جای خالی مسی و رونالدو؛ اسطورههای فوتبال چگونه متولد میشوند؟
یک تحلیلگر فوتبال با بیان اینکه جایگزینی اسطورههایی مانند لیونل مسی و کریستیانو رونالدو کار سادهای نیست، گفت: اسطوره شدن حاصل مجموعهای از عواملی همچون استعداد ذاتی، تربیت خانوادگی، آموزش اصولی، تلاش مستمر و برخورداری از ویژگیهای اخلاقی است و فوتبال همچنان ظرفیت معرفی چهرههای محبوب و ماندگار را دارد.
به گزارش 24 آنلاین، اسماعیل شجیع در گفتوگو با ایسنا با اشاره به چگونگی شکلگیری اسطورههای فوتبال در جهان و ماندگاری آنها در گذر زمان، اظهار کرد: شکلگیری استعدادهای بزرگ فوتبال از خانواده آغاز میشود. کودک از بدو تولد در دامن مادر و تحت نظارت پدر رشد میکند و علاقهمندی والدین به فوتبال و فراهم کردن بستری مناسب برای فرزندشان، میتواند نخستین گام در مسیر اسطوره شدن وی باشد.
وی افزود: در کنار تربیت خانوادگی، مسئله ژنتیک نیز اهمیت دارد و باید استعداد ویژهای در وجود فرد باشد تا بتواند از سطح معمولی فراتر برود. افراد زیادی در سراسر جهان به فوتبال علاقهمند هستند و این رشته را دنبال میکنند اما تمامی آنها به اسطوره تبدیل نمیشود.
این مربی بینالمللی فوتبال با بیان اینکه اسطوره شدن یکشبه اتفاق نمیافتد، تصریح کرد: بازیکن برای رسیدن به این جایگاه به ابزارهای مختلفی نیاز دارد که به رشد و تعالی وی کمک کنند. آکادمی، مربی آگاه و توانمند، زمین تمرین، اردو، تغذیه مناسب و خواب بهموقع از جمله این ابزارها هستند اما پس از فراهم شدن این امکانات، اراده و تلاش خود بازیکن نیز نقش تعیینکنندهای دارد.
شجیع ادامه داد: تبدیل شدن به یک بازیکن بزرگ، بدون زحمت و مشقت شبانه روزی امکانپذیر نیست. بازیکن ابتدا باید در تکنیک به بالاترین سطح برسد، سپس تاکتیکپذیر شود و در ادامه مهارت لازم را برای اجرای تکنیکها و تاکتیکهای خود در شرایط مسابقه و زیر فشار مدافعان به دست آورد. رسیدن به این مراحل حاصل سالها تلاش و تمرین، بهویژه در دوران نوجوانی و جوانی است؛ دورهای که بازیکن باید تکلیف خود را با آینده فوتبالیاش مشخص کند.
وی با انتقاد از وضعیت آکادمیهای فوتبال در کشور، تأکید کرد: در ایران از مدارس فوتبال با عنوان آکادمی یاد میکنیم در حالی که به معنای واقعی آکادمی نداریم و بیشتر مجموعههای موجود، مدرسه فوتبال هستند. آکادمی پس از شناسایی بازیکن مستعد، فرایند استعدادپروری را دنبال میکند و او را در بستری قرار میدهد تا به سمت حرفهای شدن حرکت کند.
این تحلیلگر فوتبال با اشاره به تغییر شرایط فوتبال در مقایسه با گذشته، تشریح کرد: دیگر نمیتوان انتظار داشت مانند گذشته از زمینهای خاکی بازیکنانی همچون علی پروین و حسن روشن ظهور کنند. ویژگیهای تمرینی فوتبال تغییر کرده و این رشته کاملاً علمی شده است. بازیکنانی میتوانند به سطوح بالای فوتبال برسند که توان تحمل تمرینات سنگین و استمرار در آن را داشته و در آکادمیهای منظم و مجهز آموزش ببینند.
وی با بیان اینکه یکی از مشکلات فوتبال ایران کمبود توجه خانوادهها به فرایند استعدادپروری است، گفت: والدین باید استعداد فرزندان خود را شناسایی کرده و بدانند آنها را به کجا ببرند، زیر نظر چه کسی تمرین دهند، چه میزان تمرین برایشان مناسب است و چه امکاناتی برای رشدشان فراهم کنند. فراهم شدن این شرایط میتواند به پرورش بازیکنان حرفهای و در نهایت اسطورههای فوتبال منجر شود.

اسطوره فوتبال باید در کنار توانایی فنی، اخلاق پسندیده داشته باشد
این مربی بینالمللی فوتبال با اشاره به نقش اسطورهها در جذابیت فوتبال و جذب هواداران، اظهار کرد: اگر اسطورهای در کنار تواناییهای فنی، به اخلاق پسندیده نیز مجهز باشد، طبیعتاً مردم به او گرایش پیدا میکنند. اسطوره باید پیش از هر چیز فروتنی داشته باشد؛ بازیکنی که در سطح بالایی فوتبال بازی میکند و در عین حال فروتن است، میتواند محبوب دلها شده و به الگویی برای هواداران تبدیل شود.
