تازه‌ترین تحولات نظامی منطقه؛ از تنگه هرمز تا باب‌المندب - ۲۷ شهریور

بخش مهمی از جزئیات عملیاتی هنوز بر پایه ادعاهای طرف‌های درگیر، تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی و تحلیل منابع اطلاعاتی متن‌باز است و تأیید مستقل ندارد.

حمله به نفتکش در کریدور جنوبی هرمز

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد نفتکش «ترند» را هنگام عبور از تنگه هرمز هدف قرار داده و متوقف کرده است. این کشتی با پرچم توگو حرکت می‌کند، اما منابع OSINT آن را متعلق به یک شرکت اماراتی معرفی کرده‌اند. به گفته MenchOsint، سامانه شناسایی خودکار کشتی حدود ۳۸ ساعت خاموش بوده و نفتکش پیش از ورود به منطقه در خورالزبیر عراق بارگیری کرده بود.

فرمانده نیروی دریای سپاه، سردار عظمایی در بیانیه‌ای اعلام کرد: «شب گذشته نفتکش متخلف ترند با پرچم کشور توگو، با تحریک و فریب ارتش کودک‌کش آمریکا قصد عبور غیرقانونی از تنگه هرمز را داشت که مورد اصابت قرار گرفت و پس از بروز حریق در آن متوقف شد.»

همزمان سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا تنها از وقوع یک «حادثه» در تنگه هرمز خبر داد و در هشدار اولیه جزئیات بیشتری درباره زمان، محل دقیق یا عامل حادثه ارائه نکرد. هم‌زمان گزارش‌هایی از شلیک موشک‌های ضدکشتی به‌سوی تنگه منتشر شد، اما ارتباط مستقیم این شلیک‌ها با نفتکش ترند هنوز روشن نیست. 

این حادثه، در صورت تأیید جزئیات آن، نشان می‌دهد کنترل عبور نفتکش‌ها از هرمز همچنان یکی از محورهای اصلی رویارویی ایران و آمریکا باقی مانده است. گزارش‌های ردیابی دریایی نیز از کاهش شدید تردد تجاری در این مسیر حکایت دارند.

در تحولی جداگانه، CBS به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داد نیروهای ایران در روزهای اخیر دست‌کم دو پهپاد آمریکایی از خانواده MQ-1 را سرنگون کرده‌اند؛ منابع OSINT این پهپادها را MQ-1C Gray Eagle نیروی زمینی آمریکا معرفی کرده‌اند. سپاه پیش‌تر از سرنگونی یکی از این پهپادها در غرب تنگه هرمز خبر داده بود. ادعای دیگری نیز درباره سرنگونی یک MQ-9 بر فراز جزیره قشم منتشر شده، اما هنوز مشخص نیست این گزارش به حادثه‌ای جداگانه اشاره دارد یا نه. هنوز با بیانیه‌ای علنی و تفصیلی از سوی پنتاگون همراه نشده است.

حملات هوایی و تحرکات زمینی در یمن

در غرب استان لحج، ویدئوهای منتشرشده پهپادهای شش‌ملخه تیپ‌های «العمالقه جنوبی» را در حال پرتاب گلوله‌های خمپاره بر تجمع‌ها و خودروهای انصارالله در محور الوازعیه–المضاربه نشان می‌دهد. منبع OSINTWarfare همچنین تصاویری را به حملات نیروی هوایی عربستان علیه مواضع و تجهیزات انصارالله در تعز و المخا نسبت داده است.

در نزدیکی مأرب نیز لاشه یک جنگنده اف‌ـ۱۵ عربستان در مختصات تقریبی ۱۵٫۵۴۱۹ شمالی و ۴۵٫۰۸۰۸ شرقی مکان‌یابی شده است. 

با وجود این تحرکات، به نظر میرسد که جبهه مأرب فعلاً آرام است و تنها مذاکراتی تأییدنشده درباره تحویل مسالمت‌آمیز منطقه به انصارالله جریان دارد. در صورت شکست چنین مذاکراتی، احتمال ازسرگیری درگیری وجود دارد، اما نشانه‌ای قطعی از آغاز آن دیده نشده است.

عربستان در حال ترمیم زیرساخت‌های نفتی

تصاویر ماهواره‌ای تازه نشان می‌دهد عملیات پاک‌سازی و تعمیر خط لوله شرق–غرب عربستان آغاز شده است. به ارزیابی SoarAtlas و EGYOSINT، عربستان در اطراف ایستگاه پمپاژ شماره ۱۱ در حال ساخت یک مسیر کنارگذر است تا بخشی از جریان نفت را بدون انتظار برای بازسازی کامل تأسیسات برقرار کند.

