تمرکز انتقال تجهیزات نظامی آمریکا بر اسرائیل؛ تصویر یک هفته تحولات نظامی در اطراف ایران | ۵ تا ۱۲ آبان
بررسی گزارشهای منابع اطلاعاتی باز (OSINT)، دادههای رهگیری پروازهای نظامی، تصاویر تحولات میدانی و گزارش رسانههای بینالمللی نشان میدهد که طی یک هفته گذشته، تحرکات نظامی آمریکا عمدتاً بر انتقال تجهیزات و پشتیبانی نظامی به اسرائیل متمرکز بوده و همزمان پروازهایی به دیگر پایگاههای منطقه نیز انجام شده است. در این مدت، برخوردهای دریایی و پهپادی در تنگه هرمز تشدید شده و آمریکا حملات محدودی را علیه مواضع نظامی ایران در سواحل جنوبی کشور انجام داده است؛ با این حال، در دادههای موجود هنوز نشانهای از تکرار حجم گسترده انتقال نیرو و تجهیزات به منطقه، مشابه دوره پیش از جنگ رمضان، دیده نمیشود.
به گزراش ۲۴آنلاین، تحولات نظامی هفته گذشته بر اساس اطلاعات نظامی منبعباز را میتوان در سه محور اصلی دید: انتقال تجهیزات نظامی به اسرائیل و ادامه برخی پروازهای پشتیبانی در منطقه، تشدید برخوردهای دریایی و پهپادی در تنگه هرمز و حملات محدود آمریکا به مواضع نظامی ایران.
تمرکز پروازهای ترابری نظامی آمریکا بر اسرائیل
منابع اطلاعاتی از افزایش قابلتوجه پروازهای هواپیماهای ترابری سنگین نیروی هوایی آمریکا، بهویژه هواپیماهای C-17، به مقصد اسرائیل خبر میدهند. بر اساس دادههای رهگیری پروازها و گزارش رسانههای اسرائیلی، تا ۷ آبان بیش از ۱۰ هواپیمای ترابری نظامی آمریکا در پایگاههای عوودا و نواتیم در جنوب اسرائیل فرود آمده بودند. بخش عمده این پروازها از پایگاه بیگز در مجموعه نظامی فورت بلیس تگزاس انجام شده است؛ مرکزی که از تأسیسات مهم پدافند هوایی ارتش آمریکا به شمار میرود.
رصدهای روزهای بعد نیز از ادامه این پروازها حکایت دارد. همزمان، پروازهای ترابری به پایگاههای آمریکا در کویت، قطر، عربستان سعودی و اردن گزارش شده و تحرکاتی در مسیرهای پشتیبانی نظامی میان اروپا و خاورمیانه مشاهده شده است.
با این حال، الگوی اصلی انتقال تجهیزات در این دوره به اسرائیل مربوط بوده و پروازهای مشاهدهشده به دیگر پایگاههای منطقه، از نظر حجم و گستردگی، با جابهجاییهای نظامی پیش از جنگ رمضان قابل مقایسه نیست.
برآورد منابع باز این است که بخشی از این انتقالها احتمالاً به تقویت سامانههای پدافندی، تأمین موشکهای رهگیر و جابهجایی تجهیزات سنگین اختصاص دارد. گزارشهایی نیز درباره انتقال یک آتشبار پاتریوت از آمریکا به منطقه منتشر شده است. با این حال، محموله دقیق همه هواپیماهای رصدشده مشخص نیست.
در بخش دریایی نیز، بر اساس اطلاعات موجود، هنوز نشانهای از جایگزینی ناوهای آمریکایی که پیشتر منطقه را ترک کردهاند، مشاهده نشده است. بنابراین، با وجود افزایش فعالیت ترابری هوایی، دادههای در دسترس فعلاً از بازسازی یک آرایش گسترده نظامی آمریکا در منطقه، مشابه دوره پیش از جنگ رمضان، حکایت ندارند. البته محدودیت پوشش دادههای عمومی به این معناست که نمیتوان تمامی جابهجاییهای نظامی را از این طریق شناسایی کرد.
