سینا طوسی: اختلاف ایران و آمریکا بر سر «اجرای تعهدات» است و نه بازگشت به تفاهمنامه
سینا طوسی در تحلیلی درباره موضع تهران در قبال تفاهمنامه ژوئن تأکید کرد که توصیف خواسته ایران بهعنوان «بازگشت به تفاهمنامه» دقیق نیست؛ زیرا از نگاه تهران، مسئله اصلی اجرای مفاد این توافق و ترتیب اقدامهای دو طرف است.
طوسی طوسی، تحلیلگر سیاست خارجی و پژوهشگر ارشد غیرمقیم «مرکز سیاست بینالملل» در واشنگتن، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت این تفاهمنامه در مجموع شرایط نسبتاً مساعدی برای ایران داشت. به گفته او، پایان جنگ منطقهای با اشاره صریح به لبنان، دسترسی ایران به داراییهای مسدودشده، پایان محاصره دریایی آمریکا، توقف تهدیدها و بهرسمیتشناختن ترتیبات ایران برای ازسرگیری تردد در تنگه هرمز از مفاد آن بود.
بااینحال، به روایت طوسی، مقامهای ایرانی معتقدند آمریکا تعهدات خود را اجرا نکرده است. داراییهای ایران همچنان مسدود ماند، جنگ اسرائیل در لبنان ادامه یافت و تهدیدهای آمریکا نیز متوقف نشد. واشنگتن همچنین ایجاد یک مسیر کشتیرانی جداگانه در جنوب را دنبال کرد و دیگر کشورها را از استفاده از مسیر مورد حمایت ایران بازداشت.
او بازگشت ایران به کنترل نظامی نفتکشهایی را که از مسیر مورد حمایت آمریکا استفاده میکردند، نتیجه این ارزیابی تهران دانست که تحولات پس از تفاهمنامه در مسیری مغایر با منافع راهبردی ایران حرکت میکند.
به گفته طوسی، رهبران ایران به این جمعبندی رسیدند که ادامه تنشزدایی به امید اجرای تعهدات آمریکا، میتواند به انزوای اقتصادی بیشتر ایران، کاهش اهرم فشار تهران در تنگه هرمز و تقویت این تصور در واشنگتن و تلآویو منجر شود که میتوان فشارها و حملات بیشتری را با هزینهای قابلکنترل به ایران تحمیل کرد.
بر پایه این تحلیل، تهران این بار حاضر نیست ابتدا از فشار خود بکاهد و در مقابل، منتظر اجرای احتمالی وعدههای آمریکا بماند. ایران خواهان آن است که واشنگتن در گام نخست داراییهای مسدودشده را آزاد کند، به محاصره و جنگ گستردهتر منطقهای پایان دهد و ترتیبات ایران و عمان درباره تنگه هرمز را به رسمیت بشناسد. تهران میگوید پس از اجرای این موارد، از فشارهای خود خواهد کاست و از عادیسازی تردد در تنگه هرمز حمایت خواهد کرد.
طوسی در پایان نوشت پرسش اصلی این است که آیا واشنگتن چنین ترتیبی را خواهد پذیرفت یا نه. به باور او، تقلیل موضع ایران به درخواست برای «بازگشت به تفاهمنامه» اختلاف اساسی چند ماه گذشته را پنهان میکند: اینکه کدام طرف باید ابتدا اقدام کند و آیا ایران باید پیش از اجرای تعهدات آمریکا، اهرمهای فشار خود را کنار بگذارد یا پس از آن.
