دا وِی، رئیس مرکز راهبرد و امنیت چینگهوا: چین این بار «با قدرت، ثبات خرید»؛ پکن و واشنگتن «گلوی یکدیگر را گرفتهاند»
دا وِی در گفتوگوی ۲ نوامبر با چاینا نت — پیش از قطعی شدن نتایج میاندورهای — میگوید اثر انتخابات بر روابط چین و آمریکا محدود است و این دور ثبات را چین «با قدرت» به دست آورده است.
به گزارش ۲۴، دا وِی، رئیس مرکز پژوهشهای راهبرد و امنیت دانشگاه چینگهوا و استاد روابط بینالملل، در گفتوگو با «چاینا نت» در حاشیهٔ اجلاس ۲۰۲۶ «وایتان» — که نخست در ۲ نوامبر در چاینا نت منتشر و ۴ نوامبر در سایت مرکز چینگهوا بازنشر شد و پیش از قطعی شدن نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا انجام گرفته بود — میگوید اثر این انتخابات بر روابط چین و آمریکا «آنقدر که تصور میکنیم بزرگ نیست»، چون دیپلماسی روزمره در اختیار رئیسجمهور و قوهٔ مجریه است و نقش کنگره بیشتر رویهای است، مثل بودجه و انتصابات؛ «هر نتیجهای که بیاید، ترامپ همچنان رئیسجمهور است».
دولت منقسم؛ میراث دیپلماتیک و «سروصدای» کنگره
به گفتهٔ او، با شکلگیری «دولت منقسم»، چه «انقسام قوی» (از دست رفتن هر دو مجلس) و چه «انقسام ضعیف»، رئیسجمهور در مسائل داخلی عملاً فضایی برای کار ندارد و تجربهٔ تاریخی نشان میدهد که در این حالت برای ساختن «میراث» به سیاست خارجی رو میآورد؛ از این رو ترامپ «به احتمال زیاد» به سمت تثبیت روابط با چین میرود. کنگرهٔ دموکرات بهگفتهٔ او «سروصدا» درست میکند، تحقیق و بازجویی راه میاندازد و اگر سنا را هم بگیرد، اختیار انتصابات را برای تضعیف تیم ترامپ در دست خواهد داشت، اما این «سروصداها» بهسختی به قانون تبدیل میشوند و ثبات کلی را بنیاداً برهم نمیزنند. او به ثبات ساختاری تا پایان دولت فعلی مطمئن است، اما از ۲۰۲۸ و سال انتخاباتی بعدی چالشهای بیشتری میبیند.
دربارهٔ دوران پس از ترامپ میگوید در سراسر طیف سیاسی آمریکا اکنون دو دیدگاه غالب است: چین بزرگترین چالش خارجی آمریکاست، اما آمریکا نباید به رویارویی همهجانبه، «جدایی» کامل یا درگیری نظامی با چین برود. بنابراین جهت کلی به سوی «رقابت مهارشده و درازمدت» است؛ منظور او از «ثبات» نبودِ خبر بد نیست، بلکه کنترلپذیر بودن دامنهٔ نوسان و پرهیز از بدترین سناریوها، یعنی درگیری نظامی و «جدایی کامل/جنگ سرد جدید» است.
«با قدرت، ثبات خرید» و آسیبپذیری متقابل
محور متمایز گفتوگو این است که این دور ثبات، برخلاف گذشته، «با قدرت چین» به دست آمده: به تعرفههای آوریل سال گذشتهٔ آمریکا و سپس کنترلهای صادراتی «پاسخ محکم» داده شد و آمریکا دید که چین «کارتهای زیادی» دارد و ضرر کرده است. «آمریکاییها همیشه میگویند صلح از راه قدرت؛ من میگویم این بار [چین] ثبات را از راه قدرت به دست آورد.» به تعبیر او اکنون دو کشور «گلوی یکدیگر را گرفتهاند» و او این وضع را «آسیبپذیری متقابل» مینامد؛ دوام آن به توسعهٔ صنعت و فناوری دو طرف بستگی دارد و اگر روزی هیچکدام نتوانند گلوی دیگری را بگیرند، خطر «جدایی» پیش میآید، هرچند او در کوتاهمدت چنین انتظاری ندارد؛ به گفتهٔ خودش این «ثباتی نسبتاً منفعلانه» است.
هوش مصنوعی؛ سه سطح رقابت
دا وی هوش مصنوعی را «تغییردهندهٔ قواعد بازی» و شاید مهمترین مسئلهٔ کنونی روابط دو کشور میداند و میگوید در سفر پژوهشی اخیرش به آمریکا دیده که توجه آمریکاییها به هوش مصنوعی بسیار بیشتر از روابط با چین است. او سه سطح رقابت را برمیشمارد: رقابت چین و آمریکا، رقابت انسان و ماشین، و تهدید مشترک بازیگران ثالث، چون هوش مصنوعی آستانهٔ «بدکاری» را هم پایین آورده است؛ و از گفتوگوی هوش مصنوعی دو کشور در نوامبر برای مهار رقابت و رسیدن به اجماع ابراز امیدواری میکند، هرچند میگوید «کار آسانی نیست».
عکس آرشیوی ساختمان اصلی دانشگاه چینگهوا است و به این گفتوگو مربوط نیست.