تصاویر دیگری از تأسیسات ذخیره‌سازی ابها منتشر شده که ممکن است انهدام دو جفت مخزن باقی‌مانده را نشان دهد. در نزدیکی پایگاه هوایی ملک خالد نیز تیرگی‌هایی در محوطه یک مرکز نظامی دیده می‌شود، اما کیفیت تصاویر برای تشخیص قطعی خسارت کافی نیست.

اختلال در خط لوله شرق–غرب پیش‌تر به‌طور مستقل تأیید شده بود و گزارش‌ها نشان می‌داد بخش عمده این مسیر برای چند هفته از مدار خارج خواهد ماند. این خط لوله نفت مناطق شرقی عربستان را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل می‌کند و یکی از مهم‌ترین راه‌های دور زدن تنگه هرمز است. 

در باب‌المندب نیز تصاویر ماهواره‌ای ثبت‌شده میان ۸ تا ۱۶ سپتامبر، ایجاد مجموعه‌ای از عوارض خطی تازه در ارتفاعات نزدیک ذباب و مناطق مشرف به باب‌المندب را نشان می‌دهد. برخی منابع OSINT طول مجموع این خطوط را حدود ۲۰ کیلومتر برآورد کرده و آنها را خندق‌های دفاعی، مسیرهای ارتباطی و مواضع دیده‌بانی انصارالله دانسته‌اند. این رقم ظاهراً به طول تجمیعی چندین قطعه پراکنده اشاره دارد، نه یک خندق پیوسته ۲۰ کیلومتری.

با این حال، درباره ماهیت این سازه‌ها اختلاف نظر وجود دارد. در تصاویر ماهواره‌ای با وضوح پایین، تشخیص خندق از خاکریز دشوار است. خندق در زمین کنده می‌شود و می‌تواند محل استقرار یا جابه‌جایی نیروها باشد؛ خاکریز توده‌ای از خاک است که معمولاً با بولدوزر برای متوقف‌کردن خودروها، محدودکردن مسیر حرکت مهاجمان یا حفاظت از یک موضع ایجاد می‌شود. دست‌کم بخشی از خطوط در تصاویر ماهواره‌ای دیده‌شده بیشتر به خاکریزهای بولدوزری شباهت دارد تا خندق‌های رزمی.

در نتیجه، تصاویر از انجام عملیات مهندسی و تلاش برای تحکیم مواضع انصارالله حکایت دارند، اما هنوز نمی‌توان با اطمینان از وجود یک شبکه ۲۰ کیلومتری خندق سخن گفت. این استحکامات ممکن است برای مقابله با ضدحمله نیروهای مورد حمایت عربستان و حفاظت از مسیرهای منتهی به ساحل ساخته شده باشند؛ با این حال، تصاویر به‌تنهایی زمان یا جهت عملیات بعدی را مشخص نمی‌کنند.

اف‌ـ۱۶های آمریکایی و ادعای معامله اف‌ـ۳۵ عربستان

منبع DefenceGeek گزارش داده است که ۹ فروند اف‌ـ۱۶سی متعلق به بال ۱۴۸ شکاری گارد ملی آمریکا، پس از پرواز از پایگاه لاژس در آزور، به شرق مدیترانه و محدوده عملیاتی سنتکام نزدیک شده‌اند. یک فروند به‌دلیل مشکل فنی در لاژس باقی مانده و دو جنگنده دیگر در مرحله نخست پرواز از مسیر نیویورک بازگشته‌اند. مقصد نهایی و مأموریت این هواپیماها رسماً اعلام نشده است.

هم‌زمان، وزارت خارجه آمریکا با فروش احتمالی ۴۸ فروند اف‌ـ۳۵ای، ۴۹ موتور و تجهیزات پشتیبانی به عربستان موافقت کرده است. ارزش برآوردی بسته ۲۴٫۳ میلیارد دلار است. این تصمیم هنوز به معنای امضای قرارداد یا تحویل فوری جنگنده‌ها نیست و روند بررسی در کنگره را پیش رو دارد. نشان می‌دهد واشنگتن این معامله را بخشی از تقویت امنیت شریک خود در خلیج فارس معرفی کرده است. آمریکا تا امروز قول فروش اف-۳۵ را به کشورهایی مانند ترکیه و قطر نیز داده است اما تا به امروز رژیم صهیونیستی اسراییل تنها دارنده جنگنده‌های اف-۳۵ در منطقه خاورمیانه است. 

گزارش‌هایی از درگیری در زاهدان

در داخل ایران نیز گزارش‌هایی از تیراندازی سنگین حوالی ساعت ۰۰:۳۰ بامداد در زاهدان منتشر شد. شاهدان محلی مدعی مشاهده حرکت ۹ آمبولانس در شهر شده‌اند. تا زمان تنظیم این گزارش، هویت طرف‌های درگیر، شمار تلفات و ارتباط احتمالی حادثه با گروه‌های مسلح منطقه مشخص نشده است.