهده میشود. این شرایط باعث شده است که خانوادهها نیز تمایل کمتری برای حضور فرزندان خود در ورزشگاهها داشته باشند. در حالی که در گذشته، بیشترین طیف تماشاگران را نوجوانان تشکیل میدادند، امروز این وضعیت تغییر کرده است.
ریشه این وضعیت در چیست؟
بخشی از این مسئله به مسائل فرهنگی جامعه بازمیگردد. در شرایطی که افراد در محیطهای اجتماعی مختلف امکان تخلیه فشارهای روانی خود را ندارند، ورزشگاهها به تنها محل بروز این هیجانات تبدیل شدهاند، اما در عین حال، زیرساختهای لازم برای مدیریت این فضا نیز فراهم نشده است. امکانات ورزشگاهها در سطح مطلوبی قرار ندارد. مواردی مانند نبود صندلی شمارهگذاریشده، نبود نظم در جایگاه تماشاگران، نبود خدمات اولیه نظیر آب و غذای مناسب و همچنین نبود مدیریت دقیق ورود و خروج تماشاگران، ازجمله مشکلات موجود است. در چنین شرایطی، طبیعی است که فضای ورزشگاهها دچار بینظمی و حاشیه شود.
آیا تجربه کشورهای دیگر در این زمینه قابل استفاده است؟
بهعنوان نمونه، کشور انگلستان که در گذشته با مشکلات جدی در زمینه خشونت هواداران مواجه بود و حتی در برخی موارد شاهد بروز حوادث ناگوار در ورزشگاهها بود، با اجرای برنامهریزی دقیق توانست این وضعیت را اصلاح کند. در حال حاضر در انگلستان، سیستم بلیتفروشی کاملاً شمارهگذاریشده است، ورود تماشاگران بهصورت دقیق ثبت میشود، دوربینهای نظارتی گسترده در ورزشگاهها فعال هستند و فاصله مناسب میان تماشاگر و زمین مسابقه رعایت میشود. این اقدامات موجب شده است که فضای ورزشگاهها بهصورت قابل توجهی کنترل شود.
وضعیت برخورد با تخلفات و حواشی در فوتبال ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟
در حال حاضر، برخوردها عمدتاً در قالب جریمههای مالی انجام میشود که آن هم بازدارندگی لازم را ندارد. جریمههایی مانند مبالغ مشخص، تأثیر چندانی بر بازیکنان یا باشگاهها ندارد، زیرا در بسیاری از موارد این هزینهها توسط باشگاه پرداخت میشود و فشار مستقیمی بر فرد خاطی وارد نمیکند. در نتیجه، این نوع برخوردها نهتنها بازدارنده نیست، بلکه در برخی موارد به یک منبع درآمدی برای نهادهای مربوطه تبدیل شده است. تا زمانی که اراده جدی برای اصلاح ساختار فرهنگی و مدیریتی فوتبال وجود نداشته باشد، این مشکلات ادامه خواهد داشت.
دلیل کاهش تب فوتبال در جامعه در آستانه رویدادهای مهم چیست؟
دلایل متعددی برای وضعیت فعلی فوتبال در جامعه وجود دارد، اما بههر حال باید گفت شرایط اقتصادی، تنشها و درگیریهای منطقهای، وضعیت جنگی و ناپایداریهای سیاسی و اجتماعی باعث شده که اولویت اصلی مردم دیگر فوتبال نباشد و مسئله معیشت در صدر دغدغههای آنان قرار گیرد. همین موضوع موجب شده است که در فاصله کوتاه تا رویدادهای بزرگ فوتبالی مانند جام جهانی، همچنان آن تب و هیجان عمومی که در دورههای گذشته وجود داشت، در جامعه مشاهده نشود و این مسئله برای فوتبال مطلوب نیست. اگر شرایط امروز را با دورههای گذشته مقایسه کنیم، بهویژه زمانی که ایران برای نخستینبار در جام جهانی حضور یافت، وضعیت کاملاً متفاوت بود.
