تحلیل دیپلمات: جنگ ایران آمریکا را از چین منحرف می‌کند؛ پکن از نتیجه میان‌دوره‌ای خرسند نیست
جیانلی یانگ در دیپلمات استدلال می‌کند تسلط دموکرات‌ها بر کنگره می‌تواند محاسبات پکن را پیچیده کند؛ از افزایش فشار برای پایان جنگ ایران و محدودکردن صادرات تراشه تا ترمیم روابط واشنگتن با متحدانش.
به گزارش ۲۴، جیانلی یانگ در یادداشتی در دیپلمات می‌نویسد پکن به‌طور کلی دلیلی برای جشن گرفتن نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا ندارد؛ زیرا به اعتقاد او تسلط دموکرات‌ها بر کنگره، محاسبات راهبردی چین را پیچیده می‌کند و بخشی از مزایایی را که پکن از دیپلماسی روزبه‌روز معاملاتی‌تر دونالد ترامپ به دست آورده، تهدید می‌کند.
این ارزیابی دیدگاه نویسنده است، نه اعلام موضع رسمی چین. یانگ، پژوهشگر مهمان مرکز منافع ملی، در این یادداشت پیامدهای احتمالی تغییر موازنه قدرت در کنگره را برای روابط آمریکا و چین بررسی می‌کند.
کنگره چه اندازه می‌تواند سیاست ترامپ را تغییر دهد؟
نویسنده تأکید دارد ترامپ همچنان دو سال دیگر رئیس‌جمهور است و رؤسای جمهور آمریکا در سیاست خارجی اختیارات قابل‌توجهی دارند. بنابراین کنگره دموکرات نمی‌تواند به‌سادگی دیپلماسی او با چین را معکوس کند، اما می‌تواند با قانون‌گذاری، بودجه، نظارت و تغییر انگیزه‌های سیاسی اثر بگذارد. از نگاه او، تغییرات بیشتر در حاشیه‌ها پیامد خواهند داشت تا آنکه به چرخش راهبردی فوری منجر شوند.
یانگ همچنین معتقد است تعدیل سیاست خارجی آمریکا صرفاً محصول شخصیت ترامپ نیست؛ هزینه حفظ نظم پس از جنگ سرد، فشارهای اقتصادی و مالی داخلی و رشد اقتصادی، صنعتی و نظامی چین، واشنگتن را به بازنگری واداشته‌اند. به باور او سیاست خارجی آمریکا حتی پس از ترامپ نیز نمی‌تواند کاملاً به شکل پیشین بازگردد.
چرا دیپلماسی معاملاتی برای پکن مطلوب‌تر است؟
به نوشته یانگ، چین رئیس‌جمهوری معاملاتی را به رهبری پایبند به اصول پایدار و تعهدات نهادی ترجیح می‌دهد. او می‌گوید ترامپ ادبیات «جی۲»، یعنی محوریت دو قدرت آمریکا و چین، را پذیرفته، تایوان را بیش‌ازپیش به ابزاری برای چانه‌زنی تبدیل کرده و از جمله فروش تسلیحات به آن را به تأخیر انداخته است.
نویسنده همچنین به پذیرش زبان «ثبات راهبردی سازنده» پیشنهادی شی جین‌پینگ اشاره می‌کند و می‌گوید چنین رویکردی می‌تواند سازش دوجانبه را بر تعهدات سنتی آمریکا مقدم کند. از دید او، نظارت بیشتر کنگره ممکن است امنیت تایوان را کمتر در معرض معامله‌های ریاست‌جمهوری قرار دهد.
جنگ ایران و انحراف توجه از هند و اقیانوس آرام
یانگ می‌نویسد نظارت قوی‌تر کنگره می‌تواند فشار برای پایان زودتر جنگ ایران را افزایش دهد. به استدلال او، چین دلیلی برای استقبال از خروج زودهنگام آمریکا از جنگی ندارد که منابع نظامی، ظرفیت مالی، توجه دیپلماتیک و انرژی سیاسی واشنگتن را مصرف می‌کند.
نویسنده معتقد است طولانی‌شدن درگیری، واشنگتن را از منطقه هند و اقیانوس آرام و رقابت راهبردی با چین منحرف می‌کند؛ از این رو پایان زودتر جنگ می‌تواند یکی از مزیت‌های غیرمستقیم پکن را کاهش دهد.
تراشه‌های پیشرفته و بازسازی روابط با متحدان
به نوشته یانگ، صادرات نیمه‌رساناهای پیشرفته نمونه‌ای از حوزه‌های اثرگذاری کنگره است. او می‌گوید ترامپ اجازه فروش برخی تراشه‌های پیشرفته انویدیا، از جمله H200، را داده، در حالی که محدودیت پیشرفته‌ترین محصولات حفظ شده است. کنگره دموکرات می‌تواند با جلسات استماع، قانون‌گذاری و اختیار بودجه، محدودیت صادرات را سخت‌تر کند.
او همچنین می‌نویسد کنگره می‌تواند ترمیم روابط آمریکا با متحدانش در اروپا، آمریکای شمالی و هند و اقیانوس آرام را تشویق کند. از نگاه او، پکن هنگام مشاجره واشنگتن با متحدانش سود می‌برد و هنگام هماهنگی آنان با محدودیت بیشتری مواجه می‌شود.
جمع‌بندی یانگ علاوه بر این پیامدهای سیاستی، جنبه‌ای سیاسی دارد: او انتخابات میان‌دوره‌ای را نشانه ظرفیت دموکراسی آمریکا برای اصلاح مسیر و مهار قدرت می‌داند و معتقد است این موضوع روایت برتری الگوی حکمرانی اقتدارگرا را به چالش می‌کشد.
منبع: یادداشت جیانلی یانگ در دیپلمات، منتشرشده در ۷ نوامبر ۲۰۲۶. تحلیل و ارزیابی‌ها متعلق به نویسنده است.
