اسرائیل ممکن است به سوی جنگ داخلی و فروپاشی کامل پیش برود

بر اساس یک ارزیابی محرمانه سازمان سیا، اسرائیل در معرض خطر جنگ داخلی یا فروپاشی دولت قرار دارد؛ در شرایطی که سال‌ها جنگ در غزه، لبنان و ایران شکاف‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در داخل این کشور را عمیق‌تر کرده است.

به گفته دو منبع آمریکایی که محتوای این گزارش را برای Drop Site News تشریح کرده‌اند، گزارش ماه اوت با عنوان شکاف از درون (Fracture From Within) توسط کارشناسان واحد Red Cell سازمان سیا تهیه شده است. Red Cell واحدی در سیا است که وظیفه ارائه "تحلیل‌های جایگزین" در داخل این سازمان را بر عهده دارد و این ارزیابی را با ترکیبی از اطلاعات منابعی با دسترسی باز و اطلاعات محرمانه آمریکا تهیه کرده است.

به نظر می‌رسد این ارزیابی تنها به شهروندان یهودی اسرائیل پرداخته و شهروندان فلسطینی آن را در نظر نگرفته است؛ گروهی که حدود ۲۰ درصد جمعیت اسرائیل را تشکیل می‌دهند و به نوشته مقاله، تحت اشکال مختلف تبعیض زندگی می‌کنند؛ وضعیتی که عفو بین‌الملل و برخی دیگر از سازمان‌های حقوق بشری آن را بخشی از یک نظام گسترده‌تر آپارتاید توصیف کرده‌اند. سازمان سیا به درخواست برای اظهارنظر پاسخ نداده است.

کارشناسان سیا به مجموعه‌ای ناپایدار از فشارها اشاره کرده‌اند که در آستانه انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل در حال همگرایی هستند: بحران اقتصادی و افزایش شدید هزینه‌های نظامی؛ بازگشت شمار زیادی از نیروهای نظامی از دوره‌های طولانی جنگ، که بسیاری از آنها با آسیب‌های شدید روانی روبه‌رو هستند؛ افزایش خشم نسبت به مردان فوق‌ارتدوکس که از خدمت سربازی معاف‌اند؛ تشدید خشونت شهرک‌نشینان در کرانه باختری اشغالی؛ و تلاش بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، برای حفظ قدرت در شرایطی که به گفته مقاله، بحران قانون اساسی را نیز تشدید کرده است.

این واحد سیا وظیفه دارند تحلیل‌ها و ایده‌هایی تولید کنند که مفروضات غالب را به چالش بکشند و مواردی از "گروه‌اندیشی" یا نقاط کور را که ممکن است در دستگاه اطلاعاتی شکل بگیرد، آشکار کنند.

یکی از منابع ما در این گزارش گفته است:

"نویسندگان این گزارش متخصص اسرائیل هستند. این یک سناریوی خیالیِ "اگر چنین شود چه؟" نیست. با توجه به انتخابات پیش رو و شکاف‌های موجود در اسرائیل، باید نتیجه‌گیری آنها را جدی گرفت که اسرائیل تنها یک جرقه با درگیری واقعی داخلی فاصله دارد."

یکی از عمیق‌ترین شکاف‌ها در سیاست اسرائیل نه بر سر مخالفت با جنایات جنگی این کشور، بلکه بر سر این شکل گرفته که چه کسی باید بجنگد و چه کسی از جنگیدن معاف است.

مردان فوق‌ارتدوکس در طول تاریخ از معافیت گسترده از خدمت سربازی برخوردار بوده‌اند و در عین حال مزایای دولتی نیز دریافت کرده‌اند؛ ترتیبی که در شرایط فراخوان‌های مکرر نیروهای ذخیره، به طور فزاینده‌ای مناقشه‌برانگیز شده است.

امتناع جمعی آنها از خدمت، ناشی از مخالفت با جنگ‌های اسرائیل نیست. رهبران فوق‌ارتدوکس استدلال می‌کنند که خدمت نظامی زندگی مذهبی و تعهد آنان به مطالعه تورات را تهدید می‌کند. اما پس از سال‌ها که نیروهای ذخیره به طور مکرر از محل کار و خانواده‌هایشان فراخوانده شده‌اند، این معافیت به یکی از منابع مهم نارضایتی در جامعه اسرائیل تبدیل شده است.

از سوی دیگر، خانوارها نیز هزینه سیاست‌های جنگی اسرائیل را متحمل شده‌اند. قیمت مواد غذایی به بالاترین سطوح خود رسیده و هزینه خوراکی‌ها، از جمله میوه و سبزی تازه، در دو سال گذشته ۹.۵ درصد افزایش یافته است؛ مسئله‌ای که بحران شدید هزینه زندگی را پس از سال‌ها جنگ عمیق‌تر کرده است.

با این حال، بخش بزرگی از مخالفت با نتانیاهو، مخالفت با خشونت اسرائیل علیه فلسطینیان نیست، بلکه اعتراض به نحوه مدیریت اوست.

