پنگ‌پای: ترامپ دوباره کارت محاصرهٔ اقتصادی ایران را رو کرده، اما آیا حرف آخر را آمریکا می‌زند؟
به گزارش ۲۴، به نقل از پنگ‌پای، لی یی‌بین در تحلیل ۱۵ نوامبر می‌نویسد دولت ترامپ پس از محاصرهٔ دریایی و قطع شبکهٔ حمل‌ونقل هوایی، اکنون به گذرگاه‌های زمینی به‌عنوان «آخرین شریان اقتصادی» ایران روی آورده است؛ اما به روایت این رسانه میزان همراهی همسایگان همچنان محل تردید است.
به گزارش ۲۴، به نقل از پنگ‌پای، لی یی‌بین، خبرنگار این رسانه، در مطلب ۱۵ نوامبر ستون «جهان‌بینی پنگ‌پای» می‌نویسد ترامپ در آستانهٔ انتخابات میان‌دوره‌ای همین ماه بارها گفته بود که می‌خواهد هرچه زودتر به درگیری هشت‌ماههٔ آمریکا و ایران پایان دهد، اما در هفتهٔ گذشته دولت او «ظاهراً» به حفظ وضع موجود متمایل شده است. به نوشتهٔ او، روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، در ۱۳ نوامبر گفت واشینگتن نیازی به اقدام نظامی بیشتر علیه ایران ندارد، چون آمریکا «درد اقتصادی بسیار بزرگی به یک جمهوری اسلامی ضعیف وارد کرده است». این سخنان، به روایت لی یی‌بین، با اظهار ترامپ در ۹ نوامبر همخوان است که جنگ «از نظر نظامی عملاً به پایان رسیده است». در همین حال آمریکا محاصرهٔ اقتصادی را تشدید می‌کند و پس از محاصرهٔ دریایی و قطع شبکهٔ حمل‌ونقل هوایی، هدف را به «آخرین شریان اقتصادی» ایران، یعنی مسیرهای زمینی، متوجه کرده است.
«دروازهٔ آهنین» و مقاومت همسایگان
پنگ‌پای می‌نویسد خبرگزاری شین‌هوا در ۱۳ نوامبر به نقل از نیویورک‌تایمز گزارش کرده که آمریکا اخیراً کوشیده همسایگان ایران را به بستن گذرگاه‌های زمینی متقاعد کند، اما بارها به مانع خورده و نارضایتی برانگیخته است؛ ترکیه، عراق و پاکستان نسبت به این خواسته هشیار و ناراضی‌اند و آن را «احتمالاً» به زیان منافع خود می‌دانند. به نوشتهٔ این رسانه، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا در ۷ نوامبر از تشکیل نیروی عملیاتی «دروازهٔ آهنین» خبر داد تا از انتقال تسلیحات پیشرفته و دیگر محموله از مسیرهای زمینی جلوگیری کند. این نیرو، طبق بیانیهٔ همان ستاد، از حدود ۲۰ نیروی غیرنظامی و نظامی تشکیل شده و قرار است مانع عبور سامانه‌های تسلیحاتی پیشرفته، فناوری دومنظوره، مواد مشمول تحریم و منابع درآمد غیرقانونی از مرزهای زمینی ایران و دریای خزر شود؛ هرچند هنوز روشن نیست دقیقاً چگونه کار خواهد کرد. سخنگوی سپاه در ۸ نوامبر این طرح را بازی با کلمات خواند. آندریاس کریگ، دانشیار مطالعات دفاعی کالج کینگ لندن، می‌گوید این نیرو عمدتاً به‌صورت «گروه ادغام اطلاعاتی» عمل خواهد کرد: «۲۰ نفر نمی‌توانند چند هزار کیلومتر مرز را کنترل کنند» و هدف لزوماً توقف تک‌تک محموله‌ها نیست، بلکه گران‌تر، کندتر و پرریسک‌تر کردن خرید نظامی ایران است. به گفتهٔ او بزرگ‌ترین مانع سیاسی است، نه فنی؛ بدون همکاری این کشورها واشینگتن می‌تواند برخی شبکه‌ها را مختل کند، اما نمی‌تواند مرز ایران را به‌طور مؤثر ببندد.
به‌روایت نیویورک‌تایمز: بهترین گزینه در میان گزینه‌های بد
لی یی‌بین به تحلیل نیویورک‌تایمز استناد می‌کند که برای دولت ترامپ، تشدید محاصرهٔ ایران «ممکن است بهترین گزینه در میان گزینه‌های متعدد بد باشد». در همین گزارش آمده که در هفته‌های اخیر ایران با کمبود برق و سوخت روبه‌رو بوده و نرخ تورم از ۸۰ درصد فراتر رفته است. به نوشتهٔ پنگ‌پای، تحلیلگران اشاره کرده‌اند که محاصرهٔ دریایی پیشین ضربه‌ای بزرگ به اقتصاد ایران زده و حدود ۹۰ درصد تجارت ایران به مسیرهای دریایی وابسته است. این رسانه همچنین می‌نویسد وزیر نفت ایران در اوت امسال اذعان کرد که صادرات نفت به‌خاطر محاصرهٔ دریایی تقریباً به صفر رسیده و برآورد ستاد فرماندهی مرکزی این است که ارزش نفت جلوگیری‌شده از صادرات از ۲۵ میلیارد دلار گذشته است؛ با این حال ایران به‌سرعت کوشیده زیان را از راه تجارت زمینی جبران کند.
عراق، پاکستان، ترکیه و ارزیابی گرانمایه
فؤاد حسین، وزیر خارجهٔ عراق، در ۸ نوامبر گفت خزانه‌داری آمریکا اخیراً به‌طور فشرده از رهبری عراق خواسته همهٔ گذرگاه‌های مرزی با ایران جز دو مورد را ببندد؛ بغداد تاکنون این خواسته را رد کرده و گفته مذاکره با آمریکا را ادامه می‌دهد. پنگ‌پای می‌نویسد فشار بر پاکستان نیز چندان نتیجه نداده و این کشور در هفته‌های اخیر برخی گذرگاه‌ها را باز و بسته کرده است. کریگ اشاره می‌کند که پاکستان «در آیندهٔ نزدیک بعید است» آشکارا در فشار اقتصادی آمریکا مشارکت کند، چون میان آمریکا و ایران میانجیگری می‌کند. به روایت مقام‌های آگاه آمریکایی، ترکیه از تغییر سیاست مرزی خود خودداری کرده است. «مرکز پیشرفت سیاست‌ها» (Progress Center for Policies) در لندن تحلیل کرده که ترکیه تهدید تحریم‌های ثانویه را دیده، اما منافع اقتصادی آن را به رعایت تحریم‌ها وادار نمی‌کند. الی گرانمایه، کارشناس ایران در شورای روابط خارجی اروپا، می‌گوید با توجه به اینکه نتیجهٔ انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا «نوعی محکومیت شدید جنگ با ایران تلقی شده»، کشورهای منطقه «ممکن است» از خواسته‌های واشینگتن چشم‌پوشی کنند. به گفتهٔ او آمریکا در حال حاضر متحدی «دشوارپیش‌بینی و حتی در مواردی غیرقابل اتکا» است و ایران همسایهٔ این کشورهاست؛ «می‌دانند هرگز از ایران خلاص نمی‌شوند».
خزر، روسیه و ارزیابی زویری
پنگ‌پای روسیه را «بزرگ‌ترین رخنه» در محاصرهٔ ایران می‌خواند. همان مرکز لندنی می‌گوید با توجه به پیوندهای خزر با روسیه و آسیای مرکزی و دشواری نظارت مستقیم آمریکا بر تردد دریایی این پهنه، خزر به یک شکاف راهبردی بالقوه در محاصرهٔ آمریکا بدل شده است. محجوب زویری، استاد تاریخ معاصر و علوم سیاسی دانشگاه قطر، اشاره می‌کند که به‌دلیل نبود حضور نظامی آمریکا در منطقهٔ خزر، اثر عملی «دروازهٔ آهنین» در آنجا «بسیار محدود خواهد بود». به گفتهٔ او مگر آنکه آذربایجان، ارمنستان یا برخی همسایگان دیگر با آمریکا همکاری کنند، واشینگتن راه ورود به خزر را ندارد؛ «اما آن‌ها نمی‌خواهند همکاری کنند، چون نمی‌خواهند روسیه را برنجانند».
