بروکینگز دربارهٔ اپک شنژن: «رعد بسیار، بی‌باران» در دیدار ترامپ و شی؛ پکن از نشست سه‌جانبهٔ احتمالی با پوتین «صحنه» می‌خواهد، نه کنترل تسلیحات
به گزارش ۲۴، به نقل از مؤسسه بروکینگز، در مجموعه‌ای از یادداشت‌ها دربارهٔ نشست رهبران اپک در ۱۸ و ۱۹ نوامبر در شنژن آمده است که دیدار حاشیه‌ای ترامپ و شی احتمالاً دوباره «رعد بسیار، بی‌باران» خواهد بود و پکن از نشست سه‌جانبهٔ احتمالی با پوتین بیش از کنترل تسلیحات، «صحنه» می‌خواهد.
به گزارش ۲۴، به نقل از مؤسسه بروکینگز، این مؤسسه در مجموعه‌ای از یادداشت‌ها که در ۱۲ نوامبر منتشر شده به سی‌وسومین نشست رهبران اپک در ۱۸ و ۱۹ نوامبر در شنژن پرداخته است. به نوشتهٔ این یادداشت‌ها، دیدار دیگری میان دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ در حاشیهٔ اجلاس محتمل است؛ سومین دیدار حضوری آن‌ها در سال جاری. پرسش اصلی این است که دو طرف از این دیدار چه می‌خواهند و آیا در حوزهٔ هوش مصنوعی، تجارت و مسائل امنیتی پیشرفتی معنادار حاصل می‌شود یا نه.
«رعد بسیار، بی‌باران» و دیپلماسی نمایشی
در یکی از یادداشت‌ها آمده است ضرب‌المثل چینی «رعد بسیار، بی‌باران» توصیف مناسبی از دو نشست قبلی ترامپ و شی بوده و تا این‌جا به نظر می‌رسد بر نشست بعدی هم صدق کند. به نوشتهٔ آن، زمانی دیپلمات‌های آمریکا «ظاهر را با محتوا معامله می‌کردند»، اما اکنون به نظر می‌رسد هر دو طرف راضی‌اند ظاهر را بر محتوا مقدم بدارند و نتیجه «دیپلماسی نمایشی» است. از نظر تئوریک موضوعات زیادی از ریسک‌های هوش مصنوعی تا کانون‌های بحران جهانی برای بحث هست، اما به احتمال بیشتر دو رهبر بار دیگر این لحظه را از دست خواهند داد. به نوشتهٔ همین یادداشت، پکن از آتش‌بس تاکتیکی با واشنگتن برای تحکیم موقعیت در داخل و افزایش فشار بر متحدان آمریکا در منطقه بهره می‌برد؛ از جمله روز پس از نشست قبلی، فرماندهی تئاتر جنوبی چین از رزمایش پیرامون صخرهٔ اسکاربرا در دریای جنوبی چین خبر داد، منطقه‌ای مورد اختلاف چین و فیلیپین، متحد پیمانی آمریکا. به گفتهٔ نویسنده، واکنش نمایانی از واشنگتن دیده نشد، هرچند سفیر آمریکا در فیلیپین اعتراض کرد. همین یادداشت می‌گوید شی احتمالاً از هم‌اکنون به پیامد انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا برای سیاست چین در دولت بعدی می‌اندیشد و هدفش در این فاصله آن است که برای دلجویی از ترامپ تا حد امکان کمتر کار کند. قرار است دو رهبر یک‌بار دیگر در دسامبر در حاشیهٔ گروه ۲۰ در دورال فلوریدا دیدار کنند و پس از آن دیداری برنامه‌ریزی نشده است.
آتش‌بس تجاری، هوش مصنوعی و کار در سطح کارشناسی
در یادداشتی دیگر آمده است هیچ‌یک از دو طرف برای این دیدار دستاوردهای بلندپروازانه‌ای تدارک ندیده و موضوع اصلی این است که آیا آتش‌بس تجاری را از مهلت کنونی در ژانویه تمدید می‌کنند یا نه؛ چون دیدار دیگری در گروه ۲۰ در راه است، ممکن است احساس فشار برای نهایی کردن تمدید در اپک نکنند. انتظار می‌رود پیشرفت در نهادینه‌کردن هماهنگی دربارهٔ هوش مصنوعی، از جمله آغاز گفت‌وگوی دوجانبه و کانال گزارش حادثه، را تأیید کنند؛ تلاشی که به نوشتهٔ این یادداشت بیشتر معطوف به تعیین دستورکار و رویه است تا دستاورد بزرگ. دو رهبر ممکن است از پیشرفت در ارتباطات بحرانی نظامی، از جمله در حوزهٔ هسته‌ای، نیز خبر دهند. به نوشتهٔ یادداشتی دیگر، نشست اپک مناسبتی چندجانبه است و دیدار حاشیه‌ای ترامپ و شی به‌طور محسوس کوتاه‌تر خواهد بود؛ پیش از نشست واشنگتن اعلام شده بود آتش‌بس تجاری دو ماه تا ژانویهٔ ۲۰۲۷ تمدید می‌شود و همین فشار برای دستاورد بزرگ در شنژن را کم می‌کند. به این روایت، دستاوردهای ملموس بیشتر در سطح کارشناسی محتمل است تا در خود نشست رهبران. در یکی از یادداشت‌ها همچنین آمده است سال گذشته ترامپ هرگز به محل برگزاری نشست رهبران اپک پا نگذاشت و بعید نیست امسال نیز از خود نشست صرف‌نظر کند و بر دیدارهای حاشیه‌ای متمرکز بماند.
