تفاوت بسکتبال ایران و لبنان چیست؟/ مربی ایرانی ساجس علت تفاوت را گفت

به گزارش 24 آنلاین، ایمان اکبری مربی ایرانی تیم بسکتبال ساجس لبنان در گفت‌وگو با ایسنا درباره تجربه حضور در بسکتبال لبنان، تفاوت‌های دو لیگ ایران و لبنان، دلایل موفقیت تیم‌های لبنانی در رقابت‌های بین‌المللی، عملکرد ساجس در مسابقات WASL Final ۸ و راهکارهای توسعه بسکتبال ایران به بیان دیدگاه‌های خود پرداخت که در ادامه می‌خوانید:

حضور در باشگاه ساجس لبنان و تجربه فعالیت در بسکتبال این کشور برای شما چگونه بوده است؟ مهم‌ترین تفاوتی که میان فضای بسکتبال ایران و لبنان احساس کرده‌اید، چیست؟

حضور در باشگاه ساجس برای من یکی از ارزشمندترین تجربیات دوران مربیگری‌ام بوده است. ساجس یکی از باشگاه‌های بزرگ و ریشه‌دار بسکتبال منطقه است و وقتی در چنین مجموعه‌ای فعالیت می‌کنید، خیلی زود متوجه می‌شوید که بسکتبال فقط به اتفاقات داخل زمین محدود نمی‌شود.

هواداران این تیم واقعاً با بسکتبال زندگی می‌کنند و این موضوع مسئولیت بازیکنان و کادر فنی را چند برابر می‌کند. در این مدت تجربیات زیادی کسب کردم و خوشحالم که توانستیم تا فینال لیگ لبنان و اخیراً هم فینال مسابقات WASL Final ۸ پیش برویم و به مقام نایب‌قهرمانی برسیم. بدون شک رسیدن به فینال WASL Final ۸ دستاورد بسیار بزرگی برای مجموعه ساجس بود، به‌خصوص با توجه به شرایطی که در ابتدای رقابت‌ها داشتیم. اما واقعیت این است که هدف نهایی ما قهرمانی بود و متأسفانه نتوانستیم طلسم ۲۲ ساله دوری ساجس از قهرمانی را بشکنیم.

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌هایی که با فضای بسکتبال ایران احساس کردم، میزان توجه عمومی و رسانه‌ای به بسکتبال است. در لبنان، بسکتبال جایگاه بسیار ویژه‌ای بین مردم دارد. مسابقات به شکل گسترده پوشش داده می‌شوند، برنامه‌های تحلیلی مختلفی وجود دارد و این دیده‌شدن باعث شده است بسکتبال برای باشگاه‌ها و حامیان مالی جذابیت اقتصادی بیشتری داشته باشد. به نظرم این ارتباط بین هواداران، رسانه‌ها، اسپانسرها و باشگاه‌ها یکی از موضوعاتی است که می‌توانیم در بسکتبال ایران هم بیشتر به آن توجه کنیم.

از نظر فنی، مهم‌ترین تفاوت بسکتبال ایران و لبنان در چه بخش‌هایی است؟

به نظرم نمی‌توان تفاوت بسکتبال ایران و لبنان را فقط به یک بخش محدود کرد. بسکتبال ایران همیشه بازیکنان بااستعداد و مربیان باکیفیتی داشته است و معتقدم از نظر دانش فنی و استعداد بازیکنان، ظرفیت بسیار خوبی در کشورمان وجود دارد. همچنین یکی از ویژگی‌های مهم لیگ ایران، تاکتیکی‌تر بودن مسابقات و توجه بسیار زیاد کادرهای فنی به جزئیات بازی و آنالیز حریفان است. به نظرم در لیگ ایران، کار آنالیز و آماده‌سازی تاکتیکی برای مسابقات در سطح بسیار خوبی انجام می‌شود و مربیان زمان و انرژی زیادی برای شناخت حریف و طراحی برنامه‌های فنی صرف می‌کنند.

در مقابل، یکی از ویژگی‌های مهم لیگ لبنان، سبک بازی و شرایط رقابتی متفاوت آن است. در لبنان به دلیل حضور پررنگ بازیکنان خارجی، بازی‌ها معمولاً با سرعت و فیزیک بالایی دنبال می‌شوند و بازیکنان داخلی دائماً در شرایط رقابتی سختی قرار دارند. این موضوع باعث می‌شود بازیکنان برای به دست آوردن زمان بازی و حفظ جایگاه خود، مجبور باشند سطح آمادگی فنی و بدنی بالایی داشته باشند.