در سال ۱۹۷۸ میلادی، در نخستین حضور ایران در جام جهانی که در آن خود نیز بهعنوان عضو تیم ملی حضور داشتم، فضای اجتماعی کشور بهگونهای بود که مردم اهمیت بسیار زیادی برای این رقابت قائل بودند. در آن زمان به دلیل محدود بودن امکانات ارتباطی، مردم برای دسترسی به اخبار مسابقات فوتبال خارجی تلاش زیادی میکردند و حتی برای شنیدن اخبار بازیها به مکانهایی مراجعه میکردند که امکان دریافت این اخبار وجود داشت. در آن دوره، دولت و مردم همراهی بیشتری نسبت به فوتبال داشتند و حمایتهای گستردهای نیز وجود داشت. در مجموع، شرایط اجتماعی، فرهنگی و رسانهای آن زمان کاملاً متفاوت بود و فوتبال برای مردم اهمیت ویژهای داشت.
چه عواملی در گذشته موجب توجه گسترده مردم به فوتبال شده بود؟
در گذشته، امکانات تفریحی و سرگرمی به اندازه امروز گسترده نبود و همین موضوع باعث میشد فوتبال یکی از اصلیترین ابزارهای سرگرمی مردم باشد. مردم برای تماشای مسابقات فوتبال، چه در ورزشگاهها و چه از طریق رسانهها، توجه ویژهای نشان میدادند. در آن دوران حتی برای مسابقات مهم باشگاهی مانند دیدارهای استقلال و پرسپولیس، مردم از چند روز قبل در اطراف ورزشگاهها حضور پیدا میکردند و برای ورود به ورزشگاه برنامهریزی میکردند. در آن زمان، استادیوم آزادی ظرفیت بسیار بیشتری برای جذب تماشاگر داشت و در برخی مسابقات داخلی بین ۸۰ تا ۹۰ هزار نفر تماشاگر حضور پیدا میکردند، اما امروز با کوچکتر شدن ظرفیت ورزشگاهها و تغییر شرایط، این میزان حضور به شکل قابلتوجهی کاهش یافته است.
نقش شرایط اقتصادی و اجتماعی در کاهش اقبال به فوتبال چیست؟
در شرایط فعلی، مشکلات اقتصادی و فشارهای معیشتی بر زندگی مردم تأثیر مستقیم گذاشته و این موضوع باعث شده است که فوتبال در اولویتهای بعدی قرار گیرد. علاوهبر این، سیاسی شدن فضای فوتبال و انتشار اخبار منفی و حاشیهای از درون این رشته ورزشی نیز بر کاهش علاقه عمومی تأثیرگذار بوده است. از سوی دیگر، هزینههای سنگین و غیرمنطقی در فوتبال و اتکای بیش از حد آن به منابع دولتی نیز یکی دیگر از مشکلات اساسی است. در شرایطی که بخش خصوصی بهطور کامل وارد این حوزه نشده و زیرساختهای درآمدزایی مستقل برای باشگاهها فراهم نیست، این ساختار دچار ضعف جدی میشود، همچنین برخی شرایط بیرونی مانند جنگ و ناپایداریهای منطقهای نیز بهنوعی بهعنوان یک عامل بازدارنده عمل کرده و برنامهریزی فوتبال را با اختلال مواجه ساخته است. در نتیجه، تیمها با اردوهای ناقص و شرایط غیرایدهآل وارد رقابتهای مهم بینالمللی میشوند.
تجربه شما از حضور در چند دوره جام جهانی چیست؟
من در سه دوره جام جهانی حضور داشتهام. در دوره نخست بهعنوان بازیکن در جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین حضور داشتم. همچنین در دو دوره دیگر، در جامهای جهانی ۱۹۹۸ فرانسه و ۲۰۰۶ آلمان، بهعنوان ناظر و از نزدیک در مسابقات حضور داشتهام. بنابراین تجربه مستقیم و غیرمستقیم از سه دوره جام جهانی دارم.
