اندیشکده لووی: مراپه با حمایت از «اتحاد مجدد» چین، پس از پیمانهای امنیتی پاپوآ گینه نو با غرب به پکن اطمینان داد
مایکل کابونی در نشریهٔ اندیشکده لووی مینویسد جیمز مراپه، نخستوزیر پاپوآ گینه نو، با حمایت صریح از «اتحاد مجدد» چین در دیدار با شی جینپینگ، احتمالاً خواسته است پس از توافقهای امنیتی این کشور با استرالیا و آمریکا به پکن اطمینان دهد.
به گزارش ۲۴ به نقل از اندیشکده لووی، مایکل کابونی، مدرس علوم سیاسی دانشگاه پاپوآ گینه نو، در «اینترپرتر»، نشریهٔ این اندیشکده (۲۰ نوامبر ۲۰۲۶)، مینویسد جیمز مراپه، نخستوزیر پاپوآ گینه نو، در دیدار با شی جینپینگ در شنجن پیش از نشست اپک به او گفته است که تصمیم به تعطیلی دفتر نمایندگی تایوان در پورتمورزبی از نظر سیاسی دشوار بود و ابراز امیدواری کرده که «این به تلاشهای شما برای اتحاد مجدد کمک کند».
فراتر از نخستوزیران پیشین
به نوشتهٔ کابونی، این سخنان از دو جهت برجسته است: نخست اینکه مراپه ظاهراً از نخستوزیران پیشین پاپوآ گینه نو فراتر رفته و صریحاً از اتحاد مجدد حمایت کرده است و ممکن است نخستین نخستوزیری باشد که علناً و به این صراحت چنین موضعی گرفته؛ و دوم اینکه سخنان او ممکن است تلاشی برای اطمیناندادن به پکن پس از توافقهای امنیتی اخیر این کشور با استرالیا و آمریکا باشد. او میافزاید این ماجرا دشواری حفظ سیاست خارجی مستقل را در تعامل با قدرتهای رقیب نشان میدهد.
او یادآوری میکند که پاپوآ گینه نو از ۱۹۷۶ پکن را به رسمیت شناخته (جز چرخشی کوتاه به سوی تایوان در ۱۹۹۹)، اما به رسمیت شناختن دولت پکن با حمایت صریح از اتحاد مجدد فرق دارد و دولتهای پیشین معمولاً از موضعگیری مستقیم دربارهٔ نحوهٔ حل این اختلاف پرهیز میکردند.
پیوند اقتصادی و هزینهٔ تعطیلی دفتر تایوان
نویسنده یک توضیح احتمالی را رابطهٔ اقتصادی روبهرشد با چین میداند، از جمله تأمین مالی زیرساخت، دسترسی به بازار، سرمایهگذاری و کمک توسعه؛ مراپه در این دیدار از شرکتهای چینی خواست در فرآوری پاییندستی سرمایهگذاری کنند. اما تعطیلی دفتر تایوان هزینه هم داشته است: تایوان اعلام کرد خرید گاز طبیعی مایع (LNG) پاپوآ گینه نو را متوقف میکند؛ تایوان سال گذشته ۱.۸ میلیون تن LNG این کشور به ارزش حدود ۸۰۰ میلیون دلار وارد کرده بود.
به نوشتهٔ او، تایوان برای پکن مسئلهای محوری است و از این رو اظهارات مراپه وزن دیپلماتیک زیادی دارد. شی نیز موضع پاپوآ گینه نو را تأیید کرد و مراپه را برای «پایبندی استوار به اصل چین واحد» ستود.
«چالشهایی از درون»
به گفتهٔ مراپه به شی، «با چالشهایی از درون روبهرو شدم، چون ما با کشورهای بسیاری هم رابطه داریم، اما مصمم بودیم». کابونی مینویسد افکار عمومی احتمالاً مانع اصلی نبوده، چون سیاست خارجی کمتر در بحثهای داخلی این کشور، که حول اشتغال، تورم، خدمات عمومی و نظم عمومی است، مطرح میشود و موضوع چین و تایوان عمدتاً در میان نخبگان شهری، سیاسی و دانشگاهی میماند؛ مراپه ممکن است به مقاومت درون دولت، دیوانسالاری یا تشکیلات امنیتی، یا بهطور غیرمستقیم به نگرانیهای آمریکا اشاره کرده باشد.
