داربی منچستر و درس بزرگ داوری انگلیس

ماجرای داربی منچستر؛ الگویی از مسئولیت‌پذیری

در جریان داربی منچستر، وقتی VAR در گل ارلینگ هالند اشتباه کرد و گل آفساید را تایید کرد، واکنش‌ها در انگلیس بسیار قابل توجه بود:

۱. عذرخواهی رسمی و سریع نهاد داوری

نهاد داوران لیگ برتر (Pro Ref) در همان روز، با انتشار بیانیه‌ای رسمی اشتباه را پذیرفت و اعلام کرد با منچستریونایتد تماس گرفته شد تا عذرخواهی صورت گرفته شود و این صحنه توضیح داده شود.

۲. رفتار حرفه‌ای باشگاه یونایتد

مایکل کریک سرمربی یونایتد، تصمیم داور را «نگران‌کننده» خواند اما لحن او کاملا حرفه‌ای و در کمال ادب بود. لیساندرو مارتینس آن را «بی‌عدالتی» خواند اما هیچ‌کدام از ارکان باشگاه به داور توهین نکردند، به رختکن داوران حمله نکردند و رسانه‌های باشگاه کمپین تخریب راه نینداختند.

۳. پذیرش اشتباه توسط خود داوران

خود متیو دونوهو (داور VAR) و بلیک آنتروبوس (کمک VAR) نیز طبق گزارش‌ها، اشتباه خود را پذیرفته‌اند و عذرخواهی کردند.

مقایسه با ایران؛ تفاوت‌های ساختاری و فرهنگی

۱. عدم وجود نهاد مستقل داوری

در ایران، کمیته داوران فدراسیون فوتبال زیرمجموعه فدراسیون است و استقلال واقعی ندارد. در انگلیس، Pro Ref نهادی مستقل از لیگ برتر است که حتی می‌تواند علیه باشگاه‌ها بیانیه بدهد و اشتباهات را بپذیرد. این استقلال، شهامت عذرخواهی را ایجاد می‌کند.

۲. فرهنگ عذرخواهی در فوتبال انگلیس

در فوتبال انگلیس، عذرخواهی نهاد داوری یک رویه رایج است. نمونه‌های متعدد:

عذرخواهی از اورتون به خاطر پنالتی اشتباه مقابل منچسترسیتی (۲۰۲۳)

عذرخواهی از وولورهمپتون به خاطر گل اشتباه مقابل لیورپول (۲۰۲۳)

عذرخواهی از ناتینگهام فارست به خاطر سه پنالتی رد شده (۲۰۲۴)

این عذرخواهی‌ها نه تنها اعتبار نهاد داوری را از بین نمی‌برد بلکه اعتماد عمومی را بازمی‌گرداند.

۳. رفتار مدیران و مدیران رسانه‌ای در ایران

در ایران، پس از اشتباهات داوری، متاسفانه شاهد حمله لفظی و توهین مدیران باشگاه‌ها به داوران هستیم. مدیران رسانه‌ای باشگاه‌ها با انتشار ویدئوهای مغرضانه، جو روانی علیه داوران ایجاد می‌کنند و داوران تحت فشار و تهدید قرار می‌گیرند.

همچنین کمیته داوران ایران به ندرت اشتباهات را می‌پذیرد و معمولا یا سکوت می‌کند یا با دفاعیات بی‌اساس، داوران را تبرئه می‌کند.

ماجرای داربی منچستر نشان داد که مسئولیت‌پذیری و عذرخواهی نه تنها اعتبار نهاد داوری را از بین نمی‌برد، بلکه آن را تقویت می‌کند اما در ایران، به دلیل فقدان استقلال نهادی و فرهنگ رسانه‌ای تخریبی شاهد رفتار غیرحرفه‌ای و عدم شهامت در پذیرش اشتباهات هستیم.

یادداشت: مهرداد میرزایی - مترجم