ارزیابی شما از تغییرات ساختاری جام جهانی در طول سالها چیست؟
در جام جهانی ۱۹۷۸ تنها ۱۶ تیم حضور داشتند، اما به مرور زمان این تعداد افزایش یافت. این افزایش تعداد تیمها با هدف گسترش فوتبال در سطح جهان انجام شد، اما در عین حال باید گفت که بخشی از آن نیز به دلایل اقتصادی، ازجمله افزایش درآمدهای تلویزیونی، تبلیغاتی و پخش رسانهای بوده است. در حال حاضر جام جهانی با حضور ۴۸ تیم برگزار میشود و سهمیه قارهها نیز به شکل قابلتوجهی افزایش یافته است؛ بهگونهای که در گذشته آسیا و اقیانوسیه تنها یک سهمیه داشتند، اما امروز آسیا به تنهایی دارای بیشتر از هشت سهمیه است.
اگرچه این گسترش باعث افزایش مشارکت کشورها در جام جهانی شده است، اما از نظر کیفی سطح برخی مسابقات در مراحل اولیه کاهش یافته است. در برخی دیدارها شاهد کیفیت پایینتری نسبت به دورههای گذشته هستیم. بهعنوان مثال، در گذشته بازیهایی با حضور بازیکنانی مانند پله و ستارگان بزرگ فوتبال جهان برگزار میشد که هنوز در ذهن مردم باقی مانده است. در طرف مقابل، در شرایط امروز اگرچه بهدلیل دسترسی گسترده به اینترنت، شناخت مردم از بازیکنان بیشتر شده است، اما کیفیت کلی برخی مسابقات نسبت به گذشته کاهش یافته است.
از نظر شما چه عواملی بر کاهش جذابیت فوتبال و حضور تماشاگران تأثیر گذاشته است؟
یکی از مهمترین عوامل، وضعیت نامناسب ورزشگاهها و فضای حاکم بر آنهاست. حضور در ورزشگاهها برای نوجوانان و خانوادهها باید تجربهای مثبت باشد، اما در برخی موارد مشاهده میشود که فضای نامناسب، رفتارهای ناپسند و فحاشیها باعث کاهش تمایل خانوادهها به حضور در ورزشگاهها شده است. خانوادهها امروز بیش از گذشته به مسائل تربیتی و آموزشی فرزندان خود اهمیت میدهند و طبیعی است که در صورت مشاهده فضای نامناسب، از حضور در ورزشگاهها اجتناب کنند. این موضوع بهصورت مستقیم بر کاهش علاقه عمومی به فوتبال تأثیر گذاشته است.
ارزیابی شما از وضعیت آمادگی تیم ملی چیست؟
در سطح جهانی، پس از پایان هر دوره جام جهانی، کشورها بلافاصله برنامهریزی خود را برای چهار سال آینده آغاز میکنند. این برنامهریزی شامل جوانگرایی، افزایش تجربه بازیکنان جوان، ارتقای سطح فنی و قرار گرفتن در شرایط رقابتی بینالمللی است. هدف این است که بازیکنان در طول این چهار سال رشد کنند، اعتمادبهنفس پیدا کنند و از نظر فنی و تجربه در سطح بالاتری قرار بگیرند تا در دوره بعدی جام جهانی بتوانند عملکرد بهتری ارائه دهند.
مهمترین مشکل در بحث جوانگرایی در فوتبال ایران چیست؟
متأسفانه بهدلیل گرایش شدید به نتیجهگرایی، که در ساختار کلی کشور نیز دیده میشود، موضوع ماندگاری بازیکنان و استمرار حضور آنان در تیمها نیز تحت تأثیر همین نگاه قرار گرفته است. در حال حاضر در فوتبال ایران، نتیجهگرایی بهگونهای بر تصمیمات مدیریتی و فنی سایه انداخته که موجب شده است در دو دوره اخیر، جوانگرایی واقعی به شکل مطلوب انجام نشود. در همین راستا، اخیراً شنیدم که یکی از بازیکنان باسابقه فوتبال ایران که سالها پیش نخستین بازی ملی خود را در جام جهانی انجام داده بود، بار دیگر در ترکیب تیم ملی برای جام جهانی حضور دارد. این موضوع نشان میدهد که در فوتبال کشور، تولید بازیکن در سطح مطلوب انجام نشده است.