وزارت خارجهٔ آمریکا تعطیلی دفتر تایوان را «نمونهٔ دیگری از کارزار ارعاب پکن علیه تایوان» خوانده بود. به نوشتهٔ کابونی، شاهد مستقیمی بر مخالفت کانبرا وجود ندارد، هرچند مراپه احتمالاً از نگرانیهای آن آگاه بوده است؛ و اشارهٔ او به «کشورهای بسیار» ممکن است عامدانه مبهم بوده باشد تا تعهد سیاسیاش به پکن را نشان دهد، بدون نامبردن از مخالفان احتمالی.
اطمینان به پکن پس از پیمانهای دفاعی
کابونی سخنان مراپه را در پرتو موافقتنامهٔ همکاری دفاعی ۲۰۲۳ با واشنگتن و پیمان «پوکپوک» ۲۰۲۵ با کانبرا میخواند که ممکن بود پکن را نگران کشیدهشدن پاپوآ گینه نو به معماری امنیتی غرب کند. به نوشتهٔ او، حمایت صریح از اتحاد مجدد این برداشت را به چالش میکشد و به پکن اطمینان میدهد که توافقهای دفاعی موضع دیپلماتیک این کشور را در مسائل دیگر تعیین نمیکند. مراپه گفته بود: «چین به حاکمیت پاپوآ گینه نو احترام میگذارد. ما باید به حاکمیت چین احترام کامل بگذاریم.»
به باور نویسنده، او ممکن است مخاطب دومی هم داشته باشد: اگر استرالیا و آمریکا فرض کنند پاپوآ گینه نو قطعاً در حوزهٔ نفوذشان است، انگیزهٔ کمتری برای رقابت بر سر همکاری آن خواهند داشت؛ حفظ رابطهٔ سازنده با پکن گزینههای دیپلماتیک و اقتصادی بیشتری به پورتمورزبی میدهد.
جادهها، پیمانکاران چینی و «دوست همه، دشمن هیچکس»
به نوشتهٔ کابونی، پاپوآ گینه نو نمیتواند بهآسانی از چین دست بکشد و نه کمک توسعهای استرالیا و نه نقش امنیتی گستردهتر آمریکا اهرم واقعی برای تغییر این وضعیت به آنها نمیدهد. شرکتهای دولتی چین بر بخش زیرساخت مسلطاند و حتی پروژههای نهادهای چندجانبه مانند بانک توسعهٔ آسیایی را اجرا میکنند؛ در نتیجه حضور اقتصادی چین از پروژههایی که مستقیماً پکن تأمین مالی میکند فراتر میرود.
او مینویسد جاده و پل در سیاست پاپوآ گینه نو اهمیت ویژهای دارند و برنامهٔ جادهای «کانکت پیانجی» که قرار است ۱۳ گذرگاه اقتصادی و استان را به هم وصل کند نمونه است؛ مراپه امسال کاروانی ۱۰۰ خودرویی را در مسیری ۸۳۰ کیلومتری از پورتمورزبی تا استان موروبه هدایت کرد، در جادهای که اکنون به نام حزب او «بزرگراه پانگو» نامیده میشود و عمدتاً پیمانکاران چینی آن را ساختهاند.
او میافزاید تأمین مالی چین اغلب با شروط سیاسی و حکمرانی کمتری نسبت به کمکهای سنتی غرب تلقی میشود، هرچند وامها همچنان تعهد بازپرداخت و ریسک مالی دارند. به نوشتهٔ او، سیاست دیرین «دوست همه، دشمن هیچکس» به این کشور انعطاف میدهد و اقدامات اخیر مراپه نشان میدهد اصل آن همچنان پابرجاست.
جمعبندی نویسنده این است: «برای کانبرا و واشنگتن، درس این است که توافقهای امنیتی همسویی گستردهتر در سیاست خارجی را تضمین نمیکنند»؛ و چالش پاپوآ گینه نو این است که آیا با تشدید رقابت راهبردی میتواند این توازن را حفظ کند.