هنگکنگ ۰۱: سومین ناو آمریکا در خاورمیانه؛ واشنگتن ایران را محاصره میکند یا میزند؟
به گزارش ۲۴ به نقل از هنگکنگ ۰۱، لیو یانتینگ مینویسد در آستانهٔ اپک و نشست چین، آمریکا و روسیه، با رسیدن ناو «تئودور روزولت» اوضاع خاورمیانه ظاهراً دوباره متلاطم شده و این استقرار در ظاهر تشدید محاصرهٔ بنادر ایران است، اما نمیتوان رد کرد که پیشدرآمد ازسرگیری عملیات نظامی آمریکا باشد.
به گزارش ۲۴ به نقل از هنگکنگ ۰۱، لیو یانتینگ در تحلیلی در ۱۸ نوامبر مینویسد در آستانهٔ اپک و نشست چین، آمریکا و روسیه، اوضاع خاورمیانه «ظاهراً» دوباره متلاطم شده است: ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» ۱۵ نوامبر به منطقهٔ عملیاتی فرماندهی مرکزی آمریکا رسید و به ناوهای «جورج اچ. دبلیو. بوش» و «جورج واشنگتن» پیوست. به نوشتهٔ او، این در ظاهر تشدید محاصرهٔ بنادر ایران است، اما نمیتوان رد کرد که پیشدرآمد ازسرگیری عملیات نظامی آمریکا باشد. نویسنده یادآوری میکند رویترز ۱۴ نوامبر گزارش داده بود که با میانجیگری کشورهای خلیج فارس و ترکیه، ترامپ جز در صورت «تحریک اول» از سوی ایران یا حوثیهای یمن دوباره حملهٔ هوایی نمیکند؛ اما به نظر او ضربان درگیری از روز انتخابات میاندورهای بیسروصدا از سر گرفته شده است: آمریکا پیش از پایان رأیگیری حمله به جزیرهٔ قشم را از سر گرفت و ایران از ۱۳ نوامبر با پهپاد به بحرین حمله کرد ـ نخستین حمله از سپتامبر ـ و از ۱۸ نوامبر کویت هم به آن افزوده شد. او به لابی رژیم صهیونیستی نیز اشاره میکند: به گزارش رسانههای رژیم صهیونیستی، رومن گافمن، رئیس موساد، ۱۳ نوامبر در سفر به آمریکا خواست نتانیاهو برای ازسرگیری جنگ با ایران را منتقل کرده است. به نوشتهٔ او، ماجرای «بمب کثیف» در ۱۶ نوامبر ـ ادعای اطلاعات آمریکا مبنی بر اینکه ایران قصد انفجار چنین سلاحی در واشنگتن را داشته ـ فضا را متشنجتر کرده است.
تضعیف «اهرم تنگه» و فشار اقتصادی بر ایران
بخش اصلی تحلیل لیو به این میپردازد که چرا واشنگتن دیگر برای توافق عجله ندارد: اهرم ایران در تنگه در حال تضعیف است. به استناد آژانس بینالمللی انرژی، تولید نفت ایران در اکتبر روزانه ۱٫۸۶ میلیون بشکه و ۴۶ درصد کمتر از پیش از جنگ بوده و به گفتهٔ کپلر، بارگیری نفت خام ایران از اواسط اوت متوقف شده است. در مقابل، به گفتهٔ اوپک تولید اعضا بهعلاوهٔ امارات (که اول مه از سازمان خارج شد) در اکتبر به ۲۷٫۱۶ میلیون بشکه در روز رسید و عربستان اعلام کرده تولیدش را به ۱۰٫۵ میلیون بشکه میرساند. به گزارش آژانس، عرضهٔ جهانی نفت در اکتبر برای نخستین بار از آغاز جنگ ایران از تقاضا پیشی گرفت؛ نویسنده این را نشانهٔ تضعیف «اهرم تنگه» ایران میداند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پیشبینی کرده اقتصاد ایران از مارس ۲۰۲۶ تا مارس ۲۰۲۷ بیش از ۲۵ درصد کوچک شود. نویسنده به اجرای جیرهبندی نان در خوزستان و زنجان، اعلام مقامات در ۱۷ نوامبر دربارهٔ احتمال اجرای سامانهٔ مدیریت خرید نان در کل کشور، و گفتهٔ ملک حسینی، معاون وزیر کار، در اواخر اکتبر دربارهٔ ۲٫۵ میلیون بیکار اشاره میکند.
