چن دینگدینگ و لو چی: نشست شی و ترامپ در شنژن باید روی حباب هوش مصنوعی، اجرای کاهش تعرفه و مدیریت بحران متمرکز شود
چن دینگدینگ و لو چی در دیپلمات مینویسند نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا، با وجود تشکیل دولت تقسیمشده، اولویتهای نشست شی و ترامپ در شنژن را تغییر نمیدهد؛ آنها اجرای کاهش متقابل تعرفهها، رسیدگی به ریسکهای هوش مصنوعی و تقویت کانالهای مدیریت بحران را ضروری میدانند.
به گزارش ۲۴، چن دینگدینگ و لو چی در مطلبی به تاریخ ۷ نوامبر ۲۰۲۶ در نشریهٔ «دیپلمات» مینویسند که انتخابات میاندورهای ۲۰۲۶ آمریکا به تشکیل دولتی تقسیمشده انجامید: دموکراتها مجلس نمایندگان را قاطعانه بردند و حدود ۳۰ کرسی، همگی به نفع دموکراتها، جابهجا شد و سنا را نیز با کسب هفت کرسی در ایالتهایی مانند تگزاس، کارولینای شمالی، اوهایو و مین فتح کردند. به نوشتهٔ آنها، حدود دو هفته بعد از تاریخ مطلب، شی جینپینگ و دونالد ترامپ در حاشیهٔ نشست آپک در شنژن دیدار میکنند؛ این نخستین دیدار سران پس از نتایج انتخابات میاندورهای و آخرین دیدار سران در سال جاری است.
در واشنگتن خوانش غالب از سال گذشته این است که جنگ تجاری بیش از حد پیش رفت و اکنون در حال عقبنشینی است؛ پکن نیز گرایش دارد ازسرگیری تعامل را نشانهای بداند که چین فشار آمریکا را با موفقیت تحمل کرده است. نویسندگان میگویند در ماه مه دقیقاً در برابر همین عادت هشدار داده بودند که تعاملِ پس از تشدید تنش را امتیازگیری تلقی نکنند. نتایج انتخابات میاندورهای پیچیدگی تازهای افزوده، چون فضای سیاسی آمریکا بهشدت علیه ترامپ چرخیده است؛ اما به نوشتهٔ آنها این نتایج موضوعاتی را که باید در رأس دستورکار نشست شنژن باشد تغییر نمیدهد.
نشانههای حباب هوش مصنوعی و فشار بر جریان نقد
آنها میگویند در اکتبر استدلال کرده بودند که ترامپ و شی باید دربارهٔ نشانههای فزایندهٔ یک حباب هوش مصنوعی صحبت کنند. به نوشتهٔ نویسندگان، هفت شرکت آمریکایی در مرکز توسعهٔ زیرساخت هوش مصنوعی، از فصل پایانی ۲۰۲۵ تا فصل سوم ۲۰۲۶، جمعاً ۶۵۷ میلیارد دلار هزینهٔ سرمایهای کردهاند و هیچکدام کاهش هزینه در سال آینده را پیشبینی نکرده است. توجه بازار سهام از سود به هزینهکرد معطوف شده است: ارزش سفارشهای انباشتهٔ خدمات ابری اوراکل به ۶۳۸ میلیارد دلار رسید و ۳۶۳ درصد رشد کرد، اما سهام آن ظرف ۱۲ ماه نصف شد و جریان نقد آزادش به منفی ۲۳٫۷ میلیارد دلار رسید. جریان نقد آزادِ دوازدهماههٔ اخیر آمازون ۹۵ درصد فرو ریخت، در حالی که هزینهٔ سرمایهای را به حدود ۲۲۰ میلیارد دلار رساند؛ آلفابت نیز نخستین فصل با جریان نقد آزاد منفی را گزارش کرد. سودها ممکن است بالا باشد، اما بازارها فزاینده نگرانِ جهتِ هزینهکرد سرمایهایاند.
هزینههای توسعهٔ مراکز داده
نویسندگان به تهاجمیترین سازندهٔ این صنعت اشاره میکنند و مینویسند: در ماه مه ایلان ماسک شرکت xAI را بهعنوان شرکتی مستقل منحل کرد و آن را در SpaceXAI ادغام کرد؛ همان روز اسپیساکس اعلام کرد کل خوشهٔ کولوسوس ۱ — حدود ۲۲۰هزار پردازندهٔ گرافیکی — را به شرکت آنتروپیک، سازندهٔ کلود، اجاره میدهد. در سپتامبر، ماسک گفت کولوسوس ۲، سایت مقیاس گیگاواتی در ممفیس، تا پایان سال تعداد تراشههای انویدیای خود را بیش از دو برابر میکند. سرعت چشمگیر بود: خوشهٔ اولیه بنا به گزارشها در ۱۲۲ روز ساخته شد. اما صورتحساب نیز همانقدر جلب توجه میکند: مرکز دادهٔ جدید بنا به گزارشها با ۴۳۰ میلیون دلار مطالبات پیمانکاران همراه با حق حبس و یک دعوای حقوقی ۳۰ میلیون دلاری دربارهٔ مرگ ناشی از تقصیر روبهرو شده است. نگرانی دربارهٔ مراکز داده در کارزار انتخابات میاندورهای آمریکا موضوع تبلیغاتی بود. به نوشتهٔ آنها، آیندهٔ این صنعت از اینجا با گزارشهای فصلی سود، تأمین برق و دعاوی حقوقیِ جاری رقم میخورد، نه با اسناد راهبردی شرکتها.
