یان شوئه‌تونگ: جنگ آمریکا و ایران تصمیمی فرصت‌طلبانه از سوی ترامپ بود، نه پیامد ساختار نظام بین‌الملل
یان شوئه‌تونگ در سخنرانی ۶ نوامبر در مؤسسهٔ مطالعات بین‌الملل فودان، به نوشتهٔ گزارش این مؤسسه، آغاز جنگ آمریکا و ایران را تصمیمی فرصت‌طلبانه از سوی ترامپ دانست، نه پیامد ساختار نظام بین‌الملل.
به گزارش ۲۴، به نوشتهٔ گزارش مؤسسهٔ مطالعات بین‌الملل دانشگاه فودان — که خلاصهٔ رسمی سخنرانی است، نه متن کامل آن — یان شوئه‌تونگ، رئیس افتخاری مؤسسهٔ روابط بین‌الملل دانشگاه تسینگ‌هوا، بعدازظهر ۶ نوامبر ۲۰۲۶ در این مؤسسه با عنوان «پارادایم‌های تحلیل نظری وضعیت خاورمیانه» سخنرانی کرد و گفت برای توضیح تحولات کنونی خاورمیانه باید از «پارادایم تصمیم‌گیرنده» استفاده کرد. به گفتهٔ او، پارادایم‌هایی مانند ژئوپلیتیک و ساختارگرایی در اصل «جبرگرایی بیرونی»اند و به نقش عامل انسانی در تصمیم‌گیری توجه کافی ندارند؛ فرض «انسان عاقل» در ساختارگرایی هم به‌اشتباه عقلانیت مردم عادی و عقلانیت تصمیم‌گیرندگان را یکی می‌داند.
پارادایم تصمیم‌گیرنده برای تحلیل کوتاه‌مدت
یان استدلال کرد که در برابر فشار ساختاری، عقلانیت فرد عادی تبعیت از آن است، اما وقتی تصمیم‌گیرنده توان تغییر ساختار را دارد، عقلانیت او تغییر ساختار است. از نظر او، تغییر تصمیم‌گیرندگان معمولاً زمان کمتری از تغییر ساختار می‌برد، پس این پارادایم برای تحلیل کوتاه‌مدت مناسب است، و تصمیم‌گیرنده‌ای که قوی‌ترین قدرت سیاسی و نظامی جهان را در اختیار دارد می‌تواند ساختار نظام، یعنی هنجارها و نهادها، را تغییر دهد.
جنگ ایران؛ نمونه‌ای از تصمیم فرصت‌طلبانه
او آغاز جنگ آمریکا و ایران به دست ترامپ را نمونهٔ ناتوانی نگاه ساختارگرا دانست و به نوشتهٔ گزارش مؤسسه، با ارائهٔ شواهد نشان داد که چرا رؤسای‌جمهور پیشین آمریکا توانستند لابی اسرائیل را رد کنند و به ایران حمله نکنند، در حالی که پیش و پس از آغاز جنگ، قدرت آمریکا و ساختار نظام تغییر بنیادینی نکرده بود؛ اما ترامپ پس از رسیدن به جایگاه تصمیم‌گیری، انتخاب معکوس کرد. یان این را «تصمیمی فرصت‌طلبانه» خواند که منطقش نشان می‌دهد ترامپ می‌خواهد به هدف شخصی خود یعنی «بزرگ‌ترین رئیس‌جمهور تاریخ آمریکا» شدن برسد، اما هیچ راهبرد مشخصی ندارد و در اصل منافع شخصی دوران حکمرانی‌اش را بالاتر از منافع ملی قرار داده است. به گفتهٔ او، تصمیم جنگی ترامپ اکنون در سطح ساختار نظام بین‌الملل پیامدهای مهمی به بار می‌آورد.
پرسش و پاسخ؛ جزئیات در گزارش نیست
به نوشتهٔ گزارش مؤسسه، یان در بخش پرسش و پاسخ به پرسش‌هایی از جمله دربارهٔ روابط آمریکا و ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و چگونگی سنجش منافع شخصی تصمیم‌گیرنده نیز پاسخ داد؛ جزئیات پاسخ‌ها در گزارش نیامده است.
