رئیس اندیشکدهٔ شانگهای: انتخابات میان‌دوره‌ای معادلهٔ چین و آمریکا را برهم نمی‌زند؛ واشنگتن دیگر چین را از «آینهٔ عقب» نمی‌بیند
چن دونگ‌شیائو، رئیس مؤسسهٔ مطالعات بین‌المللی شانگهای، می‌گوید روابط پکن و واشنگتن در «آتش‌بس تاکتیکی» است و حتی کنگرهٔ دموکرات چارچوب کلی آن را برهم نمی‌زند، هرچند فشار برای فروش سلاح به تایوان بیشتر می‌شود.
به گزارش ۲۴، چن دونگ‌شیائو، رئیس مؤسسهٔ مطالعات بین‌المللی شانگهای (SIIS) و نایب‌رئیس انجمن روابط بین‌الملل چین، در گفت‌وگویی مفصل با پایگاه خبری «پنگ‌پای» (The Paper) که امروز ۴ نوامبر منتشر شد، گفته است که انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا هرچند ترکیب کنگره را تغییر می‌دهد، اما به دلیل اختیارات دولت در سیاست خارجی و اشتراک نظر دو حزب دربارهٔ چین، نمی‌تواند چارچوب کلی روابط پکن و واشنگتن را برهم بزند.
او با یک تشبیه می‌گوید: «در گذشته آمریکا چین را از آینهٔ عقب می‌دید، اما امروز دو کشور مثل دو خودرو هستند که در بزرگراه کنار هم می‌رانند و باید از پنجرهٔ بغل و هم‌تراز به یکدیگر نگاه کنند.» به گفتهٔ چن، روابط دو کشور اکنون در وضعیت «آتش‌بس تاکتیکی» است: هیچ‌یک نمی‌خواهد ریسک تازه‌ای به رابطهٔ پرتنش اضافه کند، اما آمریکا در موضوع تایوان، فروش سلاح و فشار اقتصادی و فناوری بر چین عملاً عقب ننشسته است.
از جنگ تعرفه تا «ثبات راهبردی»
چن شکل‌گیری فرمول تازهٔ «رابطهٔ سازنده و راهبردی باثبات بر پایهٔ احترام، انصاف و برابری» را مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهد. نقطهٔ نخست، جنگ تجاری ۲۰۲۵ بود: آمریکا می‌خواست با تعرفه چین را «وادار به تسلیم» کند، اما اقدامات متقابل چین از جمله در حوزهٔ عناصر نادر خاکی، همراه با تلاطم بازار اوراق قرضه و سهام آمریکا، واشنگتن را ناچار کرد انتظاراتش را تغییر دهد. پس از آن، وانگ یی در تماس تلفنی آوریل با روبیو رابطه‌ای «راهبردی، باثبات و سازنده» را پیشنهاد کرد، رهبران دو کشور در دیدار ماه مه در پکن این صورت‌بندی را پذیرفتند و فرمول نهایی در سپتامبر قطعی شد.
به گفتهٔ او، نگاه آمریکا به «انصاف و برابری» بیشتر معامله‌محور است و در عمل به خرید محصولات کشاورزی و انرژی و همکاری در مبارزه با مواد مخدر برای راضی کردن رأی‌دهندگان داخلی خلاصه می‌شود. چن تأکید می‌کند که این ثبات، «ثبات سرد و منفعل» نیست و بزرگ‌ترین مانع آن شکاف توان اجرایی است: «چین توان اجرایی بالایی دارد و اجرای طرف آمریکایی بسیار ضعیف است.» پیشنهاد او مدیریت پرونده‌ها در سه سبد است: سبد سبز برای حوزه‌های کم‌حساسیت مانند آموزش، سبد زرد برای مذاکرهٔ عملی بر سر اختلاف‌ها و سبد قرمز تیره برای جداسازی حوزه‌های بسیار حساس.
کنگرهٔ دموکرات و فروش سلاح به تایوان
رئیس اندیشکدهٔ شانگهای معتقد است حتی اگر دموکرات‌ها کنترل کنگره را به دست بگیرند، هدف اصلی‌شان محدود کردن توان اجرایی ترامپ در دو سال آینده خواهد بود، نه برهم زدن سیاست چین. با این حال هشدار می‌دهد که کنگره از تأخیر ترامپ در فروش سلاح به تایوان ناراضی بوده و پس از انتخابات احتمالاً دو حزب فشار بیشتری برای پیشبرد این فروش وارد می‌کنند.
به باور چن، سه «قید سخت» ثبات روابط را فراتر از چرخه‌های انتخاباتی حفظ می‌کند: هیچ‌یک از دو کشور تاب جنگ هسته‌ای و قطع کامل روابط اقتصادی را ندارد؛ توازن قدرت آمریکا را وادار کرده چین را رقیبی هم‌تراز ببیند؛ و چالش‌های جهانی بدون همکاری دو کشور حل نمی‌شود. او از دیدار احتمالی رهبران در حاشیهٔ اجلاس اپک انتظار گشایش بزرگ ندارد و هدف آن را پیشبرد تدریجی سازوکارهای اقتصادی، گفت‌وگوی هوش مصنوعی و ارتباطات نظامی می‌داند. چن همچنین می‌گوید اندیشکده‌های آمریکایی بودجهٔ پژوهش دربارهٔ چین را افزایش داده‌اند، اما فرض پیش‌فرض آن‌ها این است که «آیا رقابت به درگیری تبدیل می‌شود».