بدیهی است که بازیکن ۱۸ ساله که سالها در سطح حرفهای فعالیت داشته و از نظر آمادگی جسمانی شرایط مطلوبی دارد، میتواند در سطح بالا بازی کند، اما استمرار حضور طولانیمدت یک بازیکن از سنین پایین تا سنین بالا، در شرایطی که در فوتبال حرفهای جهان استثنا محسوب میشود، در فوتبال ایران به یک روند تبدیل شده است. در سطح جهانی، بازیکنانی مانند مسی و رونالدو استثنا هستند، اما در فوتبال ایران مشاهده میشود که بازیکنانی که در دورههای گذشته نیز در تیم ملی حضور داشتهاند، همچنان در سنین ۳۵ تا ۴۰ سالگی نیز در ترکیب تیم ملی بازی میکنند. این موضوع نشان میدهد که فوتبال ایران از نظر برنامهریزی رشد و توسعه بازیکن، دچار ضعف جدی است.
از نظر شما میانگین سنی تیم ملی چه پیامی دارد؟
در مقایسههای آماری، حتی مشاهده میشود که میانگین سنی تیم ملی ایران در برخی دورهها تنها دو ماه کمتر یا بیشتر از برخی کشورها بوده است. این موضوع نشان میدهد که برنامهریزی بلندمدت در فوتبال کشور وجود ندارد. در حالی که برنامهریزی در تمامی حوزهها، حتی در زندگی فردی و خانوادگی، نقش اساسی دارد، در فوتبال ایران این مسئله کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در جام جهانی گذشته نیز جوانگرایی لازم انجام نشد، زیرا نگاه غالب، کسب نتیجه در رقابتهای کوتاهمدت مانند جام ملتها بود.
این رویکرد باعث شد که نه در جام ملتها موفقیتی حاصل شود و نه در مسیر توسعه نسل جدید بازیکنان گامی مؤثر برداشته شود. بههمین دلیل، تیم ملی ایران حتی در برابر تیمهایی با جمعیت کمتر، مانند قطر، نیز با مشکل مواجه شد و از رقابتها کنار رفت. این وضعیت نشان میدهد که موضوعات زیربنایی در برنامهریزی فوتبال کشور جایگاه لازم را ندارد و نگاه غالب، معطوف به نتایج کوتاهمدت است، در حالی که مدیران نیز معمولاً بر اساس نتایج روزانه ارزیابی و جابهجا میشوند و همین موضوع باعث احتیاط بیش از حد در تصمیمگیریها شده است.
نقش تمرین، مسابقه و ساختار لیگ در آمادهسازی بازیکنان چیست؟
در فوتبال حرفهای دنیا، موفقیت تنها به تجربه محدود نمیشود، بلکه مجموعهای از عوامل شامل دوندگی، جنگندگی، برنامهریزی و ساختار فنی نقش دارند. متأسفانه در فوتبال ایران به برخی از این مؤلفهها توجه کافی نشده است. یکی از مشکلات اساسی این است که لیگ کشور در برخی دورهها بهطور کامل و منظم برگزار نشده است. زمانی که بازیکن از شرایط مسابقه خارج میشود و تنها در تمرینات حضور دارد، سطح آمادگی وی کاهش مییابد، زیرا تمرین بهتنهایی نمیتواند جایگزین شرایط واقعی مسابقه شود.
بازیکن باید در مسابقه حضور داشته باشد، اشتباهات خود را مشاهده کند و سپس در تمرین آنها را اصلاح کند. این چرخه در فوتبال ایران بهدرستی شکل نگرفته است. همچنین در برخی اردوها، بازیکنان لژیونر و خارج از کشور حضور نداشتند و همین مسئله باعث شد برنامههای فنی و تاکتیکی بهطور کامل اجرا نشود. حتی برخی بازیکنان جوان که میتوانستند تجربه بینالمللی کسب کنند، در کنار تیم قرار نگرفتند و این موضوع نشاندهنده تداوم نگاه نتیجهمحور است.
