اینترپرتر: مسکو و پکن در پرونده جزایر کوریل علیه توکیو صف‌آرایی می‌کنند
به گزارش ۲۴ به نقل از اینترپرتر، گابریلا برنال می‌نویسد در حالی که توجه جهانی همچنان بر جنگ روسیه در اوکراین متمرکز است، روابط مسکو با ژاپن رو به وخامت گذاشته و مسکو و پکن در پرونده جزایر کوریل در برابر توکیو به هم نزدیک‌تر شده‌اند.
به گزارش ۲۴ به نقل از اینترپرتر، گابریلا برنال می‌نویسد در حالی که توجه جهانی همچنان بر جنگ روسیه در اوکراین متمرکز است، روابط مسکو با ژاپن رو به وخامت گذاشته است؛ وخامتی که به گفتهٔ او پیامدهای سنگینی برای امنیت شمال‌شرق آسیا دارد. او می‌افزاید کرملین در یک سال گذشته ادعای حاکمیت بر جزایر مورد اختلاف کوریل را تقویت کرده، هماهنگی نظامی با چین را عمیق‌تر ساخته و پکن نیز به‌سوی موضع مسکو در این اختلاف متمایل شده است.
نبود پیمان صلح و روابط «کاهش‌یافته تا صفر»
برنال یادآور می‌شود روسیه و ژاپن پس از جنگ جهانی دوم پیمان صلح رسمی امضا نکردند، عمدتاً به‌خاطر اختلاف حل‌نشده بر سر جزایر کوریل جنوبی که در ژاپن «سرزمین‌های شمالی» خوانده می‌شوند. به نوشتهٔ او، مسکو در مارس ۲۰۲۲ مذاکرات پیمان را با استناد به تحریم‌ها و دیگر اقدامات توکیو در واکنش به حمله به اوکراین معلق کرد. در فوریهٔ ۲۰۲۶ کرملین فراتر رفت و اعلام کرد روابط به‌خاطر «موضع غیردوستانه» ژاپن «تا صفر کاهش یافته است». توکیو از ۲۰۲۲ بیش از ۲۰ بار بر روسیه تحریم وضع کرده و تازه‌ترین مورد در ۲ اکتبر بوده که ارائهٔ خدمات به ۳۵ شناور «ناوگان سایه» حامل نفت روسیه را ممنوع کرد.
سفر پوتین و رزمایش مشترک چین و روسیه
به گفتهٔ برنال، روسیه با نماد و اقدام پاسخ داده است. سفر ولادیمیر پوتین در اوت برای نخستین بار به کوریل جنوبی، از نگاه مسکو این پیام را داشت که مسئلهٔ ارضی فیصله یافته است. وزارت خارجهٔ روسیه نیز در ۲۷ اکتبر از ژاپن خواست اگر خواهان احیای گفت‌وگو است، سیاست‌های غیردوستانهٔ خود را بازنگری کند. آنچه این سخت‌گیری را به نوشتهٔ او پیامدسازتر می‌کند، هماهنگی آن با چین است: در ژوئیه، شناورهای دریایی چین و روسیه در آب‌های پیرامون ژاپن ناوبری مشترک انجام دادند و رزمایش زنده را در منطقهٔ انحصاری اقتصادی ژاپن برگزار کردند.
سفر هیئت چینی به ایتوروپ؛ «بازتنظیم آگاهانه»
برنال می‌نویسد موضع دیپلماتیک چین دربارهٔ این جزایر نیز در حال تغییر است. در ۱۳ اکتبر هیئتی چینی از ایتوروپ، که در ژاپن اتوروپو نامیده می‌شود، دیدن کرد تا طرح‌های مشترک، از جمله در شیلات، را بررسی کند. وزارت خارجهٔ چین این سفر را فعالیت تجاری شرکت‌های خصوصی خواند و دولت را از آن فاصله داد، اما وقتی دربارهٔ سفر پرسیده شد گفت «دستاوردهای پیروزی در جنگ جهانی ضدفاشیستی باید همواره محترم شمرده و پاس داشته شود». به تحلیل برنال، این عبارت با زبانی که مسکو برای توجیه کنترل خود بر جزایر به کار می‌برد همخوان است و گسستی چشمگیر از دههٔ ۱۹۶۰ است، زمانی که مائو تسه‌تونگ از بازگرداندن جزایر به ژاپن حمایت کرد. او می‌گوید اقدامات پکن از یک «بازتنظیم آگاهانه» حکایت دارد که احتمالاً ناشی از آنچه چین نظامی‌گری ژاپن می‌بیند و نیز اظهارات سانائه تاکایچی، نخست‌وزیر ژاپن، دربارهٔ تایوان است. از منظر چین، به نوشتهٔ او، کنترل روسیه بر جزایر بر کنترل ژاپن ترجیح دارد، زیرا جزایر بازگردانده‌شده به ژاپن ممکن است روزی میزبان نیروهای نظامی یا تجهیزات آمریکا شوند.
