فارنپالیسی: چین به داد ترامپ در «جنگ باختهاش» با ایران نمیرسد؛ چرا پکن انگیزهای برای فشار بر تهران ندارد
پژوهشگر ارشد مؤسسهٔ واشنگتن در تحلیلی در فارنپالیسی مینویسد پکن که از دیرباز خواهان کاهش نقش آمریکا در خلیج فارس بوده و در برابر قطع نفت مقاوم مانده، انگیزهای برای فشار بر ایران به نفع ترامپ ندارد.
به گزارش ۲۴، هنری توگندهات، پژوهشگر ارشد مؤسسهٔ واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک و پژوهشگر طرح پژوهشی چین-آفریقا در دانشکدهٔ مطالعات پیشرفتهٔ بینالمللی دانشگاه جانز هاپکینز، در تحلیلی در نشریهٔ فارنپالیسی با عنوان «چین به داد جنگ باختهٔ ترامپ نمیرسد» نوشته است که ترامپ نباید در دیدار آتیاش با شی جینپینگ انتظار کمک چندانی از پکن برای بیرون آمدن از «باتلاق ایران» داشته باشد.
هدف دیرینهٔ پکن: کاهش نقش آمریکا در خلیج فارس
به نوشتهٔ توگندهات، چین از دیرباز خواهان کاهش نقش آمریکا در خلیج فارس و سپردن امنیت منطقه به کشورهای خود منطقه بوده و این هدف مشترک در روابط چین و ایران بوده است. در یک مطالعهٔ چینی در سال ۱۹۸۱ پیشنهاد شده بود پکن موقعیت ایران در خلیج فارس را فعالانه تقویت کند تا دسترسی آمریکا به نفت منطقه محدود شود. او یادآوری میکند که ترامپ در ماه مارس از چین خواسته بود برای حفاظت از خطوط کشتیرانی به خلیج فارس کشتی بفرستد و پکن اعتنایی نکرد؛ چین در جنگ ایران و عراق نیز تنها عضو دائم شورای امنیت بود که برای حفاظت از کشتیرانی ناو نفرستاد.
نویسنده میافزاید که چین همواره از رابطه با ایران بهعنوان اهرمی در برابر آمریکا استفاده کرده است؛ پکن در سال ۱۹۹۷، در آستانهٔ پیوستن به سازمان تجارت جهانی و به نشانهٔ حسن نیت، همکاری هستهای با ایران را متوقف کرد. به گفتهٔ او، آمادگی چین برای فشار بر ایران همیشه به توان آمریکا برای فشار بر چین بستگی داشته و واشنگتن اکنون چنین اهرمی ندارد.
مقاومت چین در برابر قطع نفت
توگندهات مینویسد چین در برابر قطع واردات نفت بهطرز چشمگیری مقاوم مانده است. لو روچوان، اقتصاددان ارشد شرکت ملی نفت چین، بخشی از این مقاومت را نتیجهٔ توسعهٔ ۲۲۵ میدان نفت و گاز داخلی در سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ میداند. سهم نفت از مصرف انرژی اولیهٔ چین حدود ۱۸ درصد است، در حالی که این رقم در آمریکا ۳۸ درصد است؛ زغالسنگ هنوز حدود ۵۱ درصد مصرف انرژی چین را تأمین میکند و بیش از ۹۰ درصد آن در داخل تولید میشود.
به باور نویسنده، اولویت دیپلماتیک پکن نه فشار بر ایران برای پذیرش شروط آمریکا، بلکه میانجیگری میان ایران و کشورهای عرب خلیج فارس است؛ کاری که هم به معماری امنیتی منطقهای کموابستهتر به آمریکا کمک میکند و هم وجههٔ چین را نزد کشورهای عربی ترمیم میکند. او به استقبال رسانههای چینی از پیشنهاد میانجیگری عباس عراقچی میان ریاض و حوثیها پس از حملهٔ ۱۱ اکتبر اشاره میکند و از نیو شینچون، پژوهشگر چینی، نقل میکند که کشورهای خلیج فارس منابع خرید تسلیحات خود را متنوع کردهاند، اما چین هنوز جزو این منابع نیست.