نشست سه‌جانبه؛ پکن «صحنه» می‌خواهد، نه کنترل تسلیحات
به نوشتهٔ یکی از یادداشت‌ها، در زمان نگارش، نشست ترامپ، شی و ولادیمیر پوتین هنوز فقط پیشنهاد روسیه بود که آمریکا تأیید کرده اما چین نه. در یادداشتی دیگر آمده است روسیه محرک اصلی چنین نشستی بوده و از تابستان گذشته امکان آن را مطرح کرده است؛ چینی‌ها لزوماً فعالانه آن را پیش نمی‌برند، اما اگر آمریکا و روسیه آشکارا خواهان آن باشند، دلایل کمی هست که چین استقبال نکند. به روایت همان یادداشت، اشتیاق چینی‌ها با وجود کشمکش بر سر دستاورد و محتوا آشکار است و برخی مقام‌های چینی گفته‌اند در چین کسانی این نشست را «مهم‌ترین دیدار در تاریخ روابط بین‌الملل از پایان جنگ جهانی دوم» می‌دانند. اگر برگزار شود، پکن خود را همتای آمریکا و روسیه نشان می‌دهد و در لحظه‌ای تاریخی برای پایان جنگ اوکراین نقشی محوری در روابط آمریکا و روسیه ایفا می‌کند؛ فرصتی که به نوشتهٔ این یادداشت پکن نمی‌خواهد از دست بدهد. در عین حال، پکن احتمالاً از اشاره‌های ترامپ و مارکو روبیو به گفت‌وگوی سه‌جانبه دربارهٔ کنترل تسلیحات و سلاح هسته‌ای نگران است. چین به‌طور مستمر چنین گفت‌وگویی را رد کرده و به زرادخانهٔ هسته‌ای به‌مراتب کوچک‌تر خود استناد می‌کند. به نوشتهٔ این یادداشت، چینی‌ها ظاهراً پایان قریب‌الوقوع جنگ اوکراین را نمی‌بینند و پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، ترامپ انگیزهٔ استفاده از صلح اوکراین برای تقویت محبوبیت جمهوری‌خواهان را از دست داده است؛ بنابراین بعید است نشست سه‌جانبه به جنگ اوکراین پایان دهد.
سود و زیان سه طرف و سنگینی نمادها
در یکی از یادداشت‌ها آمده است محاسبهٔ سود و زیان برای هر سه رهبر متفاوت است. برای روسیه، نشستن با رهبران دو قدرت بزرگ جهان او را به‌جای منزوی، بازیگری تراز اول نشان می‌دهد، بدون امتیاز چشمگیر در اوکراین یا جاهای دیگر. برای چین، تصویر دوگانه است: شی از نقش میزبان و دستورکارساز بهره می‌برد، اما بار تعیین دستورکار، تبادل ثمربخش و پیگیری نتایج نیز بر دوش پکن می‌افتد؛ شی معمولاً از پذیرش مسئولیت رویدادهای پرنمایش با نتیجهٔ نامعلوم پرهیز می‌کند. برای ترامپ، به نوشتهٔ این یادداشت، ریسک منفی بیش از ظرفیت مثبت است؛ نزدیک‌ترین رابطه در این مثلث میان شی و پوتین است که از ۲۰۱۳ بیش از ۴۰ بار دیدار کرده‌اند، و تصویر نشست ممکن است در متحدان آمریکا، به‌ویژه در اوکراین و تایوان، نگرانی ایجاد کند. در همین یادداشت آمده است در نهایت ممکن است نمادها ماندگارتر از محتوای نشست باشند. بعید است در اوکراین یا در آغاز گفت‌وگوی سه‌جانبهٔ کنترل تسلیحات، که به‌گفتهٔ این یادداشت تمرکز ادعایی ترامپ است، پیشرفتی حاصل شود. پکن تا نزدیک‌تر شدن به برابری توان هسته‌ای با آمریکا و روسیه حاضر به ورود به مذاکرهٔ کنترل تسلیحات نبوده، چون نگران است در موقعیتی دائماً فروتر قفل شود. در بهترین حالت، سه رهبر ممکن است بر اصولی مشترک مانند باز بودن خطوط دریایی، اینکه جنگ هسته‌ای هرگز بردنی نیست و نباید رخ دهد، و علاقه به پایان جنگ اوکراین بدون روشن کردن شرایط آن توافق کنند.