مشکلات آمادهسازی تیم ملی در آستانه جام جهانی چه بود؟
یکی از مشکلات جدی، کمبود بازیهای تدارکاتی مناسب است. در برخی موارد، تیمها برای برگزاری مسابقات دوستانه باید هزینههای سنگینی ازجمله هزینه پرواز، اقامت و سایر مخارج را پرداخت کنند تا تیمهای دیگر برای بازی با ایران حاضر شوند. در بسیاری از موارد نیز برنامهریزیهای انجامشده بهدلیل مسائل مختلف از جمله ویزا یا برقرار نشدن توافق، دچار اختلال میشود و بازیهای تدارکاتی لغو یا جابهجا میگردد. این مسئله تأثیر مستقیمی بر آمادگی تیم دارد. در شرایط فعلی، تیم ملی در کشور مکزیک مستقر میشود و سپس برای مسابقه به کشور آمریکا منتقل میشود، در حالی که در بسیاری از تیمهای دیگر، اردوها و مسابقات در یک کشور واحد برگزار میشود. این جابهجاییها میتواند بر آمادگی جسمانی و ذهنی بازیکنان اثر منفی بگذارد.
شرایط میزبانی و محدودیتهای بینالمللی چه تأثیری بر تیم دارد؟
در دوره گذشته، در رقابتهایی مانند جام جهانی قطر، شرایط برای ایران بسیار مناسبتر بود و حتی امکان همراهی تعداد زیادی از تماشاگران فراهم شد، اما در شرایط فعلی، بهدلیل محدودیتهای سیاسی و بینالمللی، ازجمله مسائل مربوط به صدور ویزا، شرایط متفاوت است. در برخی موارد حتی مسئولان ورزشی نیز با مشکلاتی در زمینه ورود به کشور میزبان مواجه هستند. این موضوع میتواند بر آرامش روانی تیم تأثیرگذار باشد. علاوه بر این، شرایط ورود به کشور میزبان ممکن است با تأخیر و معطلی همراه باشد که این مسئله نیز بر تمرکز بازیکنان اثر منفی میگذارد. بنابراین، لازم است تیم ملی از نظر روحی و روانی بهطور کامل برای چنین شرایطی آماده شود.
از نظر شما شرایط فنی و بدنی تیم ملی چگونه است؟
در شرایط کنونی، تیم ملی از نظر فنی و بدنی با چالشهایی مواجه است. در صورتی که بازیکنان جوان در کنار بازیکنان باتجربه قرار میگرفتند، میتوانست ترکیبی از دوندگی و تجربه شکل بگیرد و نتایج بهتری حاصل شود. علاوهبر این، شرایط آبوهوایی و تفاوت دمایی محل برگزاری مسابقات نیز از عوامل مهمی است که باید در نظر گرفته شود. اختلاف ساعت، شرایط جغرافیایی و محیطی، همگی میتوانند بر عملکرد بازیکنان تأثیرگذار باشند. در مجموع، شرایط موجود شرایط ایدهآلی محسوب نمیشود، اما در صورت کسب نتیجه، انتظار عمومی این است که تیم ملی پس از چندین دوره حضور در جام جهانی، بتواند حداقل از مرحله گروهی صعود کند.
ارزیابی شما از بازیهای پیشروی تیم ملی چیست؟
در گروه فعلی، تیمهایی مانند نیوزیلند، مصر و بلژیک حضور دارند. برخی از این تیمها، ازجمله نیوزیلند، در دیدارهای اخیر خود سطح بالایی از آمادگی نشان ندادهاند، اما در هر صورت، مسابقه اول برای هر تیم اهمیت ویژهای دارد و میتواند نقش تعیینکنندهای در ادامه مسیر داشته باشد. بازی نخست در هر تورنمنت همواره دشوار است، زیرا شناخت کافی میان تیمها وجود ندارد، اما در ادامه رقابتها، بهتدریج شناخت افزایش یافته و شرایط بازیها متفاوت خواهد شد.
