رئیس پژوهشکدهٔ راهبرد بینالملل مدرسهٔ مرکزی حزب در نشریهٔ CIIS: «ثبات راهبردی سازنده» چین و آمریکا پارادایمی نو است، نه تکرار «ثبات راهبردی کلاسیک» جنگ سرد
به گزارش ۲۴ به نقل از فصلنامهٔ «پژوهشهای مسائل بینالمللی»، وو جیچنگ، رئیس پژوهشکدهٔ راهبرد بینالملل مدرسهٔ مرکزی حزب کمونیست چین، در مقالهای «رابطهٔ ثبات راهبردی سازندهٔ» چین و آمریکا را پارادایمی نو در نظریهٔ ثبات راهبردی قدرتهای بزرگ میداند که با «ثبات راهبردی کلاسیک» دوران جنگ سرد تفاوت دارد.
به گزارش ۲۴ به نقل از فصلنامهٔ «پژوهشهای مسائل بینالمللی»، نشریهٔ مؤسسهٔ مطالعات بینالمللی چین (CIIS)، وو جیچنگ، رئیس و استاد پژوهشکدهٔ راهبرد بینالملل مدرسهٔ مرکزی حزب (آکادمی ملی حکمرانی) چین، و جانگ جونسو، دانشجوی دکتری همین پژوهشکده، در مقالهای با عنوان «دربارهٔ ساختن رابطهٔ ثبات راهبردی سازنده» در شمارهٔ پنجم ۲۰۲۶ این فصلنامه کوشیدهاند برای فرمول تازهٔ روابط پکن و واشنگتن پشتوانهٔ نظری بسازند.
از پکن تا واشنگتن؛ فرمولی تازه برای روابط
به نوشتهٔ آنان، دیدار سران دو کشور در پکن در مه ۲۰۲۶ ساختن «رابطهٔ ثبات راهبردی سازندهٔ چین و آمریکا» را مهمترین اجماع سیاسی قرار داد و در سفر دولتی شی جینپینگ به آمریکا در سپتامبر ۲۰۲۶ دو طرف بر ساختن «رابطهٔ ثبات راهبردی سازنده بر پایهٔ احترام، انصاف و برابری» توافق کردند.
نویسندگان به نقل از شی میگویند این ثبات باید «ثبات مثبتِ مبتنی بر همکاری، ثبات سالمِ با رقابت سنجیده، ثبات عادیِ با اختلافات قابلکنترل و ثبات پایدارِ با چشمانداز صلح» باشد و این فرمول را «پارادایم نوین» نظریهٔ ثبات راهبردی قدرتهای بزرگ مینامند که روایت «جنگ سرد نو» و «تله توسیدید» را رد میکند.
کاستیهای «ثبات راهبردی کلاسیک»
محور مقاله مقایسه با الگوی شوروی و آمریکاست. به گفتهٔ نویسندگان، «ثبات راهبردی کلاسیک» دو ابرقدرت بر توازن هستهای استوار بود و هرچند «صلح طولانی» دوران جنگ سرد را در کل حفظ کرد، کاستیهای ذاتی داشت: «ثبات راهبردی منفیِ منفعلانه شکلگرفته» بود که کلیدش تضمین آسیبپذیری متقابل بود؛ در سطح راهبردی «موازنهٔ وحشت» پایدار ماند، اما در سطح غیرراهبردی و متعارف ثبات بسیار کمتر بود و دو اردوگاه بارها درگیر منازعات سطح پایین و حتی جنگهای نیابتی محلی شدند.
آنان مینویسند تکیهٔ آمریکا و شوروی بر «ثبات مسابقهٔ تسلیحاتی» سرانجام به «تراژدی رقابت قدرتهای بزرگ» انجامید که شوروی را از پا درآورد و مجتمع نظامیـصنعتی را بر سیاست آمریکا مسلط کرد.
نویسندگان دو رویکرد پس از جنگ سرد را در برابر هم میگذارند: «رویکرد یکجانبهگرایانه» به نمایندگی آمریکا که میکوشد برتری نظامی ائتلاف غربی به رهبری آمریکا را «بیحد» گسترش دهد و ثبات راهبردی جهانیِ تحت رهبری آمریکا بسازد، و «رویکرد سازنده» به نمایندگی چین که از امنیت مشترک، جامع، همکاریجویانه و پایدار دفاع میکند. به نظر آنان رقابت نباید بازی حاصلجمع صفر و نه مسابقهٔ تسلیحات هستهای ذیل «نابودی حتمی متقابل» باشد.
هوش مصنوعی و تایوان
مقاله هشدار میدهد فناوریهای دیجیتال و هوش مصنوعی در حال بازسازی رقابت قدرتهای بزرگاند و «بهشدت مستعد» ایجاد خطر امنیتیسازی و نظامیسازیاند و کاربرد نظامی فناوریهای نوظهور بر روند کنترل تسلیحات اثر خواهد گذاشت.
نویسندگان مسئلهٔ تایوان را «هستهٔ منافع هستهای چین» و مهمترین مسئلهٔ روابط دو کشور میخوانند و مینویسند این مسئله به ثبات کلی روابط دو کشور مربوط است و اگر درست مدیریت نشود، دو کشور با هم برخورد میکنند و حتی به درگیری میرسند و کل روابط چین و آمریکا به موقعیتی بسیار خطرناک کشیده میشود.
در عین حال، به نوشتهٔ آنان «احیای بزرگ ملت چین» و «دوباره بزرگ کردن آمریکا» میتوانند همزمان پیش بروند و یکدیگر را تقویت کنند، و میزبانی چین از اپک و آمریکا از نشست گروه ۲۰ در ۲۰۲۶ میتواند زمینهٔ تازهای برای همکاری، از جمله در هوش مصنوعی، تحول دیجیتال و تغییرات اقلیمی باشد.