در سومین سالگرد ۷ اکتبر، اسرائیلی‌ها با انتخابات و حساب‌وکتابی ناتمام روبه‌رو هستند
در سومین سالگرد ۷ اکتبر، اسرائیلی‌ها با انتخابات و حساب‌رسی ناتمام روبه‌رو هستند یک اقدام نافرجام برای ربودن هواپیما و انتخابات پیشِ رو، سه سال پس از حملات ۷ اکتبر، اسرائیل را به حال‌وهوای تأمل و بازنگری فرو برده است؛ این در حالی است که دکترین امنیتی این کشور سخت‌گیرانه‌تر شده و انزوای بین‌المللی آن رو به افزایش است. سومین سالگرد حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ در اسرائیل، نه‌تنها بازتاب‌دهنده رویدادهای سه سال گذشته است، بلکه دو اتفاق جدید را نیز در بر می‌گیرد: حمله تروریستی اخیر به هواپیمایی که اسرائیلی‌ها را از دبی به خانه بازمی‌گرداند و انتخابات سراسری قریب‌الوقوع.
طی سه سال گذشته، مسئولیت این شکست‌ها بارها و بارها مورد بحث قرار گرفته است و چند کتاب تازه نیز اطلاعات جدیدی به این گفت‌وگو افزوده‌اند؛ بااین‌حال، هنوز هیچ روایت رسمی یا مورد توافقی وجود ندارد. شیوه اسرائیل برای رسیدن به چنین نتیجه‌ای، یعنی تشکیل یک کمیسیون رسمی تحقیق ملی، از سوی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، و حزب لیکود او مسدود شده است. بنابراین، واقعیت‌ها به‌تدریج آشکار می‌شوند و روایت‌های مختلفی شکل می‌گیرند، اما داوری‌ای که از پذیرش گسترده‌تری برخوردار باشد، به تاریخ واگذار خواهد شد. در این میان، انتخابات در کوتاه‌مدت حکمی روشن‌تر صادر خواهد کرد. کمتر کسی تصور می‌کرد نخست‌وزیر بتواند از پیامدهای سیاسی حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ جان سالم به در ببرد، اما رقابت انتخاباتی نزدیک است. هیچ حزبی حتی به اکثریتی نزدیک نیست و اگر مذاکرات ائتلافی پس از انتخابات که ممکن است هفته‌ها طول بکشد، به تشکیل یک ائتلاف اکثریت منجر نشود، شاید برگزاری دور دوم انتخابات ضروری باشد.
در همین حال، دکترین امنیتی اسرائیل و شرایط عینی‌ای که این کشور با آن روبه‌روست، تغییر کرده‌اند. ایده بازدارندگی در برابر تهدیدهایی مانند حماس و حزب‌الله تا حد زیادی کنار گذاشته شده است. حتی در مورد ایران نیز رویکرد جدید، به‌جای تلاش برای درک روان‌شناسی و نیات دشمنان، بر ارزیابی مکانیکی‌تر توانایی‌های آنان تکیه دارد. باید کسانی را که می‌گویند خواهان مرگ و نابودی شما هستند، جدی گرفت و موشک‌ها و سربازانشان را شمرد. همواره آماده اقدام پیش‌دستانه باشید و در خاک دشمن حمله کنید. همان‌طور که بسیاری اشاره کرده‌اند، این رویکرد در واقع دکترینی قدیمی است و فاصله زیادی با دیدگاه‌های داوید بن‌گوریون، نخستین نخست‌وزیر اسرائیل، ندارد.
بااین‌حال، اسرائیلی‌ها طی سه سال گذشته دو درس نگران‌کننده نیز آموخته‌اند. نخست، خواسته دیرینه اسرائیل مبنی بر اینکه باید اجازه داشته باشد «به‌تنهایی از خودش دفاع کند»، در عمل دست‌یافتنی نیست. حملات اسرائیل به برنامه هسته‌ای ایران برای هدف قرار دادن سخت‌ترین و مستحکم‌ترین تأسیسات، به کمک ایالات متحده نیاز داشت. همچنین، دفاع هوایی اسرائیل در برابر موشک‌های ایران از همکاری و کمک آمریکا و چند کشور عربی بهره فراوان برد. اسرائیل به تسلیحات و مهماتی نیز نیاز دارد که در خارج از این کشور تولید می‌شوند؛ از جنگنده‌های اف‌ـ۳۵ گرفته تا موشک‌های رهگیر.
اگرچه بسیاری از افراد در داخل و خارج از اسرائیل، نتانیاهو را مسئول این وضعیت می‌دانند، بعید است شکست او در انتخابات به‌تنهایی بتواند این مشکل را حل کند. با در نظر گرفتن خطرات و تهدیدهایی که کشورشان با آن‌ها روبه‌روست، شمار اندکی از اسرائیلی‌ها، حتی در جناح چپ، حاضرند یک کشور مستقل و دارای حاکمیت فلسطینی را بپذیرند. همچنین، بعید است سیاست‌های اسرائیل در قبال غزه، ایران یا لبنان تغییر چندانی کند، زیرا این مسائل در داخل اسرائیل از حمایت گسترده برخوردارند. مبارزه بر سر افکار عمومی بین‌المللی، انزوای سیاسی، تحریم‌ها و یهودستیزی، صرف‌نظر از اینکه چه کسی در قدرت باشد، ادامه خواهد یافت.
سومین سالگرد ۷ اکتبر فرصتی است برای بازاندیشی در شکست‌های ویرانگر و دستاوردهای چشمگیر اسرائیل: شکست‌هایی مانند حملات ۷ اکتبر، در کنار پیروزی‌هایی مانند حمله به برنامه هسته‌ای ایران؛ انزوای سیاسی فزاینده، در کنار گسترش مشارکت‌های نظامی؛ و خصومت بی‌پایان در بخش‌هایی از اروپا و جهان عرب، در کنار شکل‌گیری برخی هم‌پیمانی‌های جدید که امنیت اسرائیل را تقویت می‌کنند. خود انتخابات نیز، با توجه به اینکه طولانی‌ترین نخست‌وزیرِ در حال خدمت در تاریخ اسرائیل همچنان در قدرت است و بار دیگر برای این سمت رقابت می‌کند، بر ضرورت ارزیابی دوباره وضعیت کشور می‌افزاید.
چالش‌های پیش روی دولت آینده وضعیت کلی امنیتی در سومین سالگرد ۷ اکتبر، چند مسئله اساسی را پیش روی دولت آینده قرار می‌دهد. مهم‌ترین آن‌ها، اندازه ارتش و مشارکت مردان یهودی ارتدوکس افراطی، موسوم به حریدی‌ها، در خدمت نظامی است. در حال حاضر، تعداد اندکی از این مردان در ارتش خدمت می‌کنند، اما با توجه به روشن بودن تهدیدها، اسرائیل به سربازان بیشتری نیاز دارد. این مسئله طی سه سال گذشته بارها به موضوعی مناقشه‌برانگیز تبدیل شده و دولت بعدی ناچار خواهد بود به آن رسیدگی کند.
حمله تروریستی به پرواز فلای‌دبی استعاره‌ای وسوسه‌انگیز از وضعیت اسرائیل در سومین سالگرد ۷ اکتبر به دست می‌دهد. خطرها در شکل‌های تازه و قدیمی ظاهر می‌شوند و حتی سفر تفریحی نیز می‌تواند به بحرانی تهدیدکننده جان انسان‌ها تبدیل شود؛ اما اسرائیل همچنان می‌تواند پیروز شود. افزون بر این، این مسافران اسرائیلی بودند که بر کمک‌خلبان غلبه کردند. برای بسیاری از اسرائیلی‌ها، این موضوع معنای نمادین دیگری نیز دارد: مردم زمانی که دولت به‌درستی عمل نمی‌کند یا به شکلی فاجعه‌بار شکست می‌خورد، خود دست به کار می‌شوند و جانشان را نجات می‌دهند؛ درست همان‌گونه که دولت اسرائیل سه سال پیش، در ۷ اکتبر، به شکلی فاجعه‌بار ناکام ماند.
۷ اکتبر تا سال‌های طولانی روزی اندوه‌بار در اسرائیل خواهد بود، حتی زمانی که زخم‌های آن دیگر به تازگی امروز نباشند. آمریکایی‌ها نیز باید این موضوع را درک کنند، زیرا آنان به‌تازگی بیست‌وپنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر را پشت سر گذاشته‌اند. اسرائیلی‌ها می‌دانند آنچه در ۷ اکتبر رخ داد، نباید دوباره اتفاق بیفتد؛ دست‌کم نه دقیقاً به همان شکل. اما آنان همچنین می‌دانند که امن نیستند و به‌خاطر اقداماتی که خود برای حفاظت از جانشان، خانواده‌هایشان و آینده‌شان ضروری می‌دانند، به‌شدت مورد محکومیت دیگران قرار گرفته‌اند. به یاد آوردن ۷ اکتبر، در عین حال، فرصتی است برای اندیشیدن به این پرسش که آیا امکان دارد روزی همه این شرایط تغییر کنند یا خیر.