ارزیابی شما از بازیهای تیم ملی در مرحله گروهی چیست و سناریوی صعود را چگونه میبینید؟
بازی نخست در برابر نیوزلند از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و میتواند تعیینکننده مسیر تیم ملی در ادامه رقابتها باشد. پس از آن، تیم ملی در دیدار با بلژیک با شناخت بیشتری وارد میدان خواهد شد، هرچند که امکان تغییرات گسترده در ترکیب اصلی تیم وجود ندارد، زیرا تقریباً ترکیب اصلی تیم مشخص است و تنها در یکی دو پست احتمال تغییر وجود دارد. در مجموع، دیدار نخست برای تیم ملی بسیار حیاتی است و کسب سه امتیاز در این مسابقه اهمیت ویژهای دارد. در صورتی که تیم ملی بتواند از دو دیدار بعدی خود نیز حداقل یک امتیاز کسب کند، با مجموع چهار امتیاز احتمال صعود حتی در صورت قرار نگرفتن در رتبه دوم نیز وجود خواهد داشت و تیم میتواند بهعنوان تیم سوم صعود کند.
با این حال، اعتقاد من این است که تیم ملی در صورت توجه کامل به شرایط بازی و عدم دستکم گرفتن حریف، توانایی پیروزی در دیدار نخست را دارد. نباید تصور شود که تیمهای مقابل، بهویژه تیمهایی با سابقه کمتر یا کشورهایی کوچکتر، از سطح کیفی پایین برخوردار هستند. درباره مصر نیز، با توجه به بررسیهایی که از عملکرد این تیم در دیدار برابر برزیل داشتهام، این تیم از آمادگی و سرحالی قابل توجهی برخوردار بوده است. همچنین بلژیک نیز یکی از تیمهای قدرتمند این گروه محسوب میشود و دیدار برابر این تیم میتواند انگیزه بازیکنان ایران را برای نمایش تواناییهای خود افزایش دهد.
با این وجود، اگر تیم ملی بتواند سازمان دفاعی مناسبی را در برابر این تیمها ارائه دهد، با توجه به وجود مهاجمان توانمند و توانایی در ضربات ایستگاهی، این امکان وجود دارد که بهترین عملکرد خود را در دیدار برابر بلژیک نیز به نمایش بگذارد. اگر تیم ملی بتواند در دیدار نخست به پیروزی برسد و در دیدار دوم نتیجهای مطلوب، حتی در حد تساوی، کسب کند، شرایط صعود بهعنوان تیم دوم یا در سناریوهای دیگر بهعنوان تیم سوم فراهم خواهد شد. در این میان، بازی نخست اهمیت ویژهای دارد، زیرا در این گروه هر سه تیم از توانایی پیروزی در دیدارهای ابتدایی برخوردار هستند و ناکامی در کسب نتیجه در بازی نخست میتواند مسیر صعود را بسیار دشوار کند.
آیا عوامل یا چالشهای بیرونی میتواند بر عملکرد تیم ملی در این دوره تأثیرگذار باشد؟
بدون تردید عوامل بیرونی میتواند تأثیرگذار باشد. بهعنوان نمونه، در گذشته در مسابقاتی که در جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه برگزار شد، شاهد بودیم که برخی گروهها با ورود به ورزشگاه و ایجاد فضای تبلیغاتی و سیاسی، تلاش داشتند جو مسابقه را تحت تأثیر قرار دهند. در آن زمان نیز نیروهای امنیتی مجبور به مداخله شدند. در شرایط فعلی، این موضوع میتواند شدیدتر نیز باشد، زیرا بخشی از ایرانیان خارج از کشور ممکن است با تیم ملی همسو نباشند و این مسئله میتواند در فضای ورزشگاه تأثیرگذار باشد.
بهویژه هماکنون که مسابقات در ایالاتمتحده آمریکا برگزار میشود، احتمال ایجاد فضای پرتنش بیشتر خواهد بود و میتواند آرامش تیم را تحت تأثیر قرار دهد. در مکزیک نیز شرایط خاص خود را دارد، اما نگرانی اصلی مربوط به روند ورود به ایالاتمتحده است. احتمال دارد در زمان ورود و طی مراحل اداری، تیم با معطلیهایی مواجه شود که میتواند از نظر روحی و روانی اثرگذار باشد. در مجموع، شرایط بهگونهای است که آرامش کامل مورد نیاز برای کادر فنی و بازیکنان بهطور کامل فراهم نیست