از طرف دیگر، به نظرم یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها به ساختار باشگاه‌ها و امکاناتی برمی‌گردد که در اختیار کادر فنی قرار می‌گیرد. وقتی یک باشگاه از نظر مالی و مدیریتی ثبات داشته باشد، طبیعتاً کادر فنی فرصت بیشتری برای برنامه‌ریزی بلندمدت، آماده‌سازی تیم و اجرای تفکرات تاکتیکی خود خواهد داشت.

در مجموع، فکر می‌کنم هر دو لیگ ویژگی‌های ارزشمند خودشان را دارند، لیگ ایران از نظر کار تاکتیکی و آنالیز بسیار قوی است و لیگ لبنان به دلیل حضور بازیکنان خارجی باکیفیت، فضای رقابتی متفاوتی از نظر سرعت و فیزیک بازی ایجاد کرده است. به نظرم تفاوت اصلی بیشتر در شرایطی است که برای استفاده از ظرفیت بازیکنان و مربیان فراهم می‌شود.

چه عواملی باعث شده تیم‌های لبنانی در رقابت‌های بین‌المللی منطقه‌ای عملکرد قابل‌توجهی داشته باشند؟

به نظرم چند عامل در کنار هم باعث موفقیت تیم‌های لبنانی در سال‌های اخیر شدند که مهم‌ترین آن‌ها ثبات، سرمایه‌گذاری مناسب و کیفیت بالای رقابت در لیگ داخلی است. برای مثال، اگر به تیم الریاضی نگاه کنیم، یکی از بزرگ‌ترین نقاط قوت این تیم، حفظ اسکلت اصلی و ثبات در کادر فنی طی سال‌های گذشته بوده است. وقتی بازیکنان مدت طولانی کنار هم بازی می‌کنند، به درک متقابل و هماهنگی بسیار خوبی می‌رسند و این موضوع به‌خصوص در مسابقات حساس بین‌المللی اهمیت زیادی دارد. در کنار این ثبات، پشتوانه مالی مناسب به باشگاه‌ها اجازه می‌دهد با جذب بازیکنان خارجی باکیفیت و متناسب با نیازهای فنی، نقاط ضعف ترکیب خود را پوشش دهند.

موضوع مهم بعدی، علاقه فوق‌العاده مردم لبنان به بسکتبال و نقش پررنگ رسانه‌هاست. بسکتبال در لبنان جایگاه ویژه‌ای بین مردم دارد و پوشش گسترده مسابقات، برنامه‌های تحلیلی و توجه رسانه‌ها باعث شده است این رشته بیشتر دیده شود و جذابیت اقتصادی بالایی برای سرمایه‌گذاران و حامیان مالی داشته باشد. درآمد حاصل از حق پخش تلویزیونی و تبلیغات هم به افزایش توان مالی باشگاه‌ها و جذب بازیکنان باکیفیت کمک کرده است. در مجموع، به نظرم وقتی ثبات فنی، سرمایه‌گذاری مناسب، حمایت هواداران و توجه رسانه‌ای در کنار هم قرار می‌گیرند، نتیجه آن را در عملکرد موفق باشگاه‌های لبنانی در رقابت‌های بین‌المللی می‌بینیم.


با توجه به حذف نماینده ایران از رقابت‌های اخیر، مهم‌ترین ضعف تیم‌های ایرانی در مقایسه با رقبای لبنانی را چه می‌دانید؟

ترجیح می‌دهم عملکرد بسکتبال ایران را صرفا براساس نتیجه یک تورنمنت قضاوت نکنم. تیم‌های ایرانی در سال‌های گذشته بارها نشان داده‌اند که توانایی رقابت با بهترین تیم‌های منطقه را دارند. در مورد شهرداری گرگان، به نظرم باید شرایط حضور این تیم در مسابقات را هم در نظر بگیریم. گرگان نتوانست با ترکیب کامل خود در این رقابت‌ها حاضر شود و از طرفی فرصت تمرینی کافی برای آماده‌سازی تیم نداشت. این موضوع به‌خصوص در مورد بازیکنان خارجی مشهود بود که هنوز به هماهنگی لازم با سایر بازیکنان نرسیده بودند.

البته یکی از چالش‌های باشگاه‌های ایرانی این است که به دلیل محدودیت‌های مختلف، همیشه دستشان برای انتخاب بازیکن خارجی باز نیست و گاهی مجبور می‌شوند بازیکنی را جذب کنند که لزوماً با نیازهای فنی و فلسفه بازی تیم هماهنگی ندارد. در مجموع، فکر نمی‌کنم مشکل اصلی بسکتبال ایران کمبود استعداد یا دانش فنی باشد. به نظرم باید تلاش کنیم شرایطی فراهم شود که تیم‌های ایرانی از نظر امکانات، عمق ترکیب، ثبات مدیریتی و برنامه‌ریزی بلندمدت، با آمادگی بیشتری وارد رقابت‌های بین‌المللی شوند.

