کارشناس چینی: تهران «با کش دادن، منتظر تغییر» است؛ هدف آمریکا عوض نشده، فقط ابزارش از نظامی به اقتصادی رفته است
به گزارش ۲۴ به نقل از رادیو بینالمللی چین، لی زیشین، کارشناس مسائل خاورمیانه در مؤسسه مطالعات بینالمللی چین، میگوید راهبرد کنونی ایران «با کش دادن، منتظر تغییر» است و با زمان میخواهد امتیاز آمریکا را بگیرد. به گفته او، هدف واشنگتن عوض نشده و فقط ابزار فشار از نظامی به عمدتاً اقتصادی تغییر کرده است؛ احتمال عملیات نظامی گسترده در حال کاهش است اما کاملاً منتفی نشده است.
به گزارش ۲۴ به نقل از رادیو بینالمللی چین، این رسانه در مطلبی که ۱۲ نوامبر در ستون «شنپینگ» پخش و منتشر کرده تحلیل لی زیشین، کارشناس مسائل خاورمیانه در مؤسسه مطالعات بینالمللی چین، را آورده است. به نوشته این گزارش، رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، و عراقچی، وزیر امور خارجه، روز ۱۰ نوامبر به وقت محلی جداگانه موضع گرفتند، مذاکره با آمریکا را رد کردند و تأکید کردند پیششرط بازگشایی تنگه هرمز اجرای هفت شرطی است که ایران مطرح کرده است. از سوی دیگر، روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نشانههایی از کاهش تنش داد و گفت تحریمهای اقتصادی «اثربخشی چشمگیر» داشته و برای عملیات نظامی گسترده علیه ایران «ضرورتی نیست». در همان روز قطر و ترکیه اعلام کردند میانجیگری میان آمریکا و ایران را ادامه میدهند.
تمایز رضایی میان پیام میانجی و مذاکره
لی زیشین میگوید موضع رضایی در حال تمایز گذاشتن میان «پیامرسانی طرف میانجی» و «مذاکره ایران و آمریکاست». به گفته او، اعتراف به مذاکره با آمریکا برابر با اعتراف به عقبنشینی زیر فشار است و بعید است تندروهای داخل ایران آن را بپذیرند.
هفت شرط یکجا و هرمز بهعنوان آخرین برگ
به نوشته لی، ایران هفت شرط مطرحشده را به یک مجموعه واحد گره زده است تا هم در داخل پاسخگو باشد و هم آستانه پذیرش آمریکا را بالا ببرد. او میگوید تنگه هرمز مهمترین برگ برندهای است که در دست ایران است و باید در آخر گذاشته شود. لی موضع عراقچی را رقابت بر سر ابتکار روایت میداند و میگوید گفتن اینکه «برنامه دو روزه» همچنان معتبر است برابر با بازگرداندن توپ به زمین آمریکاست.
راهبرد «با کش دادن، منتظر تغییر»
لی زیشین میگوید راهبرد کنونی ایران در واقع «با کش دادن، منتظر تغییر» است و میخواهد با زمان امتیاز آمریکا را بگیرد.
سه لایه در سخنان روبیو
به گفته لی، موضع روبیو سه لایه معنا دارد: فراهم کردن توجیهی برای نزدن ایران، فراهم کردن توجیهی برای ادامه فشار، و بسته نشدن درِ توسل به نیروی نظامی. او میافزاید این ادعا که اثر محاصره دریایی «بسیار چشمگیر» است فعلاً فقط در سمت صادرات صادق است و نکته مهمتر آن است که کارآمد بودن تحریم برابر با تحقق هدف سیاسی نیست.
لی میگوید مجموعه مواضع اخیر آمریکا حقیقتاً رنگوبویی از تنظیم سیاست پس از انتخابات میاندورهای دارد، اما هدف عوض نشده و فقط ابزار از فشار نظامی به فشار عمدتاً اقتصادی تغییر کرده است. به گفته او، احتمال عملیات نظامی گسترده در حال کاهش است، اما کاملاً منتفی نشده است.
محتملترین مصالحه و دشواری توافق جامع
لی زیشین میگوید فاصله مواضع دو طرف بسیار زیاد است و محتملترین مصالحه از این قرار است: بازگشایی فنی تنگه هرمز، تعیین مسیرهای ایمن دریایی و عبور مرحلهای و دستهدسته؛ رقیقسازی اورانیوم غنیشده در داخل ایران؛ و پیش انداختن آزادسازی بخشی از داراییهای مرتبط با امور بشردوستانه و دارو. او میافزاید حتی در ایدهآلترین حالت نیز طرفها در کوتاهمدت فقط میتوانند به ترتیبات محدود، فنی و قابل راستیآزمایی برای کاهش تنش برسند و دستیابی به توافقی جامع بسیار دشوار است.