چین نیز از مسئلهٔ جریان نقد معاف نیست
توسعهٔ زیرساخت هوش مصنوعی چین در عین حال با برنامهریزی صنعتی و جنگ قیمتی پیش میرود که قیمت رابط برنامهنویسیِ مدلهای پیشرو را به حدود یکدهم سطح غربی رسانده است. اما به نوشتهٔ نویسندگان، پکن نباید احتیاط فزاینده در آمریکا را پیروزیِ پیشفرض تلقی کند. دعاوی و جدال بر سر مجوز در نهایت به زیرساختی مقاوم و دارای پشتوانهٔ قانونی میانجامد و بخش هوش مصنوعی خودِ چین نیز از مسئلهٔ جریان نقد معاف نیست: ارائهدهندگان پیشروی خدمات ابری امسال به وضعیت جریان نقد منفی رسیدهاند. پرسش هر دو طرف در نهایت این نیست که مدلهای کدام قویتر است، بلکه این است که توسعهٔ زیرساخت هوش مصنوعی کدام واقعاً میتواند هزینهٔ خود را دربیاورد.
اولویت نخست: اجرای کاهش تعرفهها
برای نشست شنژن سه اولویت مطرح میکنند. نخست، دستورکار تجاری فوریتر شده است، نه کماهمیتتر: در سپتامبر ترامپ و شی توافق کردند «هیئت تجارت» (Board of Trade) را برای کاهش متقابل تعرفهها آغاز کنند؛ اکنون نوبت اجراست: کدام تعرفهها، با چه زمانبندی و با چه سازوکار راستیآزماییِ اجرا کاهش یابد. ترامپ با کنگرهٔ مخالف روبهروست که بر بسترِ نارضایتی اقتصادی انتخاب شده است؛ حرکت روی تعرفهها به او امکان میدهد پیشرفت در کاهش قیمتها را ادعا کند و برای پکن جایزه پیشبینیپذیری است. این هیئت باید گامهایی بردارد که به اندازهٔ کافی کوچک باشد که از کنگرهٔ خصمانه جان به در ببرد، اما در مجموع به اندازهٔ کافی بزرگ باشد که اهمیت داشته باشد.
اولویت دوم: سازوکارهای محافظتی هوش مصنوعی
دوم، چین و آمریکا باید سازوکارهای محافظتی هوش مصنوعی را از نظر اهمیت بازاری ببینند، نه فقط اهمیت دیپلماتیک. دور دوم گفتوگوی رسمی هوش مصنوعی قرار است تا پایان نوامبر برگزار شود و فرصتی برای پیشبرد یکی دیگر از خروجیهای نشست سپتامبر وجود دارد: یک کانال ارتباطی جدید برای حوادث. بازارها ریسک سیاسی را بهصورت لحظهای قیمتگذاری میکنند و نشست شنژن را رویدادی برای مدیریت ریسک خواهند خواند. تأیید علنی اینکه دولتها در حال رسیدگی به ریسکهای هوش مصنوعیاند میتواند فوریت فشار برای جدایی اقتصادی را در کنگرهٔ جدید کاهش دهد.
اولویت سوم: تقویت مدیریت بحران
سوم، مدیریت بحران چین و آمریکا باید در بالای دستورکار باشد. کنگرهٔ آینده در بدبینیِ دوحزبی نسبت به پکن شریک است و ممکن است در موضوعات حساس دوجانبه مانند تایوان قانونگذاری کند. در شنژن، ترامپ و شی میتوانند پیشاپیش خطوط ارتباطی نظامی و کانالهای حوادث را تقویت کنند تا از تبدیل تصادف به درگیری جلوگیری شود. به نوشتهٔ نویسندگان، پکن میتواند شکیبایی داشته باشد، اما غافلگیری را نه؛ واشنگتن نیز در آستانهٔ دورهٔ دولت تقسیمشده باید همین تضمین را در برابر فاجعه بخواهد.
دستاوردهای کوچک برای جلوگیری از مسیر برخورد
نویسندگان مینویسند جنگ تجاری ۲۰۲۵ برد یا باخت نبود؛ هزینههای آن در محیط عملیاتی هر دو اقتصاد جا افتاده است. پرسش کنگرهٔ آینده نباید این باشد که چه کسی «برنده» شد، بلکه این است که چه چیز تغییر کرد و آیا این تغییرات بازگشتپذیرند. انتظار میرود استماعهای کنگره از ژانویه آغاز شود و ترامپ بیش از همیشه به دستاورد نیاز دارد؛ کارزار ریاستجمهوری ۲۰۲۸ از جهاتی از هماکنون آغاز شده است. ترامپ و شی نمیتوانند هیچیک از این پویاییها را کاملاً کنترل کنند، اما میتوانند جلوگیری کنند که این عوامل روابط چین و آمریکا را به مسیر برخورد بکشاند: با دستاوردهای کوچک و بازگشتپذیر که هر دو طرف در داخل چیزی برای نشان دادن داشته باشند، و با سازوکارهای محافظتی که به اندازهٔ کافی محکم باشند که کنترل مخالفان بر قوهٔ مقننهٔ آمریکا را تاب بیاورند. نشست سپتامبر یک فهرست کار تولید کرد؛ نشست شنژن خواهد آزمود که آیا سیاست آمریکا آن نتایج را از مسیر خارج میکند یا نه.