احزاب اصلی صهیونیستی مخالف نتانیاهو خود بر سر رهبری و راهبرد ائتلافی دچار اختلاف‌اند، در حالی که یکی از مهم‌ترین محورهای حمله به نتانیاهو، مسئولیت او در شکست امنیتی ۷ اکتبر بوده است. نظرسنجی‌های اخیر نشان داده‌اند که هم بلوک حامی نتانیاهو و هم بلوک مخالف او برای رسیدن به ۶۱ کرسی مورد نیاز برای تشکیل دولت با مشکل روبه‌رو هستند.

منابع هشدار داده‌اند که ترکیب شکاف سیاسی و افزایش تعداد نظامیان سابقی که هم مسلح و هم آسیب‌دیده از جنگ هستند، نمونه‌های تاریخی نگران‌کننده‌ای دارد.

یکی از آنها گفت:

" آلمان پس از جنگ، از کهنه‌سربازانی تشکیل شده بود که دچار آسیب روانی پس از جنگ بودند، سلاح داشتند و میل زیادی به خشونت داشتند، مملو بود. من نمی‌گویم اسرائیل پس از غزه همان آلمان پس از جنگ جهانی اول است، اما قطعاً برخی جنبه‌ها برای من شباهت‌هایی دارند."

اسرائیل همچنین با افزایش انزوای بین‌المللی روبه‌رو است، از جمله کاهش حمایت در ایالات متحده؛ روندی که به گفته مقاله، مقام‌های اسرائیلی خود در محافل خصوصی آن را تهدیدی بلندمدت تلقی کرده‌اند.

گزارش ماه اوت، تبدیل شدن روزافزون اسرائیل به یک کشور منزوی و مطرود در سطح بین‌المللی را نیز یکی از عواملی دانسته که می‌تواند به فروپاشی دولت منجر شود.

بر اساس ارزیابی دیگری از سیا که نشریه Capital & Empire در ماه ژوئیه درباره آن گزارش داده بود، مقام‌های اسرائیلی معتقدند اجماع سیاسی آمریکا که زیربنای اتحاد دو کشور بوده در حال تضعیف است و ادامه اتکای اسرائیل به میلیاردها دلار کمک مستقیم نظامی آمریکا ممکن است در آینده از نظر سیاسی غیرقابل‌دوام شود.

واکنش آنها، به گفته این گزارش، تلاش برای ادغام عمیق‌تر در ساختار نظامی، اطلاعاتی و دفاعی آمریکا بوده است؛ پیوندهایی که باز کردن آنها برای دولت‌های آینده دشوارتر خواهد بود.

بر اساس نظرسنجی مرکز یک مرکز پژوهشی، تا بهار امسال ۶۰ درصد آمریکایی‌ها دیدگاهی نامطلوب نسبت به اسرائیل داشتند؛ این رقم یک سال پیش ۵۳ درصد بود. این کاهش حمایت، به نوشته مقاله، در داخل دستگاه امنیت ملی آمریکا نیز بیشتر دیده می‌شود.

یکی از منابع گفت:

"جامعه اطلاعاتی، مثل خود آمریکا، ارتش و تقریباً همه‌جا، از سرمایه واقعی و سیاسی‌ای که صرف سرپا نگه داشتن اسرائیل می‌شود، به طور فزاینده‌ای ناراضی است. در حالی که ما در حال ادغام بیشتر ظرفیت نظامی-صنعتی خود با آنها هستیم، نارضایتی عمیقی وجود دارد که این کار را برای کشوری انجام می‌دهیم که ما را وارد جنگی کرده که در حال باختن آن هستیم؛ کشوری که از ما جاسوسی می‌کند."

گزارش سیا همچنین تلاش کرده است بررسی کند که اگر بحران داخلی اسرائیل عمیق‌تر شود، این فشارها چگونه ممکن است بر یکدیگر اثر بگذارند؛ اینکه چگونه یک جرقه می‌تواند شکاف سیاسی را به درگیری آشکار داخلی تبدیل کند و پس از آن چه پیامدهایی ممکن است رخ دهد.

از جمله سناریوهای مطرح‌شده، خروج سرمایه یا کارکنان شرکت‌های خارجی فناوری و هوش مصنوعی از اسرائیل، تضعیف بیشتر اقتصادی که از قبل تحت فشار است، تجدیدنظر دولت‌های منطقه در ارزش سیاسی و راهبردی تعمیق روابط عادی با اسرائیل و بهره‌برداری حماس یا حزب‌الله از یک دوره ضعف داخلی بوده است.

به گفته منابع، در گزارش مشخصاً از عبارت "درگیری داخلی (civil conflict) " استفاده شده است.

برای دهه‌ها، قدرت اسرائیل تنها به سلاح و حمایت آمریکا متکی نبود؛ بلکه به این تصویر نیز وابسته بود که برتری نظامی، توان اطلاعاتی و انسجام داخلی آن، این کشور را عملاً غیرقابل‌شکست کرده است.

اما طبق هشدار این ارزیابی، در زیر این تصویر از قدرت برتر، اسرائیل در حال انباشتن تناقضات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی‌ای است که ممکن است صرف قدرت نظامی برای مهار آنها کافی نباشد.