روزنامهٔ دفاع ملی چین: «موتورسیکلت کوچک» ایرانی چگونه چهرهٔ درگیریها را تغییر داد
به گزارش ۲۴ به نقل از روزنامهٔ «دفاع ملی چین»، ژانگ یو و یو بین در یادداشتی که ۱۷ نوامبر در بخش نظامی پایگاه «مردم» بازنشر شد، پهپاد انتحاری «شاهد-۱۳۶» را بررسی میکنند؛ پهپادی که به خاطر صدای پروازش، شبیه غرش موتورسیکلت، لقب «موتورسیکلت کوچک» گرفته است.
به گزارش ۲۴ به نقل از روزنامهٔ «دفاع ملی چین»، ژانگ یو و یو بین در یادداشتی که ۱۷ نوامبر در بخش نظامی پایگاه «مردم» بازنشر شد، پهپاد انتحاری «شاهد-۱۳۶» را بررسی میکنند؛ پهپادی که به نوشتهٔ نویسندگان به خاطر صدای پروازش که شبیه غرش موتورسیکلت است، لقب «موتورسیکلت کوچک» گرفته است. به نوشتهٔ آنها این سکوی بیسرنشینِ ساخت و صادرات ایران که زمانی «اسباببازی کمفناوری» شمرده میشد، با سرعتی فراتر از انتظار گسترش یافته و بهکارگیری گستردهٔ آن «منطق درونی» استفاده از تجهیزات بیسرنشین کمهزینه در شرایط جنگ هوشمند را آشکار کرده است.
نویسندگان میگویند «موتورسیکلت کوچک» ابتکار اصیل ایران نبود. رژیم صهیونیستی در دههٔ ۱۹۸۰ پهپاد ضدتشعشع «هارپی» را ساخت که پیچیده و پرهزینه بود. به نوشتهٔ مقاله، ایران در درگیری با رژیم صهیونیستی «هارپی» را به دست آورد و با وجود فاصلهٔ آشکار با رژیم صهیونیستی در فناوری ساخت و زنجیرهٔ تأمین قطعات، آن را بومیسازی و بهشدت ساده کرد: بال مثلثی، بدنهٔ کامپوزیت، موتور پیستونی کمتوان، ناوبری ماهوارهای تجاری و ناوبری اینرسی، بدون بازیابی پس از پرتاب و بدون سامانهٔ پیچیدهٔ شناسایی نهایی؛ تنها با هدف برد زیاد، تخریب مؤثر و هزینهٔ کم.
به نوشتهٔ آنها روسیه نخستین کشوری بود که ارزش این سکو را دریافت و آن را با موشک کروز ترکیب کرد: ابتدا «موتورسیکلت کوچک» آتش پدافند را به خود میکشد و مهمات رهگیر را مصرف میکند و سپس مهمات هدایتشونده ضربه میزند؛ الگویی که نویسندگان آن را «مهمات کمهزینه راه را باز میکند، موشک پربها از پی میآید» مینامند. «بر اساس برآورد ناظران خارجی» هر فروند شاهد-۱۳۶ حدود ۲۰ تا ۵۰ هزار دلار هزینه دارد، در حالی که هر موشک رهگیر چند میلیون دلار است.
مقاله میافزاید در خاورمیانه نیز نیروهای مسلح حوثی با واردات قطعات و مونتاژ محلی ظرفیت تولید ساختند، تأسیسات نفت و گاز عربستان و مسیر دریای سرخ را پیوسته هدف قرار دادند و «ارتش آمریکا را وادار کردند در عملیات اسکورت و حمله، مقدار زیادی از ذخایر تسلیحات پدافند هوایی خود را مصرف کند». به نوشتهٔ نویسندگان، پهپاد «لوکاس» ارتش آمریکا با مهندسی معکوس و نسخهبرداری از شاهد-۱۳۶ ساخته شده و مسیر «سکوی کمهزینه + محمولهٔ هوشمند» را تأیید کرده است.
نویسندگان چهار عامل را پشت این پدیده میبینند: نخست «بازتعریف نسبت اثربخشی به هزینه»؛ هزینهٔ هر فروند به دلیل تکیه بر زنجیرهٔ تأمین غیرنظامی کمتر از یکصدم موشک کروز است و کارخانههای معمولی الکترونیک خودرو یا موتور اسباببازی با اندکی تغییر میتوانند به تولید آن روی بیاورند. دوم «تنگنای هزینهٔ رهگیری» که مدافع را به انتخابی دشوار میان «توان رهگیری» و «استطاعت رهگیری» وامیدارد. سوم «اثر حملهٔ اشباعی بر تصمیمگیری» که فشار روانی «تمامنشدنی و مهارنشدنی» میسازد و رقابت را از «مسابقهٔ فناوری» به «مسابقهٔ منابع» میکشاند. چهارم هوش مصنوعی که این پهپاد را از «کالای مصرفی» به «مهمات هوشمند» ارتقا میدهد.
در جمعبندی، مقاله چهار درس برمیشمارد: ساختن ردهٔ «سکوهای مصرفشدنی» در کنار تجهیزات پیشرفته، محاسبهٔ دقیق اثربخشی به هزینه در پدافند هوایی برای پرهیز از «شلیک توپ به پشه و رهگیری خودروی کوچک با موشک»، ضدپارازیت به عنوان «حداقل لازم برای بقای» سکوهای کمهزینه، و اینکه «طرفی که بتواند زنجیرهٔ تأمین غیرنظامی را در سامانهٔ رزمی بگنجاند، در جنگ فرسایشی ابتکار عمل را به دست خواهد گرفت». به پیشبینی نویسندگان، طرفی که زودتر چرخهٔ بستهٔ «تحقیق و توسعه، تولید، بهکارگیری و ارتقا»ی تجهیزات بیسرنشین کمهزینه را بسازد، «برگ مهمی برای جنگ بعدی» در دست خواهد داشت.