کوی تیانکای: «نمیشود مسئلهٔ هستهای ایران را با جنگ حل کرد»؛ چین جای طرفها مذاکره نمیکند
به گزارش ۲۴ به نقل از گوانچا، کوی تیانکای، معاون پیشین وزیر خارجهٔ چین و سفیر اسبق این کشور در آمریکا، میگوید رویکرد چین در مناقشههای منطقهای «تشویق صلح و پیشبرد گفتوگو» است و چین جای طرفها مذاکره نمیکند؛ به گفتهٔ او «نمیشود مسئلهٔ هستهای ایران را با جنگ حل کرد».
به گزارش ۲۴ به نقل از گوانچا، کوی تیانکای، معاون پیشین وزیر خارجهٔ چین و سفیر اسبق این کشور در آمریکا، در گفتوگوی مشترک ۱۳ نوامبر مرکز ارتباطات آمریکای ادارهٔ نشر زبانهای خارجی چین، گوانچا و «گفتوگوی پکن» با هان هوا، همبنیانگذار و دبیرکل گفتوگوی پکن، دربارهٔ ایران گفت رویکرد چین به مناقشههای منطقهای، چه ایران و چه اوکراین، «تشویق صلح و پیشبرد گفتوگو» است. به گفتهٔ او چین میتواند فرستادهٔ ویژه بفرستد، پیشنهاد بدهد و زمینهسازی کند، «اما نمیتوانیم جای آنها مذاکره کنیم»؛ «بحث کردن یا جنگیدن به خود آنها بستگی دارد».
در پاسخ به این نکته که رهبران چین و آمریکا در دیدار سپتامبر واشینگتن توافق کردند ایران نباید سلاح هستهای داشته باشد، کوی گفت این موضع ثابت چین است. او افزود دو بار به ایران رفته و طرف ایرانی گفته قصد ساخت سلاح هستهای ندارد: «البته ممکن است آمریکاییها باور نکنند. اما این مسئله را نمیشود با جنگ حل کرد. جنگ هم حلش نمیکند. ببینید، در همین چند ماه گذشته جنگ آن را حل نکرده است.»
دو دیدار در کمی بیش از شش ماه
کوی تیانکای دیدار دو رهبر را تنها در مدت کمی بیش از شش ماه «بیسابقه» و «تاریخی» خواند. به گفتهٔ او در مه بر ساخت «رابطهٔ ثبات راهبردی سازنده» توافق شد و در سپتامبر عبارت «بر پایهٔ احترام، انصاف و برابری» به آن افزوده شد. او گفت آمریکاییها «ممکن بود» فکر کنند چین بیشتر به آنها نیاز دارد و میتوانند «از بالا به ما نگاه کنند»، محدودیت را نمیپذیرفتند و «همیشه میخواستند هر طور دوست دارند عمل کنند»؛ اکنون «افراد بیشتری» در آمریکا دریافتهاند که این روش جواب نمیدهد. چین به تعبیر او «consistent» (یکدست) و «persistent» (پیگیر) بوده و آمریکا از نپذیرفتن اصول پیشنهادی چین در ۲۰۱۳ به گنجاندن «احترام» رسیده است.
سوءاستفاده از مفهوم امنیت ملی و هوش مصنوعی
با این حال به گفتهٔ او آمریکا همچنان به روابط آسیب میزند: تحریم شرکتهای چینی و حتی اعلام مؤسسهٔ کنفوسیوس بهعنوان تهدید امنیت ملی، که آن را «مضحک» خواند. مشکل را «سوءاستفاده از مفهوم امنیت ملی» و تسلیحاتی و سیاسی کردن پیوندهای اقتصادی و علمی دانست و گفت «نتیجهٔ نهایی تعمیم بیحد امنیت ملی، آسیبزدن به امنیت ملی واقعی است». رقابت در هوش مصنوعی را واقعیت عینی خواند، اما پرسش اساسی را این دانست که هوش مصنوعی در خدمت خیر است یا شر، منافع مشترک بشر یا منافع شخصی «اقلیتی بسیار کوچک». او پرسید آیا کسانی در آمریکا از برتری فناوری برای «سود کلان» یا انحصار بیشتر استفاده خواهند کرد، و آیا هوش مصنوعی شکاف فقیر و غنی در آمریکا را کم میکند یا زیاد؛ این را هنوز «نامعلوم» دانست. ابراز امید کرد گفتوگوی حکمرانی هوش مصنوعی که قرار است در نوامبر برگزار شود پیش برود، «حتی اگر گامها در ابتدا کوچک باشد».
تایوان و تعامل احتمالی در اپک
کوی دربارهٔ بهکاربردن تعبیر انگلیسی «once and for all» در سخنرانیاش در همایش شیانگشان پکن توضیح داد که مرادش این بوده که با تحقق وحدت چین، مسئلهٔ تایوان «کاملاً حل میشود». دربارهٔ بیانیهٔ مشترک ۱۹۸۲ در مورد فروش تسلیحات آمریکا به تایوان گفت: «کودکی که سال ۱۹۸۲ به دنیا آمده، حالا بیش از ۴۰ سال دارد… چرا این مسئله هنوز اینجاست؟» دربارهٔ تعامل احتمالی چین، آمریکا و روسیه در اجلاس اپک اظهار داشت «قدرتهای بزرگ باید مثل قدرتهای بزرگ رفتار کنند»؛ هدف چین «هرگز ساختن بلوک یا ائتلافی جدید نبوده» و روابط چین و روسیه بر «عدم اتحاد، عدم رویارویی و هدفنگرفتن طرف سوم» استوار است.