اندیشکده‌های چینی آمریکای لاتین را چگونه می‌بینند؟ نگاه سه کارشناس در پروژهٔ «Interpret: China» مرکز CSIS

به گزارش ۲۴ به نقل از مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی (CSIS)، پروژهٔ «Interpret: China» این مرکز در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ سه مقالهٔ ترجمه‌شدهٔ پژوهشگران چینی دربارهٔ واکنش کشورهای آمریکای لاتین به رقابت چین و آمریکا را در اختیار سه کارشناس گذاشته است: «منطق سیاستی واکنش کشورهای آمریکای لاتین به رقابت چین و آمریکا» نوشتهٔ فانگ شیائو، دستیار پژوهشی مؤسسهٔ مطالعات آمریکای لاتین آکادمی علوم اجتماعی چین؛ «دوراهی راهبردی بین‌المللی برزیل در سایهٔ هژمونی آمریکا» نوشتهٔ وانگ هوان، پژوهشگر همکار دفتر مطالعات سیاسی آمریکا در مؤسسهٔ مطالعات آمریکا در همان آکادمی؛ و «خیزش راست نو در آمریکای لاتین: جلوه‌ها، علت‌ها و چشم‌اندازها» نوشتهٔ یانگ شوگوئو، پژوهشگر ارشد مؤسسهٔ مطالعات آمریکای لاتین در مؤسسهٔ روابط بین‌الملل معاصر چین (CICIR). این ارزیابی کارشناسان است، نه خبر مستقل.

لازاروس: کشورها یا با واشنگتن همراهی می‌کنند یا دیپلماسی متوازن پیش می‌برند

لیلند لازاروس، بنیان‌گذار و مدیرعامل لازاروس کانسلتینگ، می‌نویسد فانگ شیائو کشورهای منطقه را دو دسته می‌کند: کشورهای کوچک‌تری که در برابر فشار آمریکا زیر «دکترین دونرو» چاره‌ای جز «همراهی» با واشنگتن ندارند، مانند پاناما، و کشورهای بزرگ‌تری که استقلال اقتصادی و سیاسی بیشتری دارند و «دیپلماسی متوازن» پیش می‌برند، مانند برزیل. به گفتهٔ او، فانگ شیائو و وانگ هوان تغییر روابط چین و آمریکای لاتین و ناتوانی برزیل در تبدیل شدن به یک قدرت بزرگ واقعی را عمدتاً به گردن آمریکا می‌اندازند. لازاروس تحلیل یانگ شوگوئو را دقیق می‌داند، چون خیزش راست نو را حاصل نیاز محلی به نظم و مقابله با جرم، «دههٔ ازدست‌رفتهٔ» رشد اقتصادی و خشم از نخبگان فاسد می‌داند و ترامپیسم را فقط عاملی افزوده می‌شمارد. به نوشتهٔ او، پژوهشگران چینی می‌پذیرند که چین با خیزش راست نوی طرفدار آمریکا با موانع جدی روبه‌روست، هرچند برخی رهبران راست نو مانند خاویر میلی در آرژانتین همچنان با چین همکاری عمل‌گرایانه دارند؛ وانگ هوان معتقد است اگر این رهبران نتایج ملموس کوتاه‌مدت نداشته باشند، آونگ سیاسی ممکن است دوباره به چپ برگردد، و به گفتهٔ فانگ شیائو هدف چین این است که با پیشبرد «پنج برنامه» (همبستگی، توسعه، تمدن، صلح و پیوندهای مردمی) خود را برای منطقه «جایگزین‌ناپذیر» کند. لازاروس آنچه را ناگفته مانده نگرانی فزایندهٔ کشورهای منطقه از تعامل با چین می‌داند: تعرفهٔ مکزیک، برزیل و شیلی بر برخی کالاهای چینی به دلیل مازاد تولید چین، وعده‌های محقق‌نشده در پروژه‌های زیرساختی که با تأخیر، آسیب زیست‌محیطی یا اتهام فساد و کاربرد دومنظوره روبه‌رو شده‌اند، و گسترش شبکه‌های جنایی مرتبط با چین.

ای‌یوئکا: پاناما از دیپلماسی متوازن به همراهی با آمریکا نچرخیده است

آلونسو ای‌یوئکا، دانشیار و پژوهشگر دانشگاه کاتولیک سانتا ماریا لا آنتیگوا در پاناما، می‌گوید این پژوهش‌های چینی فشار آمریکا را منطق اصلی فهم رفتار منطقه می‌دانند، اما در توصیف پاناما پس از سفر مارکو روبیو در اوایل ۲۰۲۵ به خطا رفته‌اند: پاناما از «دیپلماسی متوازن» به «همراهی» با آمریکا نچرخیده، بلکه در سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۲ تهدید چین را کمتر از حد لازم موازنه کرده بود؛ دوره‌ای که سفارت آمریکا بیش از چهار سال، از مارس ۲۰۱۸ تا نوامبر ۲۰۲۲، سفیر نداشت و نفوذ چین در بنادر، زیرساخت، معدن، انرژی، مخابرات و نظارت بالا رفت. او تمدید امتیاز پایانه‌های بالبوآ و کریستوبال در ۲۰۲۱ برای یک شرکت تابعهٔ محلی سی‌کی هاچیسون، مستقر در هنگ‌کنگ، را نمونهٔ این کم‌موازنه‌ای می‌داند که دیوان عالی پاناما در ۲۰۲۶ آن را مغایر قانون اساسی اعلام کرد. به گفتهٔ او رفتار بعدی پاناما «اطاعت اجباری» و نوعی «تریاژ نامتقارن» است، نه همراهی.

ماتسینا: محور چپ و راست برای توضیح روابط آمریکا و آمریکای لاتین کافی نیست

کنستانزا ماتسینا، مدیر برنامهٔ کارشناسی علوم سیاسی و برنامهٔ تحصیلات تکمیلی اقتصاد نهادی و علوم سیاسی دانشگاه CEMA آرژانتین، می‌گوید محور چپ و راست برای توضیح روابط آمریکا و آمریکای لاتین کارایی ندارد، به سه دلیل: وابستگی ساختاری اقتصادی و مالی به چین به‌عنوان شریک اول تجاری، خریدار عمدهٔ کالاهای کشاورزی و مواد خام و منبع خطوط سوآپ ارزی؛ «تسخیر نخبگان» یا شبکه‌های فراایدئولوژیک نخبگان سیاسی و اقتصادی که در تجارت و پروژه‌ها با نهادهای وابسته به دولت چین منافع دارند؛ و بدبینی عمیق افکار عمومی به مداخلهٔ آمریکا و احیای دکترین مونرو. به گفتهٔ او حتی دولت‌های طرفدار آمریکا پیوندهای تجاری عمیق با چین را حفظ می‌کنند و فشار برای همسویی بی‌چون‌وچرا با واشنگتن اصطکاک داخلی شدید ایجاد می‌کند.