جان راس: سیاست تهاجمی آمریکا در قبال ایران تا حد زیادی چین را نشانه گرفته است؛ هدف، کنترل «اینکه نفت به چه کسی فروخته شود»
جان راس، پژوهشگر ارشد مؤسسهٔ مطالعات مالی چونگ‌یانگ دانشگاه رنمین، می‌گوید سیاست بسیار تهاجمی آمریکا در قبال ایران تا حد زیادی چین را هدف گرفته و هدف واشنگتن کنترل «اینکه نفت به چه کسی فروخته شود» است؛ این ارزیابی اوست، نه خبر مستقل.
به گزارش ۲۴، جان راس، اقتصاددان سرشناس بریتانیایی و پژوهشگر ارشد مؤسسهٔ مطالعات مالی چونگ‌یانگ دانشگاه رنمین چین، در گفت‌وگو با برنامهٔ «چایخانهٔ اندیشمندان» سایت گوانچا که ۷ نوامبر ضبط شده، می‌گوید سیاست بسیار تهاجمی آمریکا در قبال ایران تا حد زیادی چین را هدف گرفته است. به گفتهٔ او، این رازی آشکار است که نقطه‌ضعف راهبردی چین انرژی است و چین با وجود رشد سریع انرژی‌های تجدیدپذیر، تا مدت‌ها واردکنندهٔ بزرگ انرژی خواهد ماند؛ بنابراین حساب‌وکتاب آمریکا این است که در صورت درگیری با چین، تأمین انرژی آن را قطع کند. این ارزیابی‌ها نظر راس است، نه خبر مستقل.
مالاکا و «نفت به چه کسی فروخته شود»
راس توضیح می‌دهد که آمریکا در گذشته به محاصرهٔ دریایی در نزدیکی سواحل چین (مثلاً تنگهٔ مالاکا) فکر می‌کرد، اما به گفتهٔ او اکنون ارتش و نیروی دریایی چین آن‌قدر قوی است که چنین محاصره‌ای ممکن نیست و نیروی دریایی آمریکا تلفات سنگین غیرقابل‌تحملی خواهد داد. از این رو، به روایت او، آمریکا ناچار است خط محاصره را به هزاران کیلومتر دورتر از چین ببرد، چون چین با وجود داشتن سه ناو هواپیمابر، هنوز توان نبرد متعارف گسترده با نیروی دریایی آمریکا در فاصلهٔ هزاران کیلومتری را ندارد. او می‌گوید به همین دلیل است که آمریکا با اینکه دیگر به انرژی غرب آسیا وابسته نیست، در سال‌های اخیر جنگ‌های بیشتری در این منطقه به راه انداخته و علیه ونزوئلا و ایران اقدام کرده است: آمریکا خودش به این نفت نیازی ندارد، اما باید اختیار «اینکه نفت به چه کسی فروخته شود» را در دست داشته باشد تا در صورت لزوم بتواند نفت چین را قطع کند.
انتظار حملهٔ پس از انتخابات و دوراهی کاخ سفید
به گفتهٔ راس، توان نظامی ایران بسیار فراتر از انتظار آمریکا بود. او می‌گوید پیش از انتخابات، همهٔ کارشناسان جدی راهبردی که می‌شناسد انتظار داشتند ترامپ در صورت یک «شکست کوچک» بلافاصله پس از انتخابات حملهٔ نظامی گسترده‌ای به ایران آغاز کند، اما جمهوری‌خواهان شکستی «حماسی» خوردند. اکنون به روایت او واشنگتن در دوراهی است: از نظر سیاست داخلی، حملهٔ گسترده به ایران به‌شدت نامحبوب است و آیندهٔ سیاسی جمهوری‌خواهان (حتی انتخابات ۲۰۲۸) را بر باد می‌دهد، اما از نظر راهبردی، بدون برکناری حکومت ایران اهداف آمریکا محقق نمی‌شود. به گفتهٔ او کاخ سفید میان دو گزینه دچار دعوای شدید است: سرنگونی نظامی حکومت ایران، یا سازش؛ مثلاً اینکه آمریکا از تغییر حکومت دست بکشد و در مقابل ایران حملات سنگین به اسرائیل را متوقف کند و در خاورمیانه تعادلی نسبتاً پایدار، هرچند ناخواسته، برقرار شود.
ترامپ ۲.۰، تورم و «زبان قدرت»
راس راهبرد «ترامپ ۲.۰» را چنین توصیف می‌کند: ابتدا کشورهای ضعیف‌تر یعنی ونزوئلا، کوبا و ایران یکی‌یکی از میدان به در شوند و روسیه از چین جدا شود، سپس تمام توان روی چین متمرکز شود. اما به گفتهٔ او آمریکا فقط در ونزوئلا موفق شد، کوبا همچنان مقاومت می‌کند و در ایران آمریکا «به صخره خورد» و در باتلاق گیر کرد؛ و با کنترل کنگره به دست دموکرات‌ها، نقشهٔ جدا کردن روسیه از چین از راه سازش بر سر اوکراین هم دشوارتر شده است. نتیجه اینکه به روایت او «پیش‌شرط‌های» آمریکا برای محاصرهٔ همه‌جانبهٔ چین فراهم نمی‌شود و آمریکایی که همزمان در جنگ فرسایشی اوکراین و خاورمیانه گیر کرده، در رویارویی مستقیم با چین محتاط‌تر خواهد بود؛ امری که به گفتهٔ او در کوتاه‌مدت کار را برای روسیه سخت‌تر می‌کند اما به سود چین است.
راس همچنین می‌گوید تورمی که عامل اصلی نارضایتی رأی‌دهندگان از جمهوری‌خواهان بود، نیمی از جنگ ایران و نیمی از افزایش تعرفه‌ها ناشی شده و طبق تازه‌ترین نظرسنجی ۶۴ درصد آمریکایی‌ها به‌شدت با تعرفه‌ها مخالف‌اند. او در جمع‌بندی می‌گوید: «هرگز نمی‌توان ببر را گیاه‌خوار کرد، اما ببر زبان قدرت را می‌فهمد.»