آیا می‌توان گفت فاصله بسکتبال ایران با تیم‌های موفق منطقه بیشتر به مسائل ساختاری مربوط است تا کیفیت بازیکنان؟

شخصا معتقدم مسئله اصلی کیفیت بازیکنان ایرانی نیست. ما در ایران استعدادهای بسیار خوبی داریم و بازیکنان ایرانی بارها نشان داده‌اند که توانایی رقابت در بالاترین سطح بسکتبال آسیا را دارند. به نظرم تفاوت اصلی بیشتر به ساختار مدیریتی، امکانات و ثبات باشگاه‌ها برمی‌گردد. وقتی یک باشگاه هر سال با تغییرات گسترده، مشکلات مالی یا بلاتکلیفی درباره حضور در لیگ مواجه باشد، طبیعتاً برنامه‌ریزی فنی و بلندمدت هم تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

در مجموع، معتقدم فاصله اصلی نه در استعداد بازیکنان، بلکه در شرایطی است که برای شکوفایی این استعدادها فراهم می‌کنیم. بسکتبال ایران برای پیشرفت بیشتر به باشگاه‌های باثبات، امکانات حرفه‌ای و برنامه‌ریزی بلندمدت نیاز دارد.

چرا بازیکنان مستعد ایرانی همیشه نمی‌توانند در سطح باشگاهی و بین‌المللی به بازیکنانی تأثیرگذار تبدیل شوند؟ مشکل اصلی در مسیر بازیکن‌سازی کجاست؟

قبل از هر چیز باید اشاره کنم که ما در حال حاضر بازیکنان باکیفیتی مثل بهنام یخچالی، محمد امینی و چند بازیکن دیگر را داریم که در لیگ‌های خارجی فعالیت می‌کنند و نشان دادند بسکتبال ایران از نظر استعداد و توانایی فردی ظرفیت بسیار بالایی دارد. اما به نظرم باید شرایطی فراهم کنیم که تعداد بیشتری از بازیکنان مستعد ما بتوانند به این سطح برسند.

یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که باید به آن توجه کنیم، افزایش تعداد ورودی بازیکنان به بسکتبال و ایجاد یک سیستم اصولی و بلندمدت برای پرورش استعدادهاست. هرچقدر بتوانیم تعداد بیشتری از بچه‌ها را وارد این رشته کنیم و برای رشد و آموزش آن‌ها مسیر مشخصی داشته باشیم، طبیعتاً شانس پرورش بازیکنان باکیفیت و آماده برای حضور در سطح حرفه‌ای هم افزایش پیدا می‌کند.

معتقدم باید نگاه‌مان به بازیکن‌سازی تغییر کند. هدف یک آکادمی نباید صرفاً کسب قهرمانی در مسابقات رده‌های سنی باشد، بلکه باید پرورش بازیکنی باشد که در آینده توانایی حضور مؤثر در بالاترین سطح بسکتبال را داشته باشد. نظر شخصی من این است که اگر بتوانیم باشگاه‌ها را تشویق کنیم تا با به‌کارگیری مربیان خارجی باکیفیت و باتجربه، فرایندهای اصولی و بلندمدتی برای توسعه بازیکنان ایجاد کنند، می‌توانیم قدم بزرگی در این مسیر برداریم. حضور چنین مربیانی در کنار مربیان توانمند ایرانی، علاوه بر انتقال دانش و تجربیات بین‌المللی، می‌تواند به ایجاد یک ساختار حرفه‌ای و مستمر برای بازیکن‌سازی کمک کند.

نتیجه این سرمایه‌گذاری فقط محدود به موفقیت باشگاه‌ها نخواهد بود، بلکه در بلندمدت می‌توانیم هم بازیکنان آماده‌تر و باکیفیت‌تری در اختیار تیم ملی قرار دهیم و هم بازیکنانی پرورش دهیم که توانایی حضور و رقابت در لیگ‌های معتبر خارجی را داشته باشند.

نقش بازیکنان خارجی در موفقیت تیم‌های لبنانی چقدر است و آیا باشگاه‌های ایرانی در جذب و استفاده از این بازیکنان رویکرد متفاوتی دارند؟

بدون شک بازیکنان خارجی نقش بسیار مهمی در موفقیت تیم‌های لبنانی دارند، اما به نظرم مهم‌تر از کیفیت فردی یک بازیکن خارجی، تناسب او با نیازهای فنی و فلسفه بازی تیم است. گاهی یک بازیکن ممکن است آمار فردی فوق‌العاده‌ای داشته باشد، اما الزاما انتخاب مناسبی برای یک تیم خاص نباشد.

