ستسر: توافق خودرویی اروپا و چین فقط «خونریزی را بند می‌آورد»؛ هشدار دربارهٔ صنعتی‌زدایی جهان
برد ستسر، پژوهشگر ارشد شورای روابط خارجی آمریکا، توافق اروپا و چین برای محدود کردن واردات خودروهای چینی را شروعی خوب اما ناکافی خواند و هشدار داد چینی که با سهم ۱٫۵ واحد درصدی صادرات خالص رشد کند، بخش زیادی از جهان را صنعتی‌زدایی خواهد کرد.
به گزارش ۲۴، برد ستسر، پژوهشگر ارشد شورای روابط خارجی آمریکا (CFR)، در یادداشتی که ۲ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، توافق تازهٔ اروپا و چین برای محدود کردن واردات خودروهای چینی را «شروعی خوب» خواند. او در عین حال نوشت مهار رونق صادراتی چین به واکنشی بسیار گسترده‌تر نیاز دارد.
جهش بی‌سابقهٔ صادرات خودروی چین
به نوشتهٔ ستسر، افزایش سالانهٔ صادرات خودروی چین به همهٔ بازارها اکنون حدود ۳٫۵ میلیون دستگاه است. او یادآوری کرد که بازار جهانی بدون چین تنها حدود ۶۰ میلیون خودرو است. ژاپن در دههٔ ۱۹۷۰ صادرات خودروی خود را حدود ۳٫۵ میلیون دستگاه افزایش داد، اما این رشد در طول یک دهه رخ داد، نه یک سال. همزمان بازار داخلی چین امسال ۲۰ درصد، یعنی حدود ۵ میلیون خودرو، کوچک شده است. به برآورد وال‌استریت ژورنال، فروش داخلی امسال به حدود ۱۹ میلیون خودرو می‌رسد که کمتر از یک‌سوم ظرفیت تولید خودروسازی چین است. به گفتهٔ ستسر، چین می‌تواند بیش از ۶۰ میلیون خودرو تولید کند و شرکت‌های چینی که از فروش داخلی سودی نمی‌برند، انگیزهٔ زیادی برای صادرات دارند.
توافق چه می‌گوید؟
بر اساس این توافق، صادرات خودروهای هیبریدی چین (از جمله هیبریدهای پلاگین) به اروپا به حدود ۳۵۰ هزار دستگاه محدود می‌شود. این رقم از ۳۰۰ هزار هیبرید صادرشده در ۲۰۲۵ بیشتر است، اما بسیار کمتر از آهنگ سالانهٔ ۸۰۰ هزار دستگاهی در سه ماه اخیر است. سقف یادشده در سال‌های بعد به ۳۷۰ و ۳۹۰ هزار دستگاه می‌رسد. تعرفهٔ خودروهای تمام‌برقی از ۲۵ درصد برای تسلا (۱۰ درصد پایه به‌علاوهٔ ۱۵ درصد) تا ۴۵ درصد است و تعرفهٔ کل بی‌وای‌دی ۲۷ درصد است که به نوشتهٔ ستسر بازدارنده نیست. حتی با این تعرفه‌ها، واردات خودروهای برقی امسال به حدود ۶۰۰ هزار دستگاه می‌رسد، در برابر ۵۰۰ هزار در سال گذشته. خودروهای بنزینی و دیزلی با تعرفهٔ ۱۰ درصد روبه‌رو هستند و اروپا سالانه حدود ۲۰۰ هزار دستگاه از آن‌ها وارد می‌کند. بر قطعات و باتری‌های وارداتی تعرفهٔ ویژه‌ای وضع نشده است. اروپا همچنین سیاست واحدی ندارد که سرمایه‌گذاران را به مشارکت مشترک یا انتقال فناوری ملزم کند.
ستسر می‌نویسد چین ظاهراً به این نتیجه رسیده که بازار تضمین‌شده برای شمار محدودی خودرو را به خطر تعرفه‌ای بازدارنده ترجیح می‌دهد. اروپا نیز توافق را به خطر تلافی و کند شدن صدور مجوز صادرات عناصر نادر خاکی و آهنربا ترجیح داده است. به تعبیر او، اقدام حفاظتی دربارهٔ هیبریدها «فقط خونریزی را بند می‌آورد».
هشدار دربارهٔ صنعتی‌زدایی جهان
ستسر تأکید می‌کند اروپا باید در بخش‌های دیگر، از جمله قطعات خودرو، باتری، مواد شیمیایی و برخی ماشین‌آلات صنعتی، هم دست به کار شود و نمی‌تواند منتظر بماند تا چین به رشد متکی بر تقاضای داخلی روی آورد. به نوشتهٔ او، «چینی که چند سال دیگر با سهم ۱٫۵ واحد درصدی صادرات خالص رشد کند، بخش زیادی از جهان را صنعتی‌زدایی خواهد کرد.» او افزود: شی جین‌پینگ ظاهراً از ادامهٔ ترکیب سیاستی کنونی خود بسیار خشنود است و شرط بسته که جهان همچنان مازاد صادراتی روبه‌رشد چین را جذب کند.
