یادداشت | نفت ارزان، آژیر جنگ؟

م.زارع

واشنگتن این روزها از «پایان جنگ» حرف می‌زند. ترامپ می‌گوید جنگ ایران «از نظر نظامی عملاً تمام شده» و بازار هم فوراً واکنش نشان داد: نفت برنت سه‌شنبه ۱۹ آبان برای نخستین بار از شهریور زیر ۹۰ دلار رفت؛ نفتی که همین اواخر مهر به حدود ۱۱۸ دلار رسیده بود.

اما این آرامش، نه پایان جنگ، که آماده‌سازی صحنه برای نبردی سنگین‌تر است.

۱. زخم کنگره

دموکرات‌ها در انتخابات ۱۲ آبان هر دو مجلس آمریکا را گرفتند. به گزارش رویترز، خشم رأی‌دهندگان از نقش جنگ ایران در گرانی زندگی یکی از عوامل این شکست بود. رئیس‌جمهوری که با جنگ باخته، ممکن است جبران را هم در جنگ بجوید: یک «پیروزی قاطع»، دست‌کم در تصور خودش.

۲. بازی نفت

اگر قرار باشد ضربه‌ای بزرگ زده شود، زمان‌بندی‌اش اهمیت دارد. نفت باید از کف شروع کند. اگر جنگ از نفت ۱۱۵ دلار آغاز شود، ممکن است قیمت به ۱۵۰ دلار برسد؛ اما اگر از زیر ۹۰ شروع شود، جهش جنگی احتمالاً همان بازه‌ی ۱۱۰ تا ۱۱۵ را تکرار می‌کند که اقتصاد آمریکا یک بار تحملش کرده است. به این تعبیر، همه‌ی این فضای «مثبت» می‌تواند بازی‌ای برای پایین آوردن قیمت نفت باشد.

۳. ساعت شنی نظامی و سیاسی

دو شرط دیگر هم هست: رسیدن ناو روزولت به منطقه‌ی عملیاتی سنتکام ( بین ۲۰ آبان تا ۹ آذر) و برگزاری بی‌دردسر یکی دو نشست مهم؛ مثل مذاکرات روسیه و اوکراین در ابوظبی یا دیدار رهبران چین، روسیه و آمریکا. تا این شطرنج چیده نشود، سکوت ادامه می‌یابد.

جنگ نهایی از دستور کار خارج نشده است؛ فقط منتظر لحظه‌ی مناسب است و اگر بیاید، شدید و باورنکردنی خواهد بود. نفت ارزان امروز شاید خبر خوب نباشد و درواقع آژیر خاموش جنگ به صدا درآمده است.