در لیگ لبنان با توجه به امکان استفاده هم‌زمان از سه بازیکن خارجی در زمین، انتخاب این بازیکنان به یکی از حساس‌ترین بخش‌های تیم‌سازی تبدیل شده است. باشگاه‌ها باید بازیکنانی را جذب کنند که علاوه بر کیفیت فردی، از نظر سبک بازی مکمل یکدیگر و بازیکنان داخلی باشند.

اگر بخواهید سه اولویت برای پیشرفت بسکتبال ایران مشخص کنید، چه تغییراتی را ضروری می‌دانید؟

باید به موضوعاتی توجه کنیم که بتوانند در بلندمدت تأثیرگذار باشند. اول، ثبات مدیریتی و اقتصادی باشگاه‌هاست. باید شرایطی فراهم شود که باشگاه‌ها بتوانند با اطمینان برای چند فصل آینده برنامه‌ریزی کنند. حفظ تیم‌های ریشه‌دار، جذب حامیان مالی و ایجاد منابع درآمدی پایدار اهمیت بسیار زیادی دارد. وقتی یک باشگاه از نظر مدیریتی و مالی ثبات داشته باشد، طبیعتاً کادر فنی هم فرصت بیشتری برای اجرای برنامه‌های بلندمدت خود خواهد داشت. دوم، سرمایه‌گذاری روی بازیکن‌سازی و آموزش مربیان است. به نظرم باید برای افزایش تعداد ورودی بازیکنان به بسکتبال و ایجاد سیستم‌های اصولی پرورش استعداد برنامه‌ریزی کنیم. در کنار آن، استفاده از دانش مربیان باکیفیت داخلی و خارجی و ایجاد فرصت‌های آموزشی بیشتر برای مربیان می‌تواند نقش مهمی در بالا رفتن کیفیت نسل آینده بسکتبال ایران داشته باشد.

سوم، توجه جدی‌تر به رسانه و اقتصاد بسکتبال است. این موضوعی است که اهمیت آن را در لبنان از نزدیک تجربه کردم. بسکتبال ایران ظرفیت رسانه‌ای بسیار بالایی دارد، اما باید برای افزایش کیفیت پخش مسابقات، تولید محتوای حرفه‌ای، معرفی بهتر بازیکنان و باشگاه‌ها و جذب مخاطب برنامه‌ریزی بیشتری انجام دهیم.

به‌عنوان سؤال آخر، لطفا یک ارزیابی کلی از شرایط لیگ بسکتبال ایران داشته باشید. مهم‌ترین نقاط قوت و چالش‌های این لیگ را چه می‌دانید؟

به نظرم لیگ ایران همچنان از نظر کیفیت بازیکنان داخلی و دانش فنی مربیان، یکی از لیگ‌های قابل احترام منطقه است. ما بازیکنان باتجربه و جوانان مستعد زیادی داریم و از نظر تاکتیکی هم سطح مسابقات بالاست. تیم‌ها معمولاً با شناخت و آنالیز دقیق از حریف وارد زمین می‌شوند و همین موضوع باعث می‌شود رقابت‌ها از نظر فنی جذاب باشند. با این حال، فکر می‌کنم مهم‌ترین چالش لیگ ما در حال حاضر، نبود ثبات و دشواری برنامه‌ریزی بلندمدت برای باشگاه‌هاست. وقتی یک تیم تا مدت کوتاهی قبل از شروع فصل از وضعیت حضور، بودجه یا ترکیب خود اطمینان ندارد، طبیعتاً نمی‌تواند تمام ظرفیت فنی خود را به نمایش بگذارد.

یکی از موضوعاتی که شخصا برایم اهمیت زیادی دارد، حفظ باشگاه‌های ریشه‌دار بسکتبال ایران است. من سال‌ها افتخار حضور در مجموعه ذوب‌آهن را داشتم و از نزدیک شاهد بودم که یک باشگاه باسابقه و ساختارمند چقدر می‌تواند در رشد بازیکنان، مربیان و ارتقای سطح رقابت‌های لیگ تأثیرگذار باشد. امیدوارم دوباره شاهد حضور تیم‌هایی مثل ذوب‌آهن و مهرام در بالاترین سطح بسکتبال کشور باشیم. حضور این باشگاه‌ها فقط به معنای اضافه شدن چند تیم به جدول نیست، بلکه به حفظ هویت، تاریخ و رقابت‌های ارزشمند لیگ کمک می‌کند.