تشدید برخوردهای دریایی و پهپادی در تنگه هرمز
در کنار جابهجایی تجهیزات نظامی، تنگه هرمز طی روزهای گذشته شاهد مجموعهای از حوادث امنیتی و نظامی بوده است. در اواخر اکتبر، گزارشهایی از برخورد مین چسبان به یک نفتکش در نزدیکی تنگه هرمز منتشر شد. این حادثه موجب آتشسوزی در بخش موتورخانه کشتی شد، اما خدمه آسیبی ندیدند. در ۱۰ آبان نیز نیروی دریایی سپاه پاسداران اعلام کرد دو نفتکش پس از برخورد با مین در مسیر عبور غیرمجاز از تنگه هرمز دچار انفجار شدهاند.
همزمان، رسانههای ایرانی از رهگیری و سرنگونی چند پهپاد آمریکایی خبر دادهاند. سپاه پاسداران در ۱۱ آبان اعلام کرد یک پهپاد MQ-9 ریپر را در شرق تنگه هرمز منهدم کرده و دو پهپاد MQM-170 را نیز در جنوب قشم با استفاده از جنگ الکترونیک به زمین نشانده است.
حملات آمریکا به مواضع نظامی در جنوب ایران
مهمترین تحول میدانی این دوره، حملات هوایی آمریکا به جزیره قشم در ۱۱ آبان بوده است. رسانههای ایرانی از وقوع چند انفجار در قشم خبر دادند و پس از آن، رسانههای آمریکایی از جمله والاستریت ژورنال، سیانان و آسوشیتدپرس به نقل از مقامهای آمریکایی انجام حملات محدود به اهداف نظامی ایران را تأیید کردند.
مقامهای آمریکایی این عملیات را اقدامی دفاعی در واکنش به شلیک موشکهای زمینبههوا به سمت هواگردهای این کشور توصیف کردهاند. بر اساس گزارشها، مواضع پدافند هوایی، تجهیزات راداری و پرتابگرهای موشکی از اهداف این حملات بودهاند. آمریکا در شرایطی به ایران حمله کرده است که در هفتههای گذشته تلاشهایش برای ارسال پهپادهای شناسایی به داخل مرزهای ایران با مقاومت نیروی دفاعی ایران روبرو شده است.
والاستریت ژورنال همچنین گزارش داده است که آمریکا طی هفتههای اخیر چند حمله محدود دیگر علیه مواضع ایران انجام داده، اما برای جلوگیری از القای آغاز یک عملیات نظامی گسترده، آنها را بهصورت عمومی اعلام نکرده است.
در روزهای گذشته گزارشهایی نیز درباره انفجار یا حمله احتمالی در جاسک، بندرعباس، بندرلنگه و برخی مناطق دیگر منتشر شده است. با این حال، درباره جزئیات، اهداف و عامل تمامی این حوادث شواهد مستقل کافی وجود ندارد.
ادامه فعالیت نظامی همزمان با مذاکرات
مجموعه این تحولات در شرایطی رخ میدهد که مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با میانجیگری کشورهای منطقه همچنان ادامه دارد. واشنگتن حملات اخیر را محدود توصیف کرده و مقامهای آمریکایی تأکید دارند که این اقدامات لزوماً به معنای ازسرگیری عملیات رزمی گسترده نیست. در مقابل، مقامهای ایرانی درباره پیامدهای تداوم حملات هشدار دادهاند.
در همین حال، اختلاف بر سر رفع محاصره بنادر ایران، وضعیت عبور کشتیها از تنگه هرمز و شروط توافق سیاسی همچنان پابرجاست و امریکا همچنان به تلاش برای محاصره غیرقانونی در آبهای میهنی ایران ادامه میدهد.