بودجهٔ دفاعی، زیردریایی هسته‌ای و اهرم انرژی
برنال می‌نویسد ژاپن در فضای ژئوپلیتیک پرنوسان در پی تقویت توان نظامی خود بوده است. در دورهٔ تاکایچی، بودجهٔ دفاعی برای نخستین بار در تاریخ این کشور از ۵۸ میلیارد دلار فراتر رفته و او در اکتبر در پارلمان گفت ژاپن «بررسی‌های عینی و واقع‌بینانه را تعمیق خواهد داد» دربارهٔ دفاع از گذرگاه‌های دریایی، از جمله ورود زیردریایی‌های با پیشران هسته‌ای. به تأکید برنال، چنین گامی با توجه به الزامات فنی و کمبود جدی نیروی انسانی در نیروهای دفاع شخصی همچنان دورنمایی دشوار است. او می‌افزاید فضای مانور توکیو از نظر انرژی نیز محدود است: ژاپن در پروژهٔ نفت و گاز ساخالین-۲ در خاور دور روسیه سهم دارد و حدود ۱۰ درصد از گاز طبیعی مایعی که در ۲۰۲۵ وارد کرد از روسیه بوده است. به نوشتهٔ او، مسکو از این اهرم آگاه است و پوتین ماه گذشته گفت روسیه «به همکاری با ژاپن علاقه‌مند است» و از شرکت‌های ژاپنی که به کار با آن ادامه می‌دهند حمایت خواهد کرد.
رویکرد آمریکا و خطر چرخهٔ تسلیحاتی
برنال می‌گوید رویکرد واشنگتن موضوع را پیچیده‌تر می‌کند. به تحلیل او، با بهبود روابط آمریکا و چین و تلاش دونالد ترامپ برای روابط بهتر با پوتین، رویکرد سازش‌جویانه‌تر آمریکا در قبال پکن، مسکو و پیونگ‌یانگ می‌تواند جا برای تحریک‌های بیشتر علیه ژاپن باز بگذارد؛ ژاپنی که روابطش با هر سه همسایه رو به وخامت است. او می‌نویسد ترکیب روابط منجمد روسیه و ژاپن، هماهنگی روبه‌رشد چین و روسیه پیرامون ژاپن، و متحدی در واشنگتن با اولویت‌هایی دیگر، توکیو را در موقعیتی دشوار قرار می‌دهد. تنوع‌بخشی به تأمین انرژی، از جمله با همکاری نزدیک‌تر با اروپا، اهرم مسکو را کاهش می‌دهد اما اختلاف جزایر را حل نمی‌کند. به گفتهٔ او، این وضعیت خطر دامن زدن به یک مارپیچ تسلیحاتی منطقه‌ای را در پی دارد. اگرچه افکار عمومی و قانون اساسی صلح‌طلب هنوز ژاپن را مقید می‌کند، احتمالاً مأموریت انتخاباتی تاکایچی، محیط تهدیدی وخیم‌تر و تردید فزاینده دربارهٔ اتکاپذیری شریک، توکیو را بیشتر به‌سوی گزینه‌های نظامی می‌راند. برنال می‌افزاید پکن و مسکو نیز انگیزهٔ بیشتری برای تعمیق همکاری نظامی در برابر آنچه نظامی‌گری ژاپن می‌خوانند خواهند یافت و اثر آن می‌تواند به سئول هم برسد؛ سئولی که با تهدید پایدار کرهٔ شمالی و نااطمینانی مشابه دربارهٔ اتحاد با آمریکا روبه‌رو است و ممکن است ژاپن را در مسیری نظامی‌تر دنبال کند. به نوشتهٔ او، همکاری دفاعی بیشتر میان سئول و توکیو می‌تواند امنیت نسبتاً شکنندهٔ هر دو را تقویت کند، اما اختلاف‌های تاریخی محدودیت‌هایی بر میزان این همکاری می‌گذارد و در کوتاه‌مدت روند نظامی‌شدن، با وجود پیامدهای بالقوهٔ سنگین، احتمالاً شتاب می‌گیرد.