وی افزود: چنین بازیکنانی هنگام حضور در زمین توجه مخاطبان را جلب میکنند و میتوانند بهعنوان الگو در جهان فوتبال مطرح شوند. در این زمینه باید از طریق رسانهها و در جریان مسابقات، این الگوها را به هواداران معرفی کنیم اما متأسفانه تعداد چنین چهرههایی در فوتبال کشورمان کم شده است.

جایگزینی مسی و رونالدو دشوار است، اما غیرممکن نیست
این تحلیلگر فوتبال با اشاره به خلأ ناشی از خداحافظی اسطورههای بزرگی مانند مسی و رونالدو از فوتبال حرفهای و امکان معرفی جانشین برای آنها، تصریح کرد: چشمه جوشان فوتبال خشک نشده و همچنان در سراسر جهان بازیکنان جدیدی به این رشته معرفی میشوند، اما جبران خلأ بازیکنانی مانند لیونل مسی و کریستیانو رونالدو کار سادهای نیست؛ چراکه این دو بازیکن نهتنها استثنایی، بلکه فوقاستثنایی بودند.
وی افزود: نمیتوان گفت در آینده بازیکنانی در اندازه این دو چهره ظهور نخواهند کرد اما باید برای معرفی چنین استعدادهایی صبور بود. پیش از آنها نیز بازیکنانی مانند پله، مارادونا و یوهان کرایف در فوتبال جهان حضور داشتند که از چهرههای فوقاستثنایی این رشته بودهاند.
شجیع با اشاره به نقش رسانهها در شناخته شدن اسطورههای فوتبال، خاطرنشان کرد: در دوران بازیکنانی مانند پله و مارادونا، رسانهها و شبکههای اجتماعی به گستردگی امروز نبودند و مردم در نقاط مختلف جهان امکان تماشای بازیهای آنها را به شکل کنونی نداشتند. همزمانی دوران مسی و رونالدو با اوج گسترش رسانهها باعث شد که عملکرد این دو بازیکن در سطحی بسیار گستردهتر دیده شود.
وی تصریح کرد: در آینده نیز اسطورههایی به فوتبال جهان معرفی خواهند شد که میتوانند به توسعه این رشته، افزایش علاقه مردم به فوتبال و لذت بردن از مسابقات کمک کنند. مردم برای تماشای بازیکنانی که به آنها علاقه دارند، مسیرهای طولانی را طی میکنند و سختی حضور در ورزشگاه را میپذیرند؛ بنابراین فوتبال همواره ظرفیت معرفی چهرههای محبوب و ماندگار را خواهد داشت.
اسطوره باید در خدمت ساختار تیمی باشد، نه بازی انفرادی
این مربی بینالمللی فوتبال با اشاره به تفاوت عملکرد تیمهای برخوردار از چند اسطوره با تیمهایی که چنین بازیکنانی در اختیار ندارند، اظهار کرد: فوتبال یک ورزش تیمی است و بر اساس کار گروهی پیش میرود. اسطورهها نیز باید به گروه و تیم خود کمک کنند و حضور بازیکنان بزرگ بهتنهایی تضمینکننده عملکرد موفق یک تیم نیست.
وی با اشاره به اهمیت برنامهریزی تاکتیکی مربیان، گفت: بسیاری از مربیان برجسته بیش از آنکه به نام و جایگاه اسطورههای تیم توجه کنند، به ساختار و حرکت گروهی تیم اهمیت میدهند. آنها بر اساس استراتژی و تاکتیکهای مشخص برنامههای خود را طراحی و در تمرینات مستمر اجرا میکنند تا بازیکنان در چارچوب یک حرکت تیمی هماهنگ قرار بگیرند.
شجیع ادامه داد: بازیکنی که بخواهد صرفاً برای خود بازی کند و تصور کند به دلیل تواناییهای فردی میتواند تمام کارها را در زمین انجام دهد با محدودیتهای تاکتیکی مربی مواجه خواهد شد؛ زیرا فوتبال ورزش انفرادی نیست و بازیکن بزرگ باید بتواند به تیم خود کمک کند. مسی از جمله بازیکنانی بود که همواره در خدمت تیم بازی میکرد. او در بارسلونا و تیم ملی آرژانتین نقش خود را در چارچوب کار گروهی ایفا میکرد و حتی در آخرین جام جهانی خود نیز در خدمت تیم بود.
وی با تأکید بر اینکه فوتبال از خلاقیت جدا نیست، اظهار کرد: در فوتبال حرکات تکنیکی زیبا اهمیت دارند اما این تواناییها باید در نهایت به گلزنی، پاس گل یا کمک مؤثر به تیم منجر شوند. اگر بازیکن نتواند این عملکرد را در خدمت تیم تکرار کند، طبیعیا از سوی مربی مورد بازخواست قرار میگیرد. اسطوره دوستداشتنی فوتبال، در نهایت بازیکنی است که علاوه بر برخورداری از تواناییهای فردی و فنی، در خدمت تیم خود باشد و بتواند به موفقیت مجموعه کمک کند.