تحلیلگر چینی دربارهٔ دیدار سهجانبهٔ شنجن: از نخستین دیدار نباید حل اختلافها را انتظار داشت؛ «سیگنال، اعتماد، چارچوب» مهم است
به گزارش ۲۴ به نقل از گوانچا، کوی هونگجیان میگوید دیدار سران چین، روسیه و آمریکا در شنجن را نباید با معیار حل مسائل مشخص سنجید؛ موفقیت آن در فرستادن پیام ثبات، نشان دادن ارادهٔ گفتوگو و ساختن چارچوب است و انتظار اصلی چین را در سه کلیدواژه خلاصه میکند: «سیگنال، اعتماد، چارچوب».
به گزارش ۲۴ به نقل از گوانچا، کوی هونگجیان، استاد مؤسسهٔ عالی پژوهشهای منطقهای و حکمرانی جهانی دانشگاه مطالعات خارجی پکن، در گفتوگو با ژانگ هونگری در این وبسایت دربارهٔ دیدار سران چین، روسیه و آمریکا در شنجن در ۱۹ نوامبر حرف زده است. گوانچا این دیدار را نخستین دیدار رودرروی سران این سه کشور در تاریخ میخواند. کوی میگوید در بیش از یک سال گذشته هر سه رابطهٔ دوجانبه نشانههایی از ثبات و تنشزدایی نشان دادهاند و همین «شرط لازم» این دیدار را فراهم کرده است. به گفتهٔ او، باثباتترین ضلع رابطهٔ چین و روسیه است. رابطهٔ چین و آمریکا از دورهٔ نخست ریاستجمهوری ترامپ پرتلاطم بوده و رابطهٔ آمریکا و روسیه در دوران بایدن بر سر اوکراین و اختلافهای دیگر بهسوی تقابل رفته بود.
ضرورت گفتوگوی سهجانبه؛ «ثبات» و «هماهنگی»
کوی استدلال میکند که اگر قدرتهای بزرگ روابطشان را فقط در سطح دوجانبه پیش ببرند، این کار عملاً ممکن است بدگمانی را بیشتر کند. اگر تعامل چین و روسیه بیشتر شود، آمریکا ممکن است نگران شود و اگر رابطهٔ چین و آمریکا باثبات شود، روسیه هم ممکن است نگران شود. از این رو گفتوگوی مستقیم سه رهبر را برای افزایش اعتماد و کارایی ارتباط «بسیار ضروری» میداند. او این دیدار را با دو واژهٔ «ثبات» و «هماهنگی» توصیف میکند و تأکید میکند منظور از هماهنگی این نیست که سه کشور «پشت درهای بسته» دربارهٔ امور جهان تصمیم بگیرند، بلکه فرستادن پیام ثبات به جامعهٔ جهانی است.
موفقیت دیدار نخست: سیگنال، اعتماد، چارچوب
به گفتهٔ این استاد چینی، دیدار نخست نباید با معیار حل مسائل مشخص سنجیده شود. به نظر او برگزاری خودِ دیدار «برداشت زودهنگام» است و موفقیت آن را باید در سه چیز دید: فرستادن پیام ثبات در روابط قدرتهای بزرگ، نشان دادن ارادهٔ سیاسی سه طرف برای گفتوگوی مشترک، و ساختن چارچوبی برای بحثهای دشوار آینده. او انتظار اصلی چین را در سه کلیدواژه خلاصه میکند: «سیگنال، اعتماد، چارچوب». میگوید مهمترین چیز این است که طرفها پس از این نشست هنوز مایل به برگزاری نشست بعدی باشند. کوی میگوید برخی ارزیابیهای بدبینانه تنشزدایی کنونی را مرحلهای یا حتی «آتشبس موقت» میدانند و تلاش چین برای تداوم این روند، پاسخی مثبت به این «بدبینی» است.
اوکراین و سه حوزه برای اجماعی اصولی
او دربارهٔ اوکراین میگوید آمریکا مسیر مذاکرهٔ تحت هدایت خودش را دارد. اگر چین وارد شود، آمریکا با وضعیت پیچیدهتری روبهرو میشود و ممکن است نقش هدایتکنندهاش در مذاکرات تحت تأثیر قرار گیرد. چین هم طرف مستقیم این مسئله نیست و اکنون لزومی ندارد در این نشست درگیر آن شود. به ارزیابی او، سه طرف «ممکن است» در سه حوزه به اجماعی اصولی برسند. نخست همکاری اقتصادی، در چارچوب اپک با موضوع پیشبرد «ساختن جامعهٔ آسیا ـ اقیانوس آرام». دوم وضعیت بینالمللی و فروکاستن از درگیریها. سوم حکمرانی جهانی. او یادآوری میکند که آمریکا میزبان بعدی نشست گروه ۲۰ است و اگر روابط قدرتهای بزرگ باثبات بماند، بیان مشترک مثبتتر دربارهٔ حکمرانی جهانی برای میزبانی آمریکا هم سودمند است.
کنترل تسلیحات هستهای؛ دو مانع و دو موضوع متفاوت
کوی میگوید ترامپ با توجه به وضعیت سیاسی داخلی آمریکا «قطعاً نمیخواهد سفرش به چین بینتیجه باشد» و میخواهد مسائل مشخصی مطرح کند تا دستاورد دیپلماتیک نشان دهد. اما به نظر او طرح کنترل تسلیحات هستهای در این نشست دو مانع دارد: شرایط و زمان آن «فراهم و پخته نیست» و نشست سهجانبه جای مناسبی برای آن نیست. او موضع چین را این میداند که کنترل تسلیحات هستهای پیش از هر چیز مسئلهای است که آمریکا و روسیه باید حل کنند. چین هم از نظر کمیت و کیفیت زرادخانه در سطح آن دو نیست. با این حال میگوید اگر آمریکا و روسیه بخواهند، سه کشور میتوانند دربارهٔ درگیریهای ژئوپلیتیک و خطر اشاعهٔ هستهای دیدگاه مشترک بیان کنند. به گفتهٔ او این با مذاکرهٔ مستقیم سهجانبه بر سر خلع سلاح هستهای «دو چیز متفاوت» است.