رزمایش فالکون استرایک چین و تایلند؛ نماد عدم تعهد بانکوک و فرصت تمرینی نیروی هوایی چین

به گزارش ۲۴، ایان سیو چنگ وی، تحلیلگر ارشد برنامهٔ چین در مدرسهٔ مطالعات بین‌الملل اس. راجاراتنام (RSIS) در سنگاپور، در یادداشتی که ۳ نوامبر (۱۲ آبان) منتشر شد، رزمایش هوایی «فالکون استرایک» میان چین و تایلند را بررسی کرده است. به نوشتهٔ او، در اوت ۲۰۲۶ جنگنده‌های چینی و تایلندی برای نهمین دورهٔ این رزمایش دوجانبه از پایگاه هوایی سلطنتی اودورن تانی در تایلند به پرواز درآمدند. این رزمایش از ۲۰۱۵ برگزار می‌شود و شامل مانورهای نبرد هوایی و فعالیت‌های امداد بشردوستانه و مقابله با بلایا با مشارکت جنگنده‌ها، هواپیماهای ترابری و هواپیماهای هشدار زودهنگام است.

نویسنده یادآوری می‌کند که تایلند یکی از نزدیک‌ترین شرکای امنیتی چین در جنوب شرق آسیاست و در ۲۰۰۵ نخستین کشور این منطقه بود که رزمایش منظم نظامی با چین برگزار کرد. به نوشتهٔ او، رزمایش‌های نیروی هوایی اهمیت ویژه‌ای دارند، چون با قابلیت‌ها و تاکتیک‌های پیشرفته سروکار دارند و به اعتماد بالایی نیاز دارند.

محدودتر از «کوپ تایگر»

به نوشتهٔ سیو، فالکون استرایک به‌طور کلی از رزمایش «کوپ تایگر» ساده‌تر است. کوپ تایگر رزمایشی سه‌جانبه میان نیروهای هوایی آمریکا، تایلند و سنگاپور است که از ۱۹۹۴ برگزار می‌شود و معمولاً ۷۰ تا ۹۰ هواپیما، از جمله جنگنده، سوخت‌رسان، هواپیمای هشدار زودهنگام و ترابری، در آن شرکت دارند. شمار دقیق هواپیماهای فالکون استرایک روشن نیست و تمرکز آن عمدتاً بر نبرد هوابه‌هوا و امداد بشردوستانه است. به گفتهٔ نویسنده، کوتاه‌تر بودن این رزمایش فرصت تمرین گسترده‌تر را محدود می‌کند. همچنین محدودیت‌های آمریکا بر استفاده از تجهیزات آمریکایی در رزمایش با چین سبب شده تایلند به‌جای جنگنده‌های آمریکایی اف-۱۶، جنگنده‌های سوئدی «جی‌اِی‌اس ۳۹ گریپن» را به این رزمایش‌ها بفرستد.

پیام بانکوک: شریک جایگزین و عدم تعهد

به نوشتهٔ این تحلیلگر، پیش از ۲۰۱۵ رزمایش‌های چین و تایلند عمدتاً به نیروی زمینی و دریایی محدود بود. نخستین فالکون استرایک در ۲۰۱۵ همکاری دفاعی را به حوزهٔ نیروی هوایی گسترش داد؛ هم‌زمان با تیرگی روابط تایلند و آمریکا پس از کودتای ۲۰۱۴، زمانی که واشنگتن کمک نظامی و آموزش حرفه‌ای نظامی به تایلند را کاهش داد. این رزمایش در آن زمان نشان داد بانکوک شرکای دفاعی جایگزین دارد.

به گفتهٔ سیو، پس از بهبود روابط نظامی تایلند و آمریکا در پی انتخابات ۲۰۱۹ تایلند، فالکون استرایک معنایی گسترده‌تر یافته و به ابزاری برای نشان دادن تعهد بانکوک به سیاست عدم تعهد در میانهٔ رقابت فزایندهٔ آمریکا و چین تبدیل شده است. تایلند با وجود ادامهٔ حضور در رزمایش‌های پیشرفته با آمریکا، می‌کوشد نزدیکی دفاعی با واشنگتن به بهای روابط امنیتی‌اش با پکن تمام نشود.

فرصت تمرینی برای نیروی هوایی چین

به نوشتهٔ نویسنده، این رزمایش برای ارتش آزادی‌بخش خلق چین فرصتی است تا در کنار نیروی هوایی‌ای که تجهیزات و آموزش غربی دارد تمرین کند. چین جنگندهٔ «جی-۱۰سی» را به این رزمایش فرستاده است؛ جنگنده‌ای که به نوشتهٔ او، نیروی هوایی پاکستان در درگیری ۲۰۲۵ هند و پاکستان به‌طور مؤثری از آن استفاده کرد. همچنین از دورهٔ ۲۰۲۲، چین هواپیمای هشدار زودهنگام و کنترل «کی‌جی-۵۰۰»، هواپیمای سوخت‌رسان، هواپیمای ترابری «وای-۲۰» و سامانه‌های پدافند زمینی را به کار گرفته تا رویکرد «سامانهٔ سامانه‌ها» را بیازماید؛ رویکردی که جنگنده‌ها را با قابلیت‌های پشتیبان یکپارچه می‌کند.

سیو نتیجه می‌گیرد که فالکون استرایک بخشی از روندی نوپا اما رو به رشد است که در آن نیروی هوایی چین با متحدان آمریکا، از جمله امارات، مصر و پاکستان، رزمایش برگزار می‌کند. به نوشتهٔ او، این روند نشان‌دهندهٔ نقش رو به رشد نیروی هوایی در دیپلماسی دفاعی چین است، و مسیر آیندهٔ فالکون استرایک نه فقط به ارادهٔ چین و تایلند، بلکه به وضعیت روابط تایلند با متحد دیرینه‌اش، آمریکا، بستگی دارد.