وضعیت «نه جنگ، نه صلح» و صدای تندروها
به نوشتهٔ لیو، این وضعیت «نه جنگ، نه صلح» هم تمایل ایران به مذاکره را بالا میبرد و هم انگیزهٔ تندروها را برای درهمشکستن محاصره: برنامهٔ «به وقت ایران» در تلویزیون دولتی ۱۴ نوامبر میزگرد «چگونه محاصره را بشکنیم؟» پخش کرد؛ محمد ایمانی، عضو هیئت تحریریهٔ کیهان، در سایت نامه نیوز نوشت «اکنون نوبت ایران است که کارت خود را بازی کند»؛ و روزنامهٔ «صبح نو»، حامی قالیباف، نیز وضع «نه جنگ، نه صلح» را مایهٔ سایهٔ دائمی تهدید و اهرمی برای واشینگتن دانست. نویسنده این ملاحظات را «شاید» کلید ازسرگیری حمله به بحرین و کویت میداند و میگوید اگر تندروها غالب شوند، ممکن است وضعیت به «جنگیدن در حین مذاکره» بازگردد.
محدودیت داخلی آمریکا و «آخرین لنت ترمز» خلیج فارس
در طرف آمریکا، به نظر او تنها مانع تشدید از سوی ترامپ، محدودیتهای سیاسی داخلی و مخالفت کشورهای خلیج فارس است. طبق نظرسنجی رویترز/ایپسوس (۹ نوامبر) ۷۱ درصد آمریکاییها خواهان قانونی از کنگره برای پایان این درگیریاند (۹۳ درصد دموکراتها و ۵۱ درصد جمهوریخواهان)، اما ترامپ گفته چنین قانونی را وتو میکند و دموکراتها اکثریت دوسوم برای لغو وتو را ندارند. به نوشتهٔ والاستریت ژورنال به نقل از دو مقام، ترامپ در خفا یادداشت تفاهم ژوئن را که ونس در آن نقش میانجی داشت «اشتباهی پرهزینه» شمرده است؛ نویسنده این طرز فکر را «تصویر آینهای» تندروهای ایران میداند. از این رو کشورهای خلیج فارس شاید «آخرین لنت ترمز» باشند: ترامپ خود گفته قطر، عربستان، امارات، بحرین، کویت و دیگران ترجیح میدهند وضع موجود حفظ شود. به نوشتهٔ او، عربستان و امارات فشار محاصره را تا امتیازدهی تهران ارزشمند میدانند و قطر و عمان بر میانجیگری تمرکز دارند؛ سعد بن طفله العجمی، وزیر اطلاعرسانی پیشین کویت، حفظ وضع موجود را «کمضررترین» گزینه خوانده است.
آزمون فشار خطرناک
جمعبندی نویسنده این است که ایران و آمریکا هر دو در حال نوعی «آزمون فشار خطرناک»اند. اگر کشورهای خلیج فارس موضع واحد «عدم تشدید» را حفظ کنند و بتوانند ترامپ را قانع کنند، ناو سوم شاید به همان مأموریت محاصره بسنده کند؛ اما اگر لابی رژیم صهیونیستی موفق شود و برخی کشورهای خلیج هم با اقدام آمریکا موافقت کنند، استقرار روزولت شاید آغاز دور تازهای از نبرد باشد.