پژوهشگر دانشگاه ملی استرالیا در چائنا-یو‌اس فوکوس: پکن در اپک شنژن با آمریکا به «شیوهٔ اپک» برخورد کند
به گزارش ۲۴ به نقل از چائنا-یو‌اس فوکوس، شوئه هوآفی، پژوهشگر دفتر پژوهش‌های اقتصادی شرق آسیا در دانشکدهٔ سیاست عمومی کرافورد دانشگاه ملی استرالیا، می‌نویسد چین به‌عنوان میزبان نشست غیررسمی رهبران اپک در ۱۸ و ۱۹ نوامبر در شنژن می‌تواند با آمریکا به «شیوهٔ اپک» برخورد کند، نه به شیوهٔ «مذاکره و معاملهٔ موردبه‌مورد».
به گزارش ۲۴ به نقل از چائنا-یو‌اس فوکوس، شوئه هوآفی، پژوهشگر دفتر پژوهش‌های اقتصادی شرق آسیا در دانشکدهٔ سیاست عمومی کرافورد دانشگاه ملی استرالیا، می‌نویسد در جریان نشست غیررسمی رهبران اپک در ۱۸ و ۱۹ نوامبر در شنژن، دونالد ترامپ با شی جین‌پینگ سومین دیدار امسال را برگزار خواهد کرد. به نظر او، چین به‌عنوان میزبان می‌تواند با آمریکا به «شیوهٔ اپک» برخورد کند، نه به شیوهٔ آمریکایی «مذاکرهٔ موردبه‌مورد و معاملهٔ موردبه‌مورد»: آمریکا را رقیب نانگارد، مسائل دوجانبه را در چارچوبی چندجانبه و بدون زیان به منافع دیگر اعضا مطرح کند، تا حد امکان با گفت‌وگوی رودررو تفاهم را افزایش دهد و با اقدامات یک‌جانبه برای گشایش به نگرانی‌های طرف‌ها پاسخ دهد. او می‌گوید این رویکرد، که برای نمایش رهبری به مقایسه با آمریکا تکیه نمی‌کند، بیشتر به جلب حمایت دیگر اعضا از چین و نظام چندجانبهٔ تجاری کمک می‌کند.
منطقه‌گرایی باز و پرهیز از تقابل
شوئه می‌نویسد در شرایطی که واشنگتن مکرراً تعرفه‌ها را تعدیل می‌کند و از توافق پاریس خارج شده، شکل دادن به تصویر چین به‌عنوان نگهبان چندجانبه‌گرایی با قرار دادن آمریکا در مقابل، انتخابی طبیعی است، اما این نقش نباید بر تقابل با آمریکا بنا شود. به گفتهٔ او، بیشتر اعضای اپک نیز نمی‌خواهند میان چین و آمریکا طرفی را برگزینند و اجلاسی که به‌عنوان رقابت چین و آمریکا دیده شود، حمایت علنی آن‌ها از دستورکار میزبان را دشوارتر می‌کند. «منطقه‌گرایی باز»، که به نوشتهٔ او چارچوب نظری اپک است، یکی از اهداف اولیه‌اش این بوده که آمریکا در همکاری منطقه‌ای باقی بماند؛ و چین اگر می‌خواهد نظام چندجانبه را حفظ کند باید این نظام را به روی آمریکا باز نگه دارد.
سابقهٔ پوسان و آزادسازی غیرتبعیض‌آمیز
او توصیه می‌کند چین و آمریکا در شنژن مسائل دوجانبه را به شیوهٔ منطقه‌گرایی باز مطرح کنند تا منافع ۱۹ عضو دیگر حاضر رعایت شود. به نوشتهٔ او، بر اساس این اصل، دستاوردهای آزادسازی باید به‌صورت غیرتبعیض‌آمیز اجرا شود. نتیجهٔ دیدار پوسان در ۳۰ اکتبر ۲۰۲۵ را سابقه می‌داند: چین اجرای کل بستهٔ اقدامات کنترل صادرات مرتبط با عناصر نادر خاکی را که در ۹ اکتبر ۲۰۲۵ اعلام شده بود متوقف کرد و این توقف را دربارهٔ همهٔ کشورها اعمال نمود؛ امری که به گفتهٔ او با تأکید مرسوم وزارت خارجهٔ چین همخوان است که کنترل صادرات «کشور خاصی را هدف نمی‌گیرد». او می‌گوید اگر دور بعدی ترتیبات اقتصادی چین و آمریکا تعرفه‌ها یا کنترل صادرات را تسهیل کند، می‌توان همین رویه را ادامه داد و اگر شامل تعهدهای خرید باشد که به دیگر اعضا سودی نمی‌رساند، می‌توان از پیش برای اعضای متأثر توضیح داد تا دیگر اعضا دلیل بیشتری برای پذیرش و استقبال از توافق چین و آمریکا داشته باشند.
اوکلند، کیونگ‌جو و ارزش دیدار رودررو
شوئه یادآور می‌شود چین در نشست رهبران ۱۹۹۶ در سوبیک «شیوهٔ اپک» را چنین جمع‌بندی کرد: به رسمیت شناختن تنوع، رعایت احترام متقابل، برابری و سود متقابل، اجماع و اقدام داوطلبانه، و ترکیب اقدام یک‌جانبه با اقدام جمعی. در این شیوه، به نوشتهٔ او، اپک توافق الزام‌آور و ابزار اجبار ندارد و پیشبرد همکاری به اعتماد میان اعضا بستگی دارد که عمدتاً از تماس حضوری رهبران، وزیران و مقام‌ها می‌آید. او می‌نویسد دیدار حاشیه‌ای بیل کلینتون و جیانگ زمین در اجلاس ۱۹۹۹ اوکلند به ازسرگیری مذاکرات الحاق چین به سازمان تجارت جهانی کمک کرد و دیدار حاشیه‌ای چین و آمریکا در اجلاس اپک کیونگ‌جو در سال گذشته به آتش‌بس یک‌سالهٔ تجاری انجامید. به گفتهٔ او، نشست‌های مشترک وزیران خارجه و تجارت امسال به‌صورت ویدئویی برگزار شده و زمان رودررو در نشست رهبران را ارزشمندتر کرده است. میزبان، به پیشنهاد او، می‌تواند سنت نشست دربستهٔ رهبران را که از اجلاس ۱۹۹۳ جزیرهٔ بلیک ادامه دارد حفظ کند، برای وزیران همراه وقت دیدار حضوری بگذارد و برای دیدارهای حاشیه‌ای میان اعضا زمان در نظر بگیرد.
اوساکا، معافیت الکترونیکی و برنامهٔ پنج‌ساله
او می‌نویسد چین باید در شنژن عزم ادامهٔ گشایش را نشان دهد، چون ادعای حفظ نظام چندجانبه تنها وقتی باورپذیر است که خود نیز قید قواعد را بپذیرد. فشار آمریکا بر چین به نوشتهٔ او بر سیاست صنعتی، شرکت‌های دولتی و ناترازی تجاری متمرکز است و دیگر اعضا نیز به مسئلهٔ «عرضهٔ قوی و تقاضای ضعیف» در چین توجه دارند. اگر چین خود در این مسائل گامی بردارد، به گفتهٔ او دستاویز فشار موردبه‌مورد واشنگتن کمتر می‌شود و دیگر اعضا آسان‌تر باور می‌کنند که چین از قواعدی دفاع می‌کند که بر همهٔ اعضا اعمال می‌شود. اقدام یک‌جانبه در شیوهٔ اپک را مناسب این کار می‌داند. در اجلاس ۱۹۹۵ اوساکا، چین اعلام کرد میانگین تعرفه‌ها را دست‌کم ۳۰ درصد کاهش می‌دهد، بدون آنکه خواهان امتیاز متقابل شود؛ سپس آن را در داخل اجرا کرد و در زمان الحاق به سازمان تجارت جهانی تثبیت نمود. اعلام لی چیانگ، نخست‌وزیر چین، در سپتامبر ۲۰۲۵ مبنی بر اینکه پکن در سازمان تجارت جهانی در پی «رفتار ویژه و متفاوت» تازه‌ای نیست نیز به نوشتهٔ او تعهدی مشابه است. او پیشنهاد می‌کند چین در شنژن تعهد کند همچنان بر انتقال‌های الکترونیکی عوارض گمرکی نبندد — در حالی که به گفتهٔ او معافیت موقت سازمان تجارت جهانی پس از نشست وزیران در یائونده از اعتبار افتاده است — و نیز در زمینهٔ سیاست صنعتی و شرکت‌های دولتی تعهدهای شفافیت تازه‌ای بدهد. به نوشتهٔ او، گسترش تقاضای داخلی و افزایش مصرف خانوارها که در برنامهٔ پنج‌سالهٔ پانزدهم آمده نیز به تخفیف نگرانی‌های تجاری دیگر کشورها کمک می‌کند.
گروه ۲۰ میامی و اصل عدم تبعیض
شوئه می‌نویسد پس از شنژن، رهبران چین و آمریکا در دسامبر در اجلاس گروه ۲۰ در میامی نیز دیدار خواهند کرد و آتش‌بس تمدیدشده در ۱۰ ژانویهٔ سال آینده به پایان می‌رسد. دیگر اعضا از روی اجلاس شنژن قضاوت می‌کنند که آیا ثبات روابط چین و آمریکا برای آن‌ها نیز سود دارد یا نه. به توصیهٔ او، چین که هم میزبان است و هم یکی از دو طرف دیدار چین و آمریکا، باید از این موقعیت برای ابتکار عمل استفاده کند، ریاست رایزنی دربارهٔ اعلامیهٔ رهبران را بر عهده بگیرد، برای گنجاندن اصل عدم تبعیض نسبت به دیگر اعضا در ترتیبات دوجانبه بکوشد و این اصل را در دیدار چین و آمریکا به ترتیبات مشخص تبدیل کند. به گفتهٔ او، در این صورت دیگر اعضا دلیل بیشتری برای حمایت از چین و از نظام چندجانبهٔ تجاری‌ای که چین از آن دفاع می‌کند خواهند داشت.
