سیاسآیاس: مقررات تازهٔ آمریکا دسترسی راه دور چین به توان پردازشی را هدف گرفته؛ «احتمالاً» در کوتاهمدت مؤثر است، اما شبکههای تأمین مسیر عوض میکنند
به گزارش ۲۴ به نقل از مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS)، دو کارشناس این مرکز میگویند مقررات تازهٔ آمریکا دربارهٔ سختافزار پیشرفتهٔ هوش مصنوعی «احتمالاً» دستکم در کوتاهمدت توسعهٔ ابرهوش چین را کند میکند، اما شبکههای تأمین «مسیر خود را تغییر خواهند داد».
به گزارش ۲۴ به نقل از مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS)، کیت کورن، معاون مدیر «برنامهٔ اقتصاد و کرسی شول در تجارت بینالملل» در این مرکز، و کوین کورلند، کارشناس ارشد فنی (غیرمقیم) همین برنامه، در یادداشتی از مجموعهٔ «پرسشهای حیاتی» که ۱۸ نوامبر منتشر شد، مقررات تازهای را بررسی کردهاند که دفتر صنعت و امنیت (BIS) وزارت بازرگانی آمریکا در ۱۶ نوامبر دربارهٔ سختافزار پیشرفتهٔ لازم برای «ابرهوش» صادر کرد. به نوشتهٔ آنها، این «قاعدهٔ نهایی موقت» جایگزین رسمی قاعدهٔ «انتشار هوش مصنوعی» دولت بایدن است که دولت ترامپ در مه ۲۰۲۵ اعلام کرده بود آن را اجرا نمیکند.
پنج کشور تازه در فهرست الزام مجوز
بخش نخست قاعده به خطر انحراف کالا میپردازد. پیشتر الزام مجوز برای پردازندههای گرافیکی پیشرفته و سرورها فقط شامل ۴۵ کشور در گروههای D:1، D:4 و D:5 (از جمله عربستان، قزاقستان و ویتنام) میشد، اما نه دیگر کشورهای جنوب شرق آسیا که به گفتهٔ نویسندگان اغلب مسیر ترانزیت توان پردازشی پیشرفته به چین بودهاند. قاعدهٔ جدید پنج کشور اندونزی، مالزی، سنگاپور، تایلند و برزیل را اضافه کرده است.
نویسندگان تأکید میکنند این ممنوعیت صادرات نیست و مجوزها مورد به مورد بررسی میشوند؛ شرکتهای مستقر در آمریکا در این پنج کشور با ارائهٔ گزارش ماهانه از مجوز معافاند. به نظر آنها سنگاپور در این فهرست متمایز است، چون از قبل نظام کنترل کالاهای راهبردی پیشرفته و سابقهٔ اجرا دارد.
بستن خلأ دسترسی راه دور
بخش دوم، دسترسی راه دور است؛ یعنی مشتری در یک کشور توان پردازشی مرکز دادهای در کشور دیگر را اجاره میکند. نظرهای مشورتی پیشین BIS ارائهٔ خدمات ابری را «صادرات» نمیدانست. قاعدهٔ جدید با کنترل «مصرف نهایی» این خلأ را میبندد: اگر صادرکننده بداند مرکز دادهای در هر نقطهٔ جهان بیش از حد معینی توان پردازشی به چین یا دیگر کشورهای مشمول تحریم تسلیحاتی آمریکا میدهد، باید مجوز بگیرد.
به نوشتهٔ نویسندگان این آستانه پایین است: ۱۲ میلیون «کارایی پردازشی کل»، معادل حدود ۷۵۰ پردازندهٔ H200 یا حدود ۴۲ «ورا روبین». قاعده سختافزارهای قبلاً صادرشده را هم دربرمیگیرد و مراکز دادهای که به چین توان پردازشی اجاره میدادند ۹۰ روز فرصت دارند این کار را متوقف کنند یا مجوز بگیرند.
بار انطباق برای صنعت
به ارزیابی نویسندگان، صنعت با بار سنگین تازهای در انطباق و مجوز روبهروست. قاعده روشن نمیکند منظور از «اطلاعات کافی» دربارهٔ مشتریان مراکز داده چیست و این «ممکن است» به انطباق افراطی و محدود کردن فروش از سوی شرکتها برای پرهیز از ریسک بینجامد؛ آستانهٔ پایین نیز «بهطور بالقوه» ساخت مراکز داده را تا رسیدگی یک نظام از پیش پرمشغله به درخواستها، بهطور چشمگیری به تأخیر میاندازد. صادرکنندگانی که پیشتر تراشه را «به نیابت از» شرکتهای مستقر در مقصدهای ممنوع فروختهاند هم ممکن است هدف اجرای قانون قرار گیرند و به افشای داوطلبانه هدایت شدهاند.
«احتمالاً بله، دستکم در کوتاهمدت»
آیا قاعده توسعهٔ ابرهوش چین را کند میکند؟ پاسخ نویسندگان این است: «احتمالاً بله، دستکم در کوتاهمدت». الزام مجوز برای کشورهای پرخطر به شبکههای انحراف زمان، هزینه و اصطکاک میافزاید و کنترل دسترسی راه دور «احتمالاً» حجم قابل توجهی از توان پردازشی را قطع میکند. اما به گفتهٔ آنها شبکههای تأمین، بهویژه آنها که بودجهٔ دولتی دارند، «مسیر خود را تغییر خواهند داد» و حفظ اثربخشی به هوشیاری مستمر، آمادگی برای کنترل کانونهای تازه، و انعطاف برای خارج کردن کشورهایی که اقدامات مناسب برای جلوگیری از انحراف انجام میدهند نیاز دارد.
استثنای «سامانههای توصیهگر تجاری» (ابزارهای فروشگاههای آنلاین و شبکههای اجتماعی برای رتبهبندی و پیشنهاد محتوا) «ممکن است» به یک روزنه تبدیل شود، چون مرکز داده در عمل بعید است بتواند این کاربرد را از دیگر کاربردها تفکیک کند؛ قاعده به فهرست شرکتهای نظامی چینی پنتاگون (فهرست 1260H) اشارهای نمیکند و بنابراین «احتمالاً» میتوان این استثنا را برای شرکتهای فهرستشدهای مانند علیبابا به کار برد. بررسی مورد به مورد مجوزها هم به گفتهٔ نویسندگان تقریباً بهطور قطع به بحثهای پیچیده میان نهادهای دولتی آمریکا میانجامد.
نویسندگان در پایان یادداشت که پیش از دیدار ۱۹ نوامبر ترامپ و شی جینپینگ در شنجن نوشته شده، یادآوری کردهاند که قاعده چند روز پیش از این دیدار صادر شد و «احتمالاً» واکنش چین را برمیانگیزد؛ ترامپ در دیدارهای دوجانبهٔ گذشته آمادگی مذاکره بر سر کنترلهای صادراتی را نشان داده است. به نوشتهٔ آنها با پیشرفت پروندهٔ «مگااسپید»، فشار برای کنترلهای سختتر از سوی وزارت خزانهداری، وزارت خارجه و کنگره بهسرعت بالا گرفت، اما ترامپ تا آن زمان پشت هاوارد لاتنیک، وزیر بازرگانی، و موضع محافظهکارانهٔ پیشین او در محدودسازی فناوری برای چین ایستاده بود؛ به گفتهٔ نویسندگان، لاتنیک در دیدار ۱۹ نوامبر با چین همراه ترامپ است، همان روزی که قاعده